نمودار فازی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

استفاده از نمودارهای فازی یک روش متداول برای ثبت اطلاعات مربوط به فازهای مواد و استفاده از آنهاست. یک نمودار تعادل فازی، نمایش گرافیکی داده‌هاست که اطلاعات مهمی را در مورد ترکیبات تکی یا چند جزئی بدست می‌دهد.

اطلاعات موجود در نمودار فازی[ویرایش]

  • دمای ذوب هر ترکیب خالص
  • میزان کاهش دمای ذوب هنگام ترکیب دو یا چند ماده
  • وجود و میزان حلالیت در محلول‌های جامد
  • اثر دما بر روی میزان حلالیت
  • دمای استحاله‌های پلی‌مورفیک
  • وجود مایعات (مذاب‌هایی) که در یکدیگر حل نمی‌شوند (ناحیهٔ عدم امتزاج)

نمودارهای تک جزئی (تکی)[ویرایش]

این نمودارها پایداری فازی مواد خالص را نشان می‌دهند. متغیرهای موجود دراین نمودارها: دما، فشار و حجم هستند. پس ۳ متغیر در این نمودارها وجود دارد. یک نمونه از این نمودارها در شکل ۱ نشان داده شده است.

شکل شماره ۱ - نمودار فازی تک‌جزئی

با تصویر کردن این نمودار سه‌بعدی بر روی یکی از صفحات مختصات دکارتی، می‌توان یک نمودار صفحه‌ای بدست آورد. گرچه در این حالت مقداری از اطلاعات موجود در نمودار از دست می‌رود ولی بررسی آن بر روی کاغذ ساده‌تر می‌شود. که معمولاً از نمودار P-V یا P-T به این منظور استفاده می‌شود.

شکل شماره ۲ نحوهٔ تصویر کردن نمودار فازی PVT را بر روی صفحهٔ PT نشان می‌دهد.

شکل شماره ۲ - نمودار PT

پیکان موجود در نمودار فضایی شکل ۲، جهت دید ناظر را نشان می‌دهد.

منابع[ویرایش]

  • مضطرزاده، فتح‌الله - مارقوسیان، واهاک - صلاحی، اسماعیل، درآمدی بر تعادل فازی در سرامیک‌ها، انتشارات دانشگاه علم و صنعت ایران، ۱۳۷۸.

منابعی برای مطالعهٔ بیشتر[ویرایش]

  • صادقی، سید محمد علی، تعادل فازها در محیط حلال آب، نشر دانشگاه هرمزگان، ۱۳۷۸.

قوانین و مفاهیم مرتبط[ویرایش]