نایژه‌فراخی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
نایژه‌فراخی
تصویر A یک برش عرضی از ریه با مجاری طبیعی را نشان می‌دهد . تصویر B یک برش عرضی از مجاری طبیعی را نشان میدهد. تصویر C یک برش عرضی از مجاری با برونشکتازی را نشان میدهد.
آی‌سی‌دی-۱۰ J47, Q33.4
آی‌سی‌دی-۹ 494, 748.61
دادگان بیماری‌ها 1684
مدلاین پلاس 000144
ای‌مدیسین article/296961
پیشنت پلاس نایژه‌فراخی
سمپ D001987

نایژه‌فَراخی[۱] یا برونشکتازی (به انگلیسی: Bronchiectasis) بیماری مزمن و ماندگار گشاد شدن نایژه‌های درون شش‌هاست.[۲]

معمولاً ناحیه درگیر، فراخ شده، ملتهب و قابل روی هم خوابیدن (کلاپس) می‌باشد. در نایژه‌فراخی اغلب عامل بیماری‌زایی مانند عفونت‌های مکرر با انسداد مجاری تنفسی موجب آسیب به نایژه‌ها و نایژک‌ها شده است.

سبب‌شناسی[ویرایش]

عفونت‌های پی‌درپی ریوی، سیگار، برونشیت مزمن، آلرژی، بیماری سل، سرطان، آبسه ریه، عفونت قارچی، علل مادرزادی مانند سندرم کارتاژنر[۳] و فیبروز سیستیک[۴] از علت‌های اصلی ابتلا شمرده می‌شوند.

علائم و نشانگان[ویرایش]

علائم برونشکتازی شامل سرفه اغلب خلط دار٬ خلط خونی، عفونت مکرر ریوی، تنگی نفس و درد سینه است.[۲] در برخی موارد انگشتان چماغی نیز دیده شده‌است.[۵]

درمان[ویرایش]

درمان طبی عبارت است از کنترل عفونت،[۶] پیشگیری از انسداد و فیزیوتراپی ریه وگاه استفاده از خلط‌آور و اکسیژن. اقدام جراحی برای درمان برونشکتازی هنگامی توصیه می‌شود که بیماری کنترل نشود و مجاری تنفس فراخ شده، موضعی شده یعنی در قسمت خاصی از شش متمرکز شده‌باشند. برای نوع پیشرفته و جهت برطرف نمودن انسدادها می‌توان از جراحی استفاده نمود که امروزه با مرگ‌ومیر (مورتالیته) و میزان ناخوشی (موربیدته) کمی همراه است.[۷]

منابع[ویرایش]

  1. مجموعهٔ واژه‌های مصوّب فرهنگستان زبان فارسی تا پایان سال ۱۳۸۹.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ National Institute for Health and Care Excellence (August 2010). "Bronchiectasis". 
  3. Morillas HN, Zariwala M, Knowles MR (2007). "Genetic Causes of Bronchiectasis: Primary Ciliary Dyskinesia". Respiration 72 (3): 252–63. doi:10.1159/000101783. PMID 17534128. 
  4. McShane, PJ; Naureckas, ET; Tino, G; Strek, ME (Sep 15, 2013). "Non-cystic fibrosis bronchiectasis.". American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine 188 (6): 647–56. PMID 23898922. 
  5. Hill, Adam T; Pasteur, Mark; Cornford, Charles; Welham, Sally; Bilton, Diana (1 January 2011). "Primary care summary of the British Thoracic Society Guideline on the management of non-cystic fibrosis bronchiectasis". Primary Care Respiratory Journal 20 (2): 135. doi:10.4104/pcrj.2011.00007. 
  6. Evans DJ, Bara AI,Greenstone M (2007). "Prolonged antibiotics for purulent bronchiectasis in children and adults". In Evans, David J. Cochrane Database Syst Rev (2): CD001392. doi:10.1002/14651858.CD001392.pub2. PMID 17443506. 
  7. Otgün I, Karnak I, Tanyel FC, Senocak ME, Büyükpamukçu N (2004). "Surgical treatment of bronchiectasis in children". J. Pediatr. Surg. 39 (10): 1532–6. doi:10.1016/j.jpedsurg.2004.06.009. PMID 15486899.