نفت‌شهر

نفت‌شهر

اطلاعات کلی
کشور	ایران
استان	کرمانشاه
شهرستان	قصر شیرین
بخش	سومار
دهستان	سومار
نام‌های قدیمی	نفت شاه، منصورآباد، طینه
سال بنیاد	۱۳۱۲ خورشیدی
نفت‌شهر °۴۵٫۵۰۱۹شرقی °۳۳٫۹۸۸۶شمالی / ۴۵٫۵۰۱۹;۳۳٫۹۸۸۶
مردم
جمعیت	-
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا	۱۳۹ متر

نَفت‌شهر نام روستایی است در غرب استان کرمانشاه ایران. و در منطقه‌ای به فاصله ۷۲ کیلو متری جنوب شهرستان قصر شیرین واقع شده‌است، از توابع بخش سومار می‌باشد و در فاصله ۲۹ کیلو متری غرب این بخش قرار دارد . نفت شهر یکی از مناطق گرم ودارای آب و هوای سرد و خشک و تابستانی نسبتاً طولانی و زمستانهای کوتاه وسرد می‌باشد که بهمین علت فاقد استعداد کشاورزی کافی است و از منابع طبیعی تنها می‌توان از چاههای نفت آن نام برد . قبل از جنگ تحمیلی در حدود ۱۰ هزار تا ۱۲ هزار بشکه در روز نفت خام سنگین از طریق تلمبه خانه شماره یک خطوط لوله و مخابرات به پالایشگاه کرمانشاه انتقال داده می‌شد . جمعیت نفت شهر در زمستان بعلت کوچ عشایر و داشتن هوایی مستعد و نسبتاً معتدل به ۵ هزار نفر و در تابستانها بعلت گرمای شدید فصلی که به ۵۰ درجه سانتیگراد می‌رسید و وجود گردبادهای سهمگین و شدید اکثر مردم منطقه بخاطر گذراندن دوران ۳ ماهه تعطیلات تابستانی مدارس و دور ماندن از گرمای طاقت فرسا با استفاده از مرخصیهای خود به شهرستانها و مناطق خوش آب و هوا مسافرت می‌کردند به ۱۵۰۰ الی ۲۰۰۰ نفر می‌رسید . لهجه مردم " نفت شهر " کردی است و ازطوایف دیگر این منطقه می‌توان از تیره‌های " کله پا " و " زوله " و "سنجابی " و "کرندی " و " باوند پور "و چله‌ای " و " سیه سیه " می‌توان نام برد . پالایشگاه نفت شهر در آنزمان بنام " شرکت نفت ایران و انگلیس " بر اساس قرار داد دارسی شکل گرفت و بعد از اینکه در سال ۱۳۶۰ نفت ملی اعلام شد و بدین ترتیب شرکت مذکور بنام " شرکت ملی نفت ایران " نامگذاری شد . در تاریخ ۳۱ شهریور سال ۱۳۵۹ مزدوران بعثی با هجوم ناجوانمردانه خود نفت شهر را به تصرف در آوردند که با همت و از جان گذشتگی هموطنان گرانقدر باز پس گرفته شد اما متاسفانه جز تل خاکی از آنهمه هیاهو و شور حال چیزی باقی نمانده و حاصل دسترنج چندین ساله مردم این دیار به یغما رفته‌است . اکنون تنها شماری از افراد نیروی نظامی و شرکت نفت در آن سکونت دارند.

طبق حکایت بزرگان و ریش سفیدان کارگر پالایشگاه نفت شهر، در سال ۱۳۱۰ خبر رسید که انگلیسی‌ها کارگر استخدام می‌کنند . مردم روستاها و شهرستانهای نزدیک هم برای کار و بعنوان کارگر به طرف نفت شهر حرکت کردند. در فصل بهار نزدیکی‌های چاه نفت شماره ۱۴ که آن حوالی را کنگاوش می‌گفتند بفکر ساختن خانه افتادند. هر کس سیاه چادری داشت، برای خودش بر می‌افراشت اگر هم سیاه چادری نداشت، از چینکو ( بزبان انگلیسی یعنی ورق حلبی محکم ) استفاده می‌کرد یا اینکه در زمین مثل سنگر مکند و اطرافش را با سنگ و خاک می‌چید و برای خود و خانواده اش سر پناهی درست می‌کرد . بدین ترتیب این دومین مکان سکونت مردم که تقریباً روستا نشینی بود در چاه شماره ۱۴ شکل گرفت و به کنگاوش معروف گشت . حفر چاه شماره ۱۴ موفق چندانی نداشت و به نفت زیادی نرسید اما از چاه شماره ۱۵ بهتر بود که در آن نزدیکی قرار داشت و به نفت نرسید . انگلیسی‌ها مجبور شدند که چاه دیگری بزنند . تا اینکه بالاخره در سال ۱۳۱۴ در جایی بنام ۱۳ چاهی حفر کردند که به نفت رسید ، چاهی با تولید زیاد این تاریخ ( ۱۳۱۴ ه . ش ) برای اولین بار در تاریخ نفتی، نفت شاه ثبت شد ، ین چاه که ذکرش به میان آمد ۳ سال بعد از قرار داد دارسی در ژانویه ۱۹۰۴ در استان کرمانشاه به نفت رسید این چاه که به چاه ۱۳ معروف شد، یک کیلو متر با چاه اولی که محل سکونت مردم " طینه " بود، فاصله داشت . در این مدت مردم نیز مجبور شدند، مکان سکونت خود را بعد از دو تا چهار سال در چاه شماره ۱۴ ترک کنند و به مکانی که بعدها بنام چاه شماره ۲۱ مشهور گشت و چاهی در آنجا زده شد، بروند . مکان ۲۱ وسیع و مسطح بود و تقریباً ۵ الی ۶ کیلومتر ی بیشتر با نفت خانه عراق فاصله نداشت . از چاه شماره ۱۳ چند شعله گاز در نزدیکی هی سکونت مردم که چاه شماره ۲۱ بود بر پا شد . منبع گازی هم بنام گازپلیت بوجود آمد به نفت رسید. انگلیسی‌ها بعد از تولید نفت چاه شماره ۱۳ و اتمام کار آن در سالهای ۱۳۱۵ - ۱۳۱۶ بدنبال چاه شماره ۲۱ درست جایی که محل زندگی دومین سکونت مردم بود، روان شدند، عملیات حفاری حفر چاه شماره ۲۱ باعث شد که منطقه وسیعی را در نواحی ۲۱ در بر گیرد، جا تنگتر شود و مردم در عذاب باشند. مدت اقامت مردم در چاه شماره ۲۱ چهار تا پنج سالی طول نکشید . کارگزاران انگلیسی تصمیم گرفتند که برای رفاه حال خود و کارگران دست به ساختن خانه‌های سازمانی یا به قول مردم نفت شهر " بنگله " بزنند . برای ساخت خانه‌های سازمانی تعداد زیادی کارگر از گوشه و کنار استخدام شد . کار کارگری در نفت شاه زبانزد خاص و عام گشت . مردم از نقاط دور و نزدیک برای کار به این مکان صنعتی روی آوردند . انگلیسی‌ها علاوه بر ساختن خانه‌های سازمانی به فکر اداره شهربانی، باشگاه ورزشی و سالن غذا خوری و سینما و تامین آب آشامیدنی افتادند . لازم به یاد آوری است که نام کنگاوش تا این زمان به قوت خود باقی ماند و سپس به "نفت شاه" تغییر یافت و در جریان انقلاب اسلامی به " نفت شهر " تغییر نام پیدا کرد."

منطقهٔ نفت‌شهر دارای ۶ چاه نفت مشترک با کشور عراق است.^{[نیازمند منبع]}.

در خرداد ماه سال ۱۳۸۹ چاه شماره ۲۴ نفت شهر در حین عملیات حفاری دچار حریق شد. و با یک عملیات گسترده و موفقیت آمیز توسط شرکت نفت مناطق مرکزی و شرکت ملی حفاری ایران طی ۳۸ روز مهار گردید. در این حادثه ۳ مهندس نفت کشته و ۹ نفر مجروح شدند که به بیمارستان امام خمینی کرمانشاه انتقال یافتند.

• 
• 
• 
• 

جستارهای وابسته

• میدان نفت شهر

منابع

• مختصات و ارتفاع