نوزیستی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو


زمان‌بندی زمین‌شناسی
 پیدازیستی (فانروزوئیک)   نوزیستی (سنوزوئیک)  کواترنری
نئوژن
پالئوژن
 میانه‌زیستی (مزوزوئیک)  کرتاسه
ژوراسیک
تریاس
 دیرینه‌زیستی (پالئوزوئیک)  پرمین
کربونیفر
دوونین
سیلورین
اردویسین
کامبرین
 نهان‌زیستی  (پرکامبرین) پیشین‌زیستی (پروتروزوئیک)
نخست‌زیستی (آرکئن)
پیشازیستی (هادئن)
اراتم/
دوران
سامانه/
دوره
سری/
دور
میلیون سال پیش
نوزیستی کواترنری هولوسن ۰ - ۰٬۰۱۱۷
پلیستوسن ۰٬۰۱۱۷ - ۲٬۵۸۸
نئوژن پلیوسن ۲٬۵۸۸ - ۵٬۳۳۳
میوسن ۵٬۳۳۳ - ۲۳٬۰۳
پالئوژن الیگوسن ۲۳٬۰۳ - ۳۳٬۹
ائوسن ۳۳٬۹ - ۵۶٬۰
پالئوسن ۵۶٬۰ - ۶۵٬۵
میانه‌زیستی کرتاسه پسین پیش از آن

دوران نوزیستی یا سِنوزوئیک یکی از دوران‌های تاریخ زیستی زمین است. این دوران تاریخ زمین را از پایان کرتاسه تا زمان حاضر در بر می‌گیرد و حدوداً ۶۶٫۵ میلیون سال طول کشیده‌است.

در طول دوران نوزیستی فعالیت کوهزایی آلپی به حداکثر خود رسیده‌است به طوری که ۳/۲ آن در این دوران روی داده‌است. دوران نوزیستی به دو دوره ترشیاری و کواترنری تقسیم می‌شود. دوره کواترنری از حدود ۲ میلیون سال قبل آغاز شده و اکنون نیز ادامه دارد. فعالیت زمین ساختی در این دوران افزایش یافته که نتیجه آن بوجود آمدن رشته‌کوه‌هایی مثل هیمالیا، البرز، زاگرس، آند و آلپ است.

مهمترین حادثه این دوران، گسترش و تنوع پستانداران است و به همین علت این دوران را دوره پستانداران نیز می‌گویند. از دلایل عمده ازدیاد آنها می‌توان وجود منابع فراوان و سازش با محیط ذکر کرد. نومولیت‌ها که انواعی از آغازیان و از گروه روزن‌داران بودند؛ از سنگواره‌های راهنمای مهم اوایل دوران نوزیستی به‌شمار می‌آیند.

در دوره کواترنری با ظهور یخبندان عظیم در سطح زمین مشخص می‌شود که باعث تغییرات شدید آب و هوایی و انقراض بعضی جانوران و ظهور انواع دیگر شده است. در این دوران انسان پا به عرصه وجود نهاد و گیاهان و جانوران امروزی بوجود آمدند.

منابع[ویرایش]

  • اطلاعات عمومی ۲۰۰۰ پیام نوین. حیدری سید جمال. جلد اول.