نامگذاری سال‌ها در ایران

نامگذاری سال‌ها در ایران به طور رسمی توسط آیت‌الله خامنه‌ای و اولین بار در پیام نوروزی سال ۱۳۷۸ رخ داد. در آن سال رهبر ایران عنوانی را برای آن سال انتخاب نمود و پس از آن این نام‌گذاری به شکل یک سنت همه ساله تکرار می‌گردد.

بنابرگفته غلامعلی حداد عادل فلسفه‌ این کار جلب توجه مردم به یک ارزش خاص و همین‌طور در نقطه‌‌ مقابل آن به یک مشکل است. بر این اساس رهبر با اطلاعات و گزارش‌هایی که از سراسر کشور دریافت می‌کند، و بررسی برخی پارامترهای اجتماعی، دینی و فرهنگی دیگر، مردم را به یک موضوع توجه می‌دهد. در سالیانی که رهبر جمهوری اسلامی به نامگذاری سال می‌پردازد، بیشتر مطالب پیام‌های نوروزی او نیز درباره دلایل این نامگذاری است. به نظر می‌رسد نامگذاری‌ها از سال ۱۳۸۲ به بعد، ارتباط مستقیمی با دولت پیدا کرده‌است، که برخی آن را مربوط به دولت وقت آن زمان، دولت وقت سید محمد خاتمی می‌دانند. سید علی خامنه‌ای با تعیین نام برای این سال‌ها، در واقع بر توقعات مردم از دولت تاکید گذاشته‌است. در هر صورت این نامگذاری‌ها چون از سوی عالی‌ترین مقام جمهوری اسلامی صورت می‌گیرد، هرساله تکاپویی در نهادهای حکومتی ایجاد می‌کند و با تبلیغات بسیاری همراه می شود.

پیشینه

پیامهای رهبر ایران به مناسبت آغاز سال جدید از ابتدا تا سال ۱۳۷۸:

• ۱۳۶۹: تاکید بر «تحول درونی و اصلاح امور»
• ۱۳۷۰: تاکید بر «صبح روشنی»
• ۱۳۷۱: تاکید بر «تحکیم معنویت»
• ۱۳۷۲: تاکید بر «عدالت اجتماعی»
• ۱۳۷۳: تاکید بر «صرفه‌جویی»
• ۱۳۷۴: تاکید بر «وجدان کاری، انضباط اجتماعی، انضباط اقتصادی»
• ۱۳۷۵: تاکید بر «ضرورت پرهیز از اسراف و حفظ ثروت و منابع عمومی کشور»
• ۱۳۷۶: تاکید بر «توجه به معنویات و فضایل اخلاقی»
• ۱۳۷۷: تاکید بر «صرفه‌جویی و پرهیز از اسراف، قناعت و پایداری بر مواضع اسلامی و انقلابی»

فهرست نامگذاری سال‌ها

تبلیغات سال «نوآوری و شکوفایی» و «اتحاد ملی، انسجام اسلامی» در کنار یکدیگر

• ۱۳۷۸: سال امام خمینی نامیده شد. این نامگذاری بدلیل همزمانی آن با یکصدمین سال تولد روح‌الله خمینی، رهبر پیشین جمهوری اسلامی بود.
• ۱۳۷۹: سال امام علی بود. دلیل آن نیز وجود دو عید غدیر در آن سال بود.
• ۱۳۸۰: سال اقتدارملی و اشتغال‌آفرینی نامیده شد. با پیشنهاد محمد خاتمی برای نامگذاری اولین سال در قرن بیست و یکم به نام سال " گفتگوی تمدن‌ها و سخنرانی وی در مجمع عمومی سازمان ملل با استقبال سران مواجه گردید و نقطه روشنی در تاریخچه دیپلماسی پس از انقلاب بود، گمان می‌رفت که سال ۱۳۸۰ نیز، سال «گفتگوی تمدن‌ها» نام گیرد.
• ۱۳۸۱: به عنوان سال عزت و افتخار حسینی نامگذاری شد. دلیل این نامگذاری نیز تقارن ماه محرم قمری در فروردین و اسفند ماه همان سال بود، در واقع دهه محرم که روزهای سوگواری شیعیان است دوبار در یک سال قرار گرفته بود.
• ۱۳۸۲: سال خدمت گذاری.
• ۱۳۸۳: سال پاسخگویی بود. بیشتر سازمان‌های دولتی سعی کردند تا با تهیه بولتن و جزواتی درباره عملکرد وزارتخانه یا سازمان مربوطه، خود را پاسخگو نشان دهند برخی سازمانها جلسات مردمی برپا می‌کردند و به سوالات مردم پاسخ می‌گفتند.
• ۱۳۸۴: تحت عنوان سال همبستگی ملی و مشارکت عمومی نامگذاری شد که برخی آن‌را به نوعی از دلمشغولی‌های رهبر جمهوری اسلامی دانستند. تهدیدات ایالات متحده و کشمکش اروپا و جمهوری اسلامی بر سر فعالیتهای هسته‌ای ایران موجب گردید تا خامنه‌ای تمامی مطبوعات، احزاب و سیاست‌مداران داخلی را به نوعی همبستگی و دوری از مناقشات داخلی دعوت کند..
• ۱۳۸۵: سال پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله نامیده شد. اساس این نامگذاری از آن جهت بود که در آن سال دوبار تاریخ وفات محمد(صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم)، به تاریخ قمری، در تقویم بود. یکبار در ابتدای سال و یکی در پایان سال. برخی نیز آن را به دلیل چاپ کاریکاتورهای محمد(صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم) در یولاندز پستن در اقدامی بی‌سابقه در نشریه دانمارکی در سال قبل از آن می‌دانند. محمود احمدی‌نژاد، رییس جمهور وقت ایران، نامه‌های خود به سران کشورهای جهان در این سال، با یادکرد این نامگذاری و به پیروی از پیامبر اسلام نگاشته و ارسال نمود.
• ۱۳۸۶: سال اتحاد ملی، انسجام اسلامی. او در ادامه پیام نوروزی اضافه کرد: «آرزو و امید همه ایرانیان “استقلال ملی، عزت ملی و رفاه عمومی ملت” است و همه این اهداف به برکت «ایمان اسلامی، اتحاد کلمه» خواهد شد» و “ایجاد تفرقه و تضعیف وحدت ملی ایرانیان” و “به وجود آوردن مشکلات اقتصادی برای متوقف کردن پیشرفت کشور” را دو روش عمده دشمنان برای مقابله با ملت ایران و نظام جمهوری اسلامی برشمرد.
• ۱۳۸۷: نوآوری و شکوفایی. او در تشریح علت نامگذاری سال ۱۳۸۷به این عنوان، به «نوآوری بزرگ و تاریخی ملت ایران در پیروزی انقلاب ایران (۱۳۵۷)» اشاره کرد. سال ۱۳۸۷ سی‌امین سال بعد از انقلاب ۱۳۵۷ ایران است.
• ۱۳۸۸: حركت به سمت اصلاح الگوی مصرف.
• ۱۳۸۹: همت مضاعف، کار مضاعف.
• ۱۳۹۰: جهاد اقتصادی. به دلیل سال ابتدایی طرح هدفمندسازی یارانه‌ها در ایران و افزایش تحریم‌های بین‌المللی بر علیه ایران در سال ۱۳۸۹، رهبر ایران فعالیت‌های اقتصادی را کافی ندانست و ضمن نامگذاری سال ۱۳۹۰ به عنوان (جهاد اقتصادی) خواستار مجاهدت کلیه اقشار و نهاد ها در زمینه اقتصاد شد.
• ۱۳۹۱: تولید ملى و حمایت از کار و سرمایه‌ ایرانى.
• ۱۳۹۲: حماسه‌ی سیاسی و حماسه‌ی اقتصادی توجه به تولید ملی به عنوان «حماسه اقتصادی» و برگزاری انتخابات ریاست جمهوری سال ۹۲ در ایران به عنوان «حماسه سیاسی»، دلیل نامگذاری این سال است.