نظریه برگردان گفتار

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

برگردان گفتار نظریه‌ای شبه علمی است[۱][۲][۳] که نخستین بار توسط دیوید جان اوتس ارائه شد. این نظریه پس از نمایش در برنامه تاک-شو شبانه آرت بل در رادیو مورد توجه مردم قرار گرفت. در این نظریه باور او بر این است که انسان به‌هنگام خَلق گفتار، ناخودآگاه پیام‌های پنهانی را می‌آفریند که نمایانگر بینشی‌است از اندیشه‌های درونی او. اوتس مدعیست که نظریه اش در روان درمانی، جرم شناسی و گفتگوهای تجاری کاربرد دارد. اگرچه ادعاهای او ازسوی مردم، علم و انجمن‌های آکادمیک مردود اعلام شده است.

ادعاها[ویرایش]

اوتس ادعا می‌کند انسان به‌طور متوسط در هر ۱۵-۲۰ ثانیه یکبار در گفتگو‌های عادی‌اش دو گزارهٔ همپیوند را خلق می‌کند. یکی همان جملهٔ بازگو شده بهنجار اوست که آگاهانه شنیده می‌شود و دیگری پیامیست برگردان‌شده که ناخودآگاهانه در سخن او نهادینه شده است. این دو شکل کلام یعنی بهنجار و وارونه، که به‌گمانی مستقل از یکدیگراند، جزء لاینفکی از ارتباطات انسانی را تشکیل می‌دهند. به‌هنگام پویا شدن ارتباط میان‌فردی هردو کلام (اصل و برگردان) باهم آمیخته می‌شوند تا با همهٔ روان شنونده ارتباط برقرار نمایند. اوتس مدعیست که پیام برگردان همواره روراست بوده و حقیقت دیدگاه درونی گوینده را آشکار می‌سازد.[۴] شناخته‌شده‌ترین نمونه که گویا نمایشگر این پدیده است، سخن نیل آرمسترانگ بهنگام پا گذاشتن بر سطح ماه در ۲۰ ژوئیه ۱۹۶۹ است که وارون بخشی که در آن عبارت «گامی کوچک برای بشر» بازگو شد چیزی شبیه به «بشر به فضا قدم می‌گذارد» شنیده می‌شود.[۵]

رد نظریه در محافل علمی[ویرایش]

یکی از توجیهات این پدیده را می‌توان پاریدولیا، یعنی گرایش مغز انسان برای دریافت نماهای معنادار از نگاره‌های نامنظم دانست. پاریدولیا چه بسا هنگامی که کسی کنجکاوانه به دنبال کشف یک الگو باشد بیشتر رخ دهد، این حالت مثل حالت کسانی‌است که به‌دنبال عبارات بامعنی در برگردان موسیقی ها می‌گردند تا پیام‌های نهان شده در برگردان آن موسیقی را بیابند. نیروی پیشنهاد، آنگاه استفاده می‌شود تا به شنونده سقلمه‌ای زند تا او چیزی را بشنود که پرسشگر از او خواسته است. مثلاً دیوید جان اوتس، کمابیش همیشه از پیش، به شنونده می‌گوید که در انتظار شنیدن چه چیزی باشد، براین‌پایه پیشنهادی را در ذهنش می‌پروراند که شنونده بیشتر به شنیدن آن عبارات انگیزش پیدا می‌کند. پژوهشی در این زمینه، نشان داده اگر آگاهی نخست، پیشتر داده نشود، نتیجهٔ شنیدن همان اصوات اختلاف عمده‌ای داشته است.[۲]

بیشتر زبانشناسان وقعی بر دیدگاه میان‌آمده نگذاردند و اغلب دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی نیز بدلیل نبود هرگونه مبنای نظری برای اینکه پیشگویی‌های اوتس حتی ارزش آزمودن داشته باشد، و این واقعیت که خیلی از ادعاهای او ناآزمودنی هستند، از آزمودن نظریهٔ او خودداری کرده‌ و آنرا فاقد وجاهت علمی دانستند. اما یکی از اندک آزمایش‌های علمی انجام گرفته برای ارزیابی ادعای اوتس، این دریافته‌ها را تأیید ننمود.[۶] دیگران نبود روش شناسی دامنه‌دار در این نظریه و عدم برگیری آگاهی‌اش از درک جستارهای زبانشناسی را مورد نکوهش قرار دادند.[۲] و با نشان دادن میزان زیاد کالای بازرگانی و سرویس‌هایی که در وب‌گاهش می‌فروشد، اوتس را «بیشتر دلشیفتهٔ سوداگری تا رهنمون‌سازی مردم» بازنمود کردند.[۱][۷] برگردان گفتار با رشته بحث برانگیز (و از طرف بسیاری شبه‌علمی خوانده شدهٔ) برنامه‌ریزی عصبی-زبانشناختی (ان‌ال‌پی) مقایسه شده است.[۷] به‌دلیل لحن «متعصبانه» نوشته‌های اوتس، گفتار برگردان با علوم حاشیه‌ای مقایسه شده است.[۲]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ Byrne coauthors=Matthew Normand, Tom (2000). "The Demon-Haunted Sentence: A Skeptical Analysis of Reverse Speech". Retrieved 2010-09-27. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ Newbrook, Mark, and Jane Curtain (1997). "Oates' Theory of Reverse Speech." Australian Skeptics 17(3). Retrieved on 22 March 2009. Archived from the original on 7 February 1998. PDF
  3. Shirley, John. "Reverse Speech". The Skeptical Believer. Retrieved 6 February 2009. 
  4. Oates, David. «Reverse Speech - Voices From The Unconscious»(انگلیسی)‎. reversespeech.com. بازبینی‌شده در ۶ فوریه ۲۰۰۹. 
  5. Reverse Speech Technologies · Examples
  6. Duffy, Michael. «Play that back»(انگلیسی)‎. The Advertiser (Adelaide). بازبینی‌شده در ۶ فوریه ۲۰۰۹. 
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ "reverse speech". واژه‌نامه شک‌گرا. Retrieved 6 February 2009. 

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوندهای بیرونی[ویرایش]