نبرد میکاتاگاهارا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
نبرد میکاتاگاهارا
Battle of Mikatagahara
بخشی از دوره سن‌گوکو
Mikatagahara no tatakai.jpg
نبرد میکاتاگاهارا
تاریخ ۲۵ ژانویه، ۱۵۷۳
مکان میکاتاگاهارا شمال شهر هاماماتسو، ولایت توتومی
نتیجه پیروزی تاکدا شینگن، عقب‌نشینی موفق توکوگاوا
جنگ بین
نیروهای تاکدا شینگن نیروهای توکوگاوا ایه‌یاسو و اودا نوبوناگا
فرماندهان و رهبران
تاکدا شینگن
تاکدا کاتسویوری
اوباتا ماساموری
بابا نوبوهارا
یاماگاتا ماساکاگه
توکوگاوا ایه‌یاسو
ماتسودایرا ایتادا
ساکای تاداتسوگه
ناتسومه یوشی‌نوبو 
هاتوری هانزو
جنگنده
~۲۷٬۰۰۰ ۱۱٬۰۰۰ سربازان توکوگاوا، به اضافهٔ ۳۰۰۰ سرباز اودا نوبوناگا
تلفات و شکست‌ها
ارقام متفاوت ۵۰۰-۱۰۰ ارقام متفاوت ۵۰۰-۲۰۰۰

نبرد میکاتاگاهارا پیشرفت‌های همراه با توحش اودا نوبوناگا، راهی برای تاکدا شینگن نگذاشته بود جز آنکه تمام توان و امکاناتش را برای سرکوب اودا نوبوناگا و متحدانش به کار اندازد. به همین منظور، شینگن عازم تصرف هاماماتسو برای نبرد با توکوگاوا ایه‌یاسو شد که متحد نوبوناگا و حایل میان شینگن و کیوتو بود. همان طور که شینگن از شینانو به سمت جنوب حرکت می‌کرد به دنبال نیروهای توکوگاوا ایه‌یاسو می‌گشت. شینگن در ابتدا فوتاماتا را تصرف کرد. چند ماه بعد او دوباره به فوتاماتا بازگشت تا آنجا را به عنوان یک پایگاه برای حمله به هاماماتسو به کارگیرد. نیروهای شینگن در جلگهٔ مرتفعی به نام میکاتا در شمال دژ هاماماتسو که متعلق به توکوگاوا ایه‌یاسو بود، با نیروهای ائتلاف اُودا نوبوناگا و توکوگاوا ایه‌یاسو روبه رو شدند. بر طبق گزارش‌ها، نیروهای شینگن بر حسب نفرات، سه برابر نیروهای ائتلاف بودند و شمارشان بیش از سی هزار نفر بود که با توجه به وسعت و جمعیت ژاپن آن روزگار و صدپاره بودنش در آن زمان، حرکت دادن چنین سپاهی، عظیم‌ترین تحرک نظامی تا آن روز بود و این عظمت، نشان از عزم قطعی شینگن برای سرکوب نوبوناگا و تصرف نهایی کیوتو داشت. با این حال و به رغم برتری نیروهای شینگن به لحاظ نفرات، نیروهای ائتلاف با کمک مستشاران اروپاییِ نوبوناگا، مجهز به سلاح آتشین شده بودند و اگرچه نیروهای شینگن نیز از اسلحهٔ آتشین بی بهره نبودند، اما نیروهای دشمن از این حیث، برتری کامل بر نیروهای شینگن داشتند. بنابراین لازم بود شگردها و نقشه‌های نبرد، به گونه‌ای طرحریزی شود که اسلحهٔ آتشین نیروهای نوبوناگا و توکوگاوا، بی اثر شود و البته چنین شگردهایی تنها از شخص شینگن، برمی آمد. شینگن سربازانش را در آرایش ماهی قرارداد تا دشمن را به حمله ترغیب کند. سربازان توکوگاوا ایه‌یاسو در یک ردیف ایستاده بودند. در این آرایش، آنها می‌توانستند بهترین استفاده را از تفنگ‌های سرپر خود بکنند. در حدود ساعت ۴ بعد از ظهر، بارش برف آغاز شد و تفنگداران ائتلاف، به سمت نیروهای شینگن آتش گشودند. تعدادی از رعایای کشاورز نیز با پرتاب سنگ به آنها یاری می‌رساندند. سلاح آتشین برای ژاپنی‌های آن زمان تازگی داشت و احتمالاً تعادل طرفین را برهم می‌زد. توکوگاوا ایه‌یاسو انتظار داشت تا با برتری سلاح آتشینی که در اختیار داشت، بتواند تاکتیک‌های شینگن را خنثی کند، اما تاکتیک‌های شینگن و نحوهٔ طرحریزی حملات و بویژه انتخاب لحظهٔ آغاز نبرد که مصادف با بارش برف شد، برتری اسلحهٔ آتشین نیروهای ائتلاف را خنثی کرد. پس از نخستین نوبت تیراندازی نیروهای دشمن، شینگن سواره نظامش را به حرکت درآورد. سواره نظام شینگن به سمت تفنگداران تاختند. تعدادی از سربازان توکوگاوا ایه‌یاسو ایستادگی کردند اما تعدادی عقب نشینی کردند و یا کشته شدند.

پس از آن، شینگن سوارانش را عقب کشید تا استراحت کنند و سواران تازه نفس را برای یک حمله دیگر اعزام کرد. این سواران تحت فرمان تاکدا کاتسویوری پسر شینگن و اوباتا ماساموری بودند. آنها دشمن را دور زدند و به زودی به بدنهٔ اصلی نیروهای شینگن پیوستند. بخش اعظم نیروهای ائتلاف به دام افتاده بودند و این باعث عقب نشینی کامل بازماندگان نیروهای دشمن شد. توکوگاوا ایه‌یاسو یکی از فرماندهانش -اوکوبو تادایو- را فرستاد تا با مردانش در سایگاداکا صف آرایی کند. در این نقطه، فلات مرتفع اندک اندک کم ارتفاع می‌شد. او به دنبال فرصتی بود تا دوباره با شینگن درگیر شود تا ژنرال‌های به دام افتاده اش را نجات دهد اما ناتسومه یوشینوبو او را ترغیب به عقب نشینی کرد. از نظر یوشینوبو زندگی توکوگاوا ایه‌یاسو مهم تر از زندگی ژنرال‌هایش بود. یوشینوبو، خود به صفوف شینگن زد و کشته شد.

پس از آن، توکوگاوا ایه‌یاسو به دژ هاماماتسو بازگشت. گزارش شده‌است که تنها ۵ سرباز به همراه او مانده بودند. نبرد به سرنوشتی مصیبت آمیز دچارشده بود. با این حال، او دستور داد که دروازه‌های دژ را باز بگذارند و دستور داد تا با روشن کردن آتش، سپاهیان در حال عقب نشینی را به سمت دژ هدایت کنند. ساکایی تاداسوگو بر یک طبل بزرگ جنگی می‌کوبید تا افراد بازمانده را دلگرم کند. این تاکتیک «استراتژی دژ خالی» نام دارد. هنگامی که طلایه داران شینگن به فرماندهی بابا نوبوهارو و یاماگاتا ماساکاگه صدای طبل را شنیدند و دروازه‌های باز دژ و شعله‌های آتش را دیدند بدگمان شدند که شاید توکوگاوا ایه‌یاسو برایشان تله گذاشته باشد. آنها توقف کردند و برای شب اردوگاهی برپاکردند در صورتی که اگر به پیشروی خود ادامه می‌دادند احتمالاً دژ را فتح کرده بودند. شب هنگام یک گروهان از جنگجویان توکوگاوا ایه‌یاسو به اردوگاه شینگن حمله کردند و آنها را به یک دره -جایی که امکان کمک گرفتن نداشتند- عقب راندند. شینگن فردای آن روز عقب نشینی کرد. نتیجهٔ نبرد به نفع شینگن بود. تلفات نیروهای متحد توکوگاوا و نوبوناگا با وجود تجهیزشان به سلاح آتشین، بسیار زید، و تلفات نیروهای شینگن بسیار کم بود. نبرد میکاتاگاهارا یکی از معروف‌ترین نبردهایی است که تاکدا شینگن انجام داد و یکی از بهترین نمونه‌ها برای معرفی تاکتیک‌های سواره نظام وی می‌باشد. زمستان سخت فرامی رسید و شینگن ترجیح می‌داد که ادامهٔ عملیات نظامی را به بهار موکول کند ولی اجل به وی مهلت نداد و شینگن در ۱۳ می‌همان سال (۱۵۷۳میلادی)در سن ۵۲ سالگی و در آستانهٔ حملهٔ نهایی به سمت کیوتو درگذشت.[۱] [۲][۱]

مختصات: ۳۴°۴۲′۳۶″ شمالی ۱۳۷°۴۳′۰۹″ شرقی / ۳۴.۷۱۰۰۰° شمالی ۱۳۷.۷۱۹۱۷° شرقی / 34.71000; 137.71917

پانویس[ویرایش]

  1. تاریخ ژاپن – دکتر هاشم رجب زاده، تهران، شهریور ۱۳۶۵ کتاب اول – ص ۱۲۵