نقطه ریزش

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

نقطه ریزش یک مایع پایین ترین دمایی است که در آن مایع تحت شرایط تعیین شده روان و جاری می گردد. نقطه ریزش نشانگر پایین ترین دمایی است که در آن روغن به سهولت قابل پمپ کردن باشد. به طور کلی نقطه ریزش بالا در نفت خام با میزان بالای پارافین موجود در آن مرتبط است؛ و نوعاً در نفت خام هایی که از مقادیر زیادی از مواد گیاهی مشتق می شوند یافت می شود. این نوع از نفت خام به طور کلی از کروژن نوع دوم مشتق می شوند.

در ضمن، نقطه ریزش را می توان کمترین دمایی نامید که در آن مایع، خصوصاً یک روان‌کننده، جاری و روان می گردد.

اندازه گیری نقطه ریزش فراورده های نفتی[ویرایش]

جهت کاهش دما، نمونه را درون یک ظرف سردکننده قرار می دهند تا کریستال های پارافین جامد تشکیل شوند. در ۹ درجه سانتی گراد بالاتر از نقطه ریزش مورد نظر، و هر ۳ درجه ی پیاپی، شیشه ی آزمایشگاهی را از ظرف سردکننده خارج، و آن را کج می کنند تا حرکت سطح مایع در آن را بررسی کنند. اگر در هنگام کج کردن سطح مایع جاری نشد، شیشه آزمایشگاهی را به مدت ۵ ثانیه به صورت افقی نگه می دارند. اگر جاری نشد ۳ درجه به دمای متناظر اضافه می کنند و نتیجه دمای نقطه ریزش خواهد بود.

در ضمن توجه به این نکته ضروری است که عدم جاری شدن در نقطه ریزش ممکن است به دلیل تاثیرات ویسکوزیته و یا سابقه ی دمایی پیشین نمونه نیز باشد. بنابراین نقطه ریزش ممکن است دید گمراه کننده ای از ویژگیهای بررسی کننده ی ماده ی نفتی بدهد. شاید نیاز باشد که تست سیالیت و تست قابلیت پمپ شدن، به صورت جداگانه انجام شود. با مشاهده ی تمام نقطه ریزش های به دست آمده می توان به یک محدوده تقریبی از نقطه ریزش رسید.

اندازه گیری نقطه ریزش نفت خام[ویرایش]

نقطه ریزش، یک روزنه ی دمایی تقریبی که به سابقه ی دمایی آن وابسته است را در اختیار ما قرار می دهد. در این بازه ی دمایی، نمونه ممکن است جامد یا مایع به نظر برسد. این مسأله به این دلیل است که کریستال های پارافین، هنگامی که طی ۲۴ ساعت پیشین گرم شده‌اند با سهولت بیشتری تشکیل می شوند و این به ایجاد نقطه ریزش پایین تر کمک می کند.

نقطه ریزش فوقانی با ریختن مستقیم نمونه ی مورد آزمایش درون شیشه ی آزمایشگاهی اندازه گیری می شود. سپس با همان روش معمول خنک شده و نقطه ریزش آن بررسی می گردد.

روش اندازه گیری نقطه ریزش تحتانی بدین شکل است که ابتدا نمونه را درون یک مخزن تحت فشار استیل ضد زنگ ریخته، سپس درب مخزن را محکم بسته و تا دمای بالاتر از ۱۰۰ درجه درون یک حمام روغن حرارت می دهند. پس از یک زمان مشخص، مخزن را خارج و برای مدت کوتاهی سرد می کنند. سپس نمونه را درون یک شیشه آزمایشگاهی ریخته و درب شیشه را در حالی که دماسنج بدان متصل است با چوب پنبه می بندند. سپس نمونه را سرد کرده و با همان روش معمول نقطه ریزش را بررسی می کنند.

منابع[ویرایش]

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Pour point»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۳ اوت ۲۰۱۱).