ناوچه کلاس الوند

ایران
ناوچه سبلان در پائیز ۱۳۵۷
اطلاعات کلی
نوع کشتی	ناوچه یا ناوچه سبک
کشور سازنده	بریتانیا
ساخت کارخانه	ووسپر تورنیکرافت (الوند) ویکرز (البرز، سهند، سبلان)
تاریخ سفارش	نیروی دریایی ارتش ایران در ۱۹۶۶
ورود به ناوگان	۱۹۷۱ و ۱۹۷۲
مشخصات
طول کشتی	۹۴٫۵ متر
پهنای بدنه	۱۱٫۰۷ متر
ارتفاع ستون	۳٫۲۵ متر
بارگیری استاندارد	۱٬۱۰۰ تن
حداکثر ظرفیت بارگیری	۱۵۴۰ تن
نوع موتور	۲ موتور دیزلی پکسمن ونتورا با قدرت ۳٫۸۰۰ bhp ۲ موتور توربین گاز رولزرویس المپوس با قدرت ۴۶٫۰۰۰ shp
تعداد خدمه	۱۲۵ تا ۱۴۶ نفر
سرعت	۱۷ گره دریایی (۳۱ ک‌م) با موتور دیزلی ۳۹ گره دریایی (۷۲ ک‌م) با موتور توربین گاز
برد عملیاتی	۹ هزار کیلومتر با سرعت ۲۸ کیلومتر
جنگ‌افزارها
توپخانه	۱ × توپ ۱۱۴ میلیمتری مارک-۸ ۲ × اژدر سه‌گانه ۳۲۴ میلیمتری
سیستم موشکی	۴ × موشک ضد کشتی سی-۸۰۲ یا نور (در دو لانچر دوتایی) در اصل: ۵ موشک قاتل دریایی در یک لانچر پنج تایی
توپخانه ضدهوایی	3 × توپ ۲۰ م‌م 2 x توپ دولول ۳۵ م‌م
موشک دفاع هوایی	۹ x موشک گربه دریایی در یک لانچر سه تایی (۱۹۹۵ برداشته شد)
سرنوشت
تاریخ و محل غرق شدن	ناوچه سهند، ۱۳۶۷ در خلیج فارس

کلاس الوند شامل چهار ناوچه سبک تولید بریتانیا به سفارش ارتش ایران است که سه تای آن‌ها هنوز در حال فعالیت در نیروی دریایی ارتش ایران هستند و یکی از آن‌ها (ناوچه سهند) در عملیات آخوندک در جریان جنگ نفتکش‌ها در سال ۱۳۶۷ غرق شد.

این چهار ناوچه به سفارش سال ۱۹۶۶ ایران در کارخانه‌های انگلیسی ووسپر تورنیکرافت و ویکرز با نام «ناوچه ام‌کا. ۵» تولید و در ۲-۱۳۵۱ با عنوان «ناوچه‌های کلاس سام» (برگرفته از سام شخصیت اساطیری به همین نام) و با نام‌های سام، زال، رستم و فرامرز به نیروی دریایی ایران پیوستند. پس از انقلاب ۱۳۵۷ نام این ناوچه‌ها به «کلاس الوند» و به ترتیب الوند، دماوند، سبلان و سهند تغییر یافت.

هر کدام از این ناوچه‌ها به ۹ موشک سطح به هوای ایتالیایی گربه دریایی و پنج موشک ضد کشتی قاتل دریایی مجهز بودند. طراحی این ناوچه‌ها به میانه‌های دهه ۱۹۶۰ تعلق دارد و مجهز به سلاح‌های آن دوران است؛ موشک قاتل دریایی از نخستین نمونه‌های موشک‌های سطح به سطح است و در دهه ۱۹۹۰ استفاده از آن منسوخ شد. علاوه بر این موشک‌های ایران هم در آن دوران به پایان رسیده بود و ارتش ایران به جای موشک از راکتهای ۱۲۲ میلی‌متری استفاده می کرد. از آن زمان تاکنون اصلاحاتی برای به روزرسانی این ناوچه‌ها صورت گرفته که مهمترین آن‌ها جایگزینی سیستم موشکی قاتل دریایی با سامانه موشکی کروز سی-۸۰۲ است.

ناوچه‌های کلاس موج که اولین آن‌ها در ایران با نام ناوچه جماران در سال ۱۳۸۹ تولید شد بر اساس این ناوچه‌ها ساخته شده‌ و مشخصات مشابهی دارند.

ناوچه های کلاس الوند در جریان عملیات آخوندک نیروی دریایی آمریکا در جریان جنگ نفتکش‌ها حضور داشتند که به غرق شدن یکی از آنها و از کار افتادن یکی دیگر منجر شد. ناوچه سبلان که به سوی جنگنده ضربتی آ-۶ اینترودر نیروی دریایی آمریکا آتش گشوده بود با حمله هماهنگ موشکهای هارپون اینترودر مذکور، اینترودر همراه و ناوشکن ژوزف اشتراوس غرق شد و ناوچه سبلان نیز با یک بمب هدایت لیزری از کار افتاد. هرچند بعدها تعمیر شده و به خدمت نظامی برگشت.