نماتد ریشهگرهی
| نماتد ریشهگرهی | |
|---|---|
 |
|
| لارو نماتد ریشهگرهی در حال ورود به ریشه گوجهفرنگی | |
| طبقهبندی علمی | |
| فرمانرو: | جانوران |
| شاخه: | کرمهای حلقوی |
| رده: | Secernentea |
| راسته: | Tylenchida |
| تیره: | Meloidogynidae |
| سرده: | Meloidogyne Göldi, 1889 |
| گونهها | |
|
Meloidogyne hapla |
|
نِماتُد ریشهگرهی (به انگلیسی: Root-knot nematode ) گیاه انگلهای نماتدی از سرده Meloidogyne هستند. محل زندگی آنها خاک مناطق نسبتاً گرم با زمستان کوتاه است. در حدود ۲۰۰۰ گیاه مستعد عفونت با نماتد ریشه گرهی هستند و این انگل باعث از بین رفتن در حدود ۵ درصد از محصولات کشاورزی است. لارو نماتد ریشه گرهی باعث عفونت ریشه و باعث بوجود آمدن گال در ریشه میشوند.[۱]
این نماتد مهمترین نماتد انگل گیاهی است که بیشترین خسارت را به انواع محصولات زراعی و باغی وارد میکند و شاید بتوان گفت هیچ گیاهی نیست تا از آلودگی و حملهٔ این نماتد مصون باشد.
اولین بار در سال ۱۸۵۵ توسط برکلی (به انگلیسی: Berkeley) در گلخانهای در انگلستان روی ریشههای خیار مشاهده شد و در ایران روی ۱۹ تیرهٔ گیاهی ازجمله: گوجه فرنگی، سیب زمینی، چغندر قند و انواع کدو از مهمترین میزبانهای این نماتد هستند.
نماتد نر کرمی شکل و نماتد ماده گلابی شکل است که نماتد ماده پس از جفتگیری و یا حتی بدون جفتگیری با نماتد نر، تولید تخم میکند و تخمها را در داخل یک کیسه[پ ۱] ژلاتینی به منظور محافظت قرار میدهد. تخمها ممکن است همگی و یا بعضی از آنها در داخل یا خارج بافتهای ریشه گذاشته شوند و به همین صورت زمستانگذرانی میکنند و سپس در فصل بهار این تخمها شکسته شده و لارو سن دوم آنها به گیاه میزبان حمله میکند.
محتویات |
علائم بیماری [ویرایش]
علائم بیماری ناشی از این نماتد، بیشتر روی ریشهها ظاهر میشود که علائم بصورت گره، گره شدن، و برجستگیهای گره مانند وپوسیدگی خشک ظاهر میشود که در گیاهان جوان ممکن است منجر به مرگ آنها شود و در گیاهان مسن بصورت کوتولگی، کاهش رشد، زردی گیاه و گاهی پژمردگی گیاه در ساعات گرم روز میباشد.
پیشگیری و کنترل [ویرایش]
- بهترین روش استفاه از ارقام مقاوم میباشد.
- اقدامات زراعی مانند دادن یخ آب زمستانه، کاشت زودتر از موعد و آفتابدهی خاک و ضدعفونی خاک
- استفاده ازبرخی قارچها و باکتریها در کنترل بیولوژیکی این نماتد مؤثر بودهاند.
- استفاه از نماتدکشها در حین کاشت یا افزودن به پای بوته نیز مؤثر میباشد.
- اخیراً بطور آزمایشی، گرانول Avermectins که آنتی بیوتیکی است مترشح Streptomyces avermitilis نیز بکار برده شده و مؤثر بودهاست.
- ترشحات ریشهٔ بعضی از گیاهان مانند گل جعفری خاصیت نماتدکشی دارد و کاشت این گیاه باعث پائین آوردن جمعیت نماتد در خاک میشود.[۲]
پانویس [ویرایش]
- ↑ مشارکتکنندگان ویکیپدیا، «Root-knot nematode»، ویکیپدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۶ دسامبر ۲۰۱۱).
- ↑ «نماتد مولد ریشه گرهی (Root –Knot Nematode)». سایت منابع جزوات ارشد دکتری. بازبینیشده در ۲۵ دسامبر ۲۰۱۱.
برابرهای انگلیسی [ویرایش]
- ↑ Egg sac
