نجوم به زبان ساده

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

نجوم به زبان ساده نام کتابی است در زمینه نجوم معمولا دوجلد در یک مجلد نوشته مایر دگانی و محمدرضا خواجه‌پور آنرا ترجمه کرده‌است که تا کنون بیش از ده بار توسط نشر: موسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی (تهران)، به چاپ رسیده‌است. جلد اول آن در ۱۸۶ صفحه شامل کلیات ستارگان و کهکشان‌ها و جلد دوم در ۳۵۸ صفحه درباره منظومه شمسی است.[۱]

این کتاب ۴۶۴ صفحه‌ای، ۱۸ فصل و ۳۲ عکس رنگی دارد. تاریخ اولین چاپ را سال ۱۳۶۹ و با توجه به مقدمه ترجمه: «تاریخ آخرین ویرایش متن اصلی که ترجمه از روی آن صورت گرفته سال ۱۹۷۶ است.»

این کتاب شامل ۱۸ فصل است که تمام مباحث مقدماتی مورد نیاز یک منجم آماتور را دارا می‌باشد. عددهای به کاربرده شده در این کتاب بیشتر به صورت تقریبی می‌باشد اما از نظر محتوا برای کار آماتوری مناسب است. هر فصل این کتاب اطلاعات دقیقی درخصوص جهان و تاریخچه آن، طیف نگاری و کاربرد آن در نجوم، ستاره‌ها و کهکشان‌ها و منظومه شمسی را دربر دارد. شیوه یافتن و دیدن ستاره‌ها با روش‌های مختلف ” با تلسکوپ یا بدون تلسکوپ” باتوجه به مکان و موقعیت ستاره‌ها را در آسمان بیان می‌کند. در پایان هرجلد واژه نامه دوزبانه نجومی آمده‌است.[۲]

فصلهای کتاب[ویرایش]

فصول هجده گانه دوجلد این کتاب به شرح زیر می‌باشد:

  • تاریخچه نجوم
  1. جهان (اجزاء تشکیل دهنده آن - نقش جهان)
  2. رصد ستارگان، بدون تلسکوپ
  3. اصول پیمایش
  4. رصد ستاره‌ها با تلسکوپ‌های کوچک
  5. تلسکوپ و کاربردهای آن
  6. طیف نمایی
  7. خواص فیزیکی ستارگان
  8. ماده میان-ستاره‌ای و سحابی‌ها
  9. ستارگان:انرژی و تکامل
  10. کهکشان‌ها
  11. منظومه شمسی
  12. سیارات زیرین
  13. زمین و ماه
  14. کسوف و خسوف
  15. سیارات زبرین
  16. ستاره‌های دنباله دار و شهابوارها
  17. ماهواره‌ها
  18. پیدایش منظومه شمسی

خلاصه آغازین کتاب[ویرایش]

  • تاریخچه نجوم

تاریخ نجوم به سه دوره تقسیم می‌شود:

  1. دوره زمین مرکزی یعنی دوره‌ای که منجمان معتقد بودند زمین مرکز عالم است. این دوره از تاریخ باستان تا قرن شانزدهم ادامه داشته‌است. در این دوره گاهشماری با دقت زیاد رشد داشته‌است و دایره البروج یعنی مسیر حرکت خورشید از میان ستارگان به دقت تعریف شده‌است.
  2. دوره کهکشانی که نجوم جدید با این دوره آغاز می‌شود، نیکولاس کوپرنیک نشان داد زمین مرکز عالم نیست. رصدها در این دوره انجام شد و وسایل نجوم مثل تلسکوپ در این دوره توسط گالیله اختراع شد. این دوره از قرن هفده تا نوزدهم ادامه داشت.
  3. دوره کیهانی در این دوره آشکار شد که کهکشان ستاره‌هایی که خورشید ما به آن تعلق دارد تنها یکی از کهکشانای بسیاری است که ر عالم وجود دارند.
  • فصل اول: جهان
    • قسمت اول: اجزاء تشکیل دهنده جهان

۱-۱ مقدمه و تعاریف نجوم: علم مواضع، حرکات، ساختمان‌ها، سرگذشت‌ها و سرنوشت‌های اجرام آسمانی

۲-۱ علت مطالعه نجوم: ارضای حس کنجکاوی و پرسشگری از نادانسته‌ها

۳-۱ اجزای تشکیل دهنده عالم: تا جایی که دانش ما اجازه می‌دهد عالم از ستاره‌ها (بیلیون‌ها بیلیون ستاره)، سحابی‌ها، سیارات، سیارک‌ها، اقمار، ستاره‌های دنباله دار و غیره تشکیل شده‌است.

۴-۱ ستارگان: گوی‌های بزرگی از گازهای بسیار گرم هستند که دمای سطح آن‌ها هزاران درجه و در داخل بسیار بیشتر است. در این دماها ماده نمی‌تواند به شکل جامد یا مایع باشد. گازهای تشکیل دهنده ستاره‌ها بسیار غلیظتر از گازهای سطح زمین اند. ستاره‌ها در فضا حرکت می‌کنند اما حرکت آن‌ها بسیار کند است و به آسانی مشهود نیست. این ثبات ظاهری مکان ستارگان موجب شده‌است که نام متداول "ثوابت" بر آن‌ها اطلاق گردد.

۵-۱ سحابی‌ها: ابرهای وسیعی از غبار و گازند که گازهای آن بسیار رقیق و در دمای کم هستند. بر اثر نور ستارگان مجاور قابل رویت اند. برخی سحابی‌ها نیز تاریک اند و مانع عبور نور ستارگان پشت آن‌ها می‌شوند...[۳]

منابع[ویرایش]

  1. دگانی، مایر. نجوم به زبان ساده. ترجمهٔ محمدرضا خواجه‌پور. تهران: موسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، چاپ هشتم، ۱۳۷۹. شابک ‎۹۶۴-۶۲۴۱-۰۵-۰. 
  2. کتاب نجوم به زبان ساده
  3. رفع اشکال و چکیده کتاب "نجوم به زبان ساده"
  • دگانی، مایر. نجوم به زبان ساده. ترجمهٔ محمدرضا خواجه‌پور. تهران: موسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، چاپ هشتم، ۱۳۷۹. شابک ‎۹۶۴-۶۲۴۱-۰۵-۰.