نزله و زکام

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

نزله، عبارت است از خلط نازله از سر، که در پشت حلق جمع می‌شود. اکثراً صبح‌ها میزان این خلط زیاد است و معمولاً با سرفه مانندهایی که شخص ایجاد می‌کند، از راه دهان و همراه بزاق دفع می‌شود. در اصطلاح عوام این خلط را بلغم می‌نامند. البته از جهاتی هم، این نام‌گذاری صحیح است.

عوارض[ویرایش]

نزله گاهی به گلو و مری و معده می‌رسد. و ممکن است معده را زخمی کند. اکثراً این ریزش خلط به دستگاه گوارشی، حالت جوع‌الکلب (سیری نا پذیری) را در پی دارد. اگر ریزش خلط ادامه پیدا کند باعث بروز ذات‌الریه، ذات‌الجنب و به ویژه سل می‌شود.[۱]
علت نزله، سرماخوردگیهایی است که در ناحیه سر بوده و بواسطه درمان ناقص، منابع عفونی کاملاً از بین نرفته و با تحریک هر عامل جزیی، ترشحات عفونی عود می‌کند(سینوزیت مزمن).
قرار کرفتن در زیر تابش مستقیم آفتاب، بو کردن داروهای گرمی بخش، مانند زعفران نیز باعث جریان ترشحات از سر می‌شوند. که ممکن است بصورت نزله یا زکام بروز کند.[۲] ورزش و خشم نیز باعث تخلخل مغز و ریزش ترشحات می‌شوند.[۳]
اگر خلط‌های داخل سر از راه بینی که مجرای طبیعی آن است، دفع گردند، زکام نامیده می‌شوند.[۴] ولی اگر استخوان پرویزنی[پانویس ۱]،[۵] به سبب وجود اخلاط غلیظ ـ ناشی از درمان‌های ناقص یا تغلیظ و کچی شدن آنها بواسطه درمان با آنتی بیوتیک‌ها ـ مسدود گردد، اخلاط مزبور در فضای سینوسها رسوب کرده و محبوس می‌شوند، این احتقان منجر به بروز نزله و در صورت ادامه پروسه، سر دردها و ناراحتی‌های عصبی گوناگونی را سبب می‌شود.[۶]

در خصوص درمان نزله و زکام داروهای گوناگونی پیشنهاد کرده‌است. یکی از راههای ساده، دوری از پر خوری و نخوابیدن در طول روز و استفاده از پوششهای پشمی برای سر است. قبل از نضج کامل خلط باید از روغن‌مالی سر و استفاده از عطسه‌آورها، در مواردی که نزله یا زکام از سرما بوجود آمده، احتراز کرد.[۷] البته اگر این اخلاط (عفونت‌ها) دارای مزاج گرم بوده (که در آن صورت زرد رنگ می‌باشند)، منجر به ورم پرده مغز(مننژیت) خواهند شد.[۸]

پراکندگی جغرافیایی[ویرایش]

وزش باد شمالی و هوای سرد پایدار یکی از علل بروز نزله و زکام است. در اکثر ساکنین مناطقی که وزش باد شمالی در آنها رواج دارد، نزله شیوع بیشتری دارد. در خصوص تسهیل خروج اخلاط، ابتداء خلط باید به پختگی (نضج) کامل برسد. اکثراً این پختگی یا در اثر تدبیر بدن در خصوص بیماری ایجاد می‌شود یا بواسطه استفاده از داروهای رساننده مناسب صورت می‌گیرد. اگر دانسته یا ندانسته بخواهیم خلط یا عفونتی را قبل از رسیدن به پختگی اسهال داده و از بدن خارج کنیم این کار مضر خواهد بود. زیرا اگر داروی اسهالی باعث حرکت خلط شود، چون پختگی لازم را برای دفع شدن ندارد باعث بوجود آمدن دردهای موضعی یا افزایش دردهای سابق می‌گردد و اگر با تاثیر دارو حرکت کرده و در گداری گیر کند، باعث وخامت اوضاع و حتی مرگ بیمار نیز می‌شود.[۹] با این توضیحات، استفاده از داروهای تخلیه کننده خلط در زمان مناسب، باعث ریزش خلط و در نتیجه بهبودی است. این زمان از نظر درمان بسیار مهم است.

واژه‌نامه[ویرایش]

  1. Lamina cribiosa

پانویس[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

کتاب‌ها
  • ابن سینا، حسین. قانون در طب. ج. ۵. ترجمهٔ عبدالرحمن شرفکندی. چاپ اول. تهران: انتشارات سروش، ۱۳۶۷. ۵۴۶. 
  • احمدیه، عبدالله. راز درمان. چاپ چهارم. ۱ جلد. تهران: اقبال، ۱۳۶۸. ۲۸۸. 
  • زکریای رازی، محمد. الحاوی. ترجمهٔ دکتر سید محمود طباطبایی. چاپ اول. تهران: شرکت داروسازی الحاوی، ۱۳۶۹. 
  • امامی میبدی، محمدعلی. تشریح توصیفی و مصور بدن انسان. چاپ اول. یزد: دانشگاه آزاد اسلامی واحد میبد، ۱۳۷۱. ۳۳۶. 

پیوند به بیرون[ویرایش]