نورگیر سقف

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

نورگیر سقف یا پنجرهٔ سقفی انتقال دهندهٔ نور می‌باشد .این نورگیرها همه یا بخشی از فضای سقف ساختمان را به منظور روشن سازی تشکیل می‌دهند.

نورگیرهای سقفی باز شونده برای تهویه هوا و تامین نور طبیعی از سقف بسیار مناسب هستند.نمونه هایی که در بازار موجود هستند هم قابل کنترل از لحاظ باز و بسته شدن و هم دارای عایق کاری مناسبی می باشند.در این نوع نور گیرها ،عایق بودن در مقابل باد و باران بسیار اهمیت دارد.همواره سعی کنید از شیشه های 2 جداره در سقف استفاده کنید ،زیرا عایق بودن آن از لحاظ گرمایشی بسیار مهم است.نمونه های بازشوی سقفی که با فنر باز و بسته می شوند توسظ زنجیری قابل کنترل هستند،اما بازشوهایی که روی ریل دندانه دار باز و بسته می شوند،کاراتر می باشند.بازشوهایی که دو جداره هستند دارای قابلیت های زیادی می باشند ،از جمله اینکه بی تفاوت به جهت باد هستند.در مناطقی که باد و باران شدیدی دارند بهتر است که بازشو را از ناملایمات جوی دور نگه داریم.بازشو هایی که در بالای حمام و آشپزخانه قرار می گیرند فضای مناسبی برای تخلیه هوای مرطوب این اماکن بوجود می آورند.مقدار هوای جریان یافته از سقف ،بستگی به جهت ،سرعت باد ،تغییر فشار و تفاوت درجه حرارت داخل و خارج دارد .هوای خنک ،گهگاه از همان مجرایی که نور وارد فضا می شود،جریان می یابد،اما غالباً هوای گرم است که از این فضامجال بیرون رفتن پیدا می کند. این نورگیر ها در سبک معماری قدیم رومی استفاده می شده مانند پنجره گرد زیارتگاه. پنجره‌های سقفی بسته لعابی از انقلاب صنعتی که باعث پیشرفت‌هایی در ساخت تولید شیشه شد استفاده شده‌است. تولید توده‌ای واحدهای از پیش ساخته از نیمه قرن بیستم پنجره‌های سقفی را برای بسیاری از کاربردها و زمینه‌ها ایجاد کرده‌است. حفظ انرژی باعث انگیزه جدید، ابداع طراحی، گزینه‌های انتقال و سیستم‌های طبقه بندی، بازده بیشتر پنجره‌های هوارسانی سقف شده‌است.

Cupula do ccbb.jpg

توصیف[ویرایش]

انواع پنجره‌های سقفی شامل پنجره‌های پشت بام، پنجره‌های سقفی یکه، دستگاه‌های روشن سازی لوله‌ای، جام اندازی شیب دار و پنجره‌های سقفی معمولی می‌باشند. کاربردها شامل:

  1. عامل‌های روشن سازی معمولاً برای ورود مستقیم و غیر مستقیم نور خورشید از طریق نورافکنی بالا به کار برده می‌شوند.
  2. فراهم کردن رابطه بصری به محیط بیرون نسبت به ساکنان داخلی می‌باشد.
  3. ساختمان قابل تحمل – گرمایش غیر فعال خورشیدی با دستگاههای عملی، تهویه برای خنک سازی غیر فعال و مبادله هوای تازه

پنجره سقفی یکه ثابت متشکل از چارچوب ساختاری محافظ یک قاب لعاب کاری می‌باشد (بخش انتقال دهنده نور، که عمدتاً از شیشه یا پلاستیک تشکیل می‌شود.)

پنجره سقفی که عملی پنجره لعابی متصل و نگه داشته شده توسط قاب را بکار می‌برد زمانیکه در دسترس ساکنَان می‌باشد این نوع نیز پنجره سقفی نامیده می‌شود.

دستگاه پنجره‌ای سقفی لوله‌ای[ویرایش]

در روشن‌سازی فعال، دستگاه روشن‌سازی لوله‌ای را به کار می‌برد. واحد ثابت نصب شده در پشت بام عامل پنجره سقفی می‌باشد که نور خورشید را جمع می‌کند و توسط لوله بصری انتقال دهنده نور به عامل پراکنش نور توزیع می‌کند. با کوچک شدن قطر، آنها می‌توانند برای روشن سازی فضاهای کوچکتر مانند راهروها و نور انعکاسی در گوشه‌های تاریکتر فضاها بکار برده شوند.

جام‌اندازی شیب‌دار[ویرایش]

جام اندازی شیب دار با پنجره‌های سقفی دیگر فرق می‌کند که در آن یک مجموعه شامل نقاشی‌های چندگانه در سیستم قاب بندی می‌باشند، معمولاً برای پرونده‌های مشخص طراحی می‌شوند و در بخش‌هایی در محل نصب می‌شوند.

سبک معماری خورشیدی[ویرایش]

پنجره‌های سقفی به طور گسترده در طراحی روش سازی برای ساختمان‌های مسکونی، عمومی و تجاری بکار برده می‌شوند. روشنایی افزایش یافته می‌تواند منجر به مصرف کمتر نور پردازی الکتریکی ولعاب کاری پنجره به اندازه کوچکتر باعث (روشنایی غیر مستقیم) صرفه جویی در انرژی، پایین آوردن هزینه‌ها و کاهش دادن تاثیرات محیطی می‌شود. روشن سازی می‌تواند مصرف انرژی روشنایی را در بعضی از ساختمان‌ها تا بیش از ۸۰٪ کاهش دهد. روشنایی از بالا (پنجره‌های سقفی) برای به حد اکثر رساندن روشنایی، به خوبی با روشنایی غیرمستقیم (پنجره‌ها) کار می‌کنند. روشنایی بالا قادر به روشن کردن بخش‌های متمرکز ساختمان می‌باشد. روشن سازی در تمام روز هم از روشنایی محیط آسمان و هم قرارگیری مستقیم در معرض نور خورشید در دسترس می‌باشد. لعاب کاری مدرن شفاف و یا مات می‌تواند برای جلوگیری از تابش خیره کننده بکار برده شود و به تسخیر نور خورشید در گوشه‌های پایین وپراکنش نور به بخش‌های وسیع تر فضای کف کمک کند. حتی در روزهای ابری، روشنایی بالا از پنجره‌های سقفی سه تا ده برابر موثر تر از روشنایی غیر مستقیم می‌باشد.

مولد شیشه[ویرایش]

بسیاری از پیشرفت‌های اخیر هم در ساختار شیشه‌ای و هم پلاستیکی از همه انواع پنجره‌های سقفی استفاده کرده‌اند. بعضی از پیشرفت‌ها عملکرد حرارتی را افزایش می‌دهند، بعضی‌ها بر حفظ کردن و به کارگیری پتانسیل روشنایی تمرکز کرده‌اند و بعضی‌ها برای بالا بردن استحکام، دوام، مقاومت در برابر حرارت و دیگر مقیاس‌های عملکردی طراحی می‌شوند. پنجره‌های سقفی هوارسانی معاصر، پنجره‌های شیشه‌ای را به کار می‌برند که معمولاً از واحدهای شیشه‌ای عایق بندی پوشیده شده تشکیل شده با دو قطعه شیشه را بکار می‌برند. این نمونه از فراورده‌های مشمول مالیات برای انتقال مرئی می‌باشند. از مجموعه‌های با سه قاب گاهی می‌توانند در سردترین مناطق جوی از نظر هزینه تنظیم شوند، اما آنها مقدار نور را با اضافه کردن لایه سوم از دست می‌دهند.

پلاستیک[ویرایش]

پنجره‌های لعاب دار پلاستیکی معمولاً در بسیاری از پنجره‌های سقفی وروشن کننده‌های لوله‌ای استفاده می‌شوند. این مجموعه‌ها معمولاً از نظر حرارتی شامل گنبدهای تشکیل شده می‌باشند، اما شامل شکل‌های پرسی غیرمعمول می‌باشد. پنجره‌های سقفی گنبدی معمولاً در سقف‌های با شیب کم بکار برده می‌شوند. شکل‌های گنبدی باعث حرکت آب و خاکسترهای آتش می‌شود.

Skylight w cuppola.jpg

منابع[ویرایش]

  • رایت، دیوید. الفبای معماری پایدار(با رویکرد معماری خورشیدی).