میدان آزادگان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
میدان آزادگان
کشور ایران
متصدی (ها) شرکت ملی نفت ایران
Field history
کشف ۱۹۹۹
تولید
تولید کنونی نفت ۴۰٬۰۰۰ barrels per day (~۲٫۰×۱۰۶ t/a)
نفت برآورد شده در محل ۳۳٬۲۰۰ million barrels (~۴٫۵۳×۱۰۹ t)
نفت قابل برداشت ۵٬۲۰۰ million barrels (~۷٫۱×۱۰۸ t)
سازند تولیدی سروک،
کژدمی
گدوان
فحلیان

میدان آزادگان، بزرگترین میدان نفتی ایران و یکی از بزرگ‌ترین میادین نفتی جهان است، که کشف آن به سال ۱۳۷۶ باز می‌گردد و در محدوده‌ای به وسعت ۲۰ در ۷۵ کیلومتر، در ۱۰۰ کیلومتری غرب اهواز و در منطقه دشت آزادگان واقع شده‌است.

ظرفیت اثبات‌شده این میدان ۳۳ میلیارد بشکه تخمین زده شده بود. در سال ۱۳۷۸ لایه جدید نفتی با ظرفیت ۲٫۲ میلیارد بشکه، در این میدان کشف شد. میدان آزادگان دارای دو بخش شمالی و جنوبی است. از سال ۱۳۸۷ تولید نفت از بخش جنوبی با ظرفیت ۲۵ هزار بشکه نفت در روز شروع شده‌است. بخش آزادگان شمالی در مجاورت میدان مجنون عراق قرار دارد.[۱][۲]

اینپکس[ویرایش]

دولت ایران به دلیل تحریم‌های بین‌المللی، با مشکلات فراوانی برای توسعه میادین نفتی از جمله این میدان روبرو بوده‌است. وزارت نفت ایران، برای توسعه میدان آزادگان، با شرکت ژاپنی اینپکس، در سال ۲۰۰۱ میلادی قرار دادی امضا کرد. طرفین در جریان سفر سید محمد خاتمی به ژاپن به توافق برای توسعه این میدان دست یافتند.[۳] هم‌زمان با بهبود روابط و کاهش تنش میان ایران و آمریکا احتمال همکاری شرکت‌های اروپایی و آمریکایی[۴] در جریان توسعه این میدان نیز مطرح گردید.[۵]

لغور قرارداد با اینپکس[ویرایش]

پس از ۵ سال در پی عدم فعالیت شرکت اینپکس، توسط وزارت نفت ایران لغو شد. دولت مذاکره با روسیه و هند را نیز در دستور کار قرار داد.[۶]

شرکت ملی نفت چین[ویرایش]

بعد از هفت سال تعلل برای توسعه میدان در مهر سال ۱۳۸۹ توسعه همه مخزن‌های میدان آزادگان به شرکت ملی نفت چین واگذار شد[۷]. قرارداد توسعه میدان آزادگان جنوبی به ارزش ٢٫۵ میلیارد دلار در قالب بیع متقابل بین شرکت ملی نفت ایران و شرکت ملی نفت چین امضا شد و در نهایت با توجه به تغییرهای اعمال شده در طرح جامع توسعه (MDP)، عملیات اجرایی این طرح از شهریور سال ١٣٩١ همزمان با تصویب طرح جامع تجدید نظر شده توسعه میدان (RMDP) آغاز شد.

از سال ۲۰۰۹ شرکت ملی نفت چین قراردادی به جهت اکتشاف و توسعه میدان نفتی آزادگان شمالی با دولت ایران امضا کرد[۸] و نهایتاً بهره‌برداری از این میدان با سرمایه‌گذاری شرکت‌های ایرانی و ظرفیت تولید روزانه ۲۵٫۰۰۰ بشکه در تیر ۱۳۸۶ آغاز شد.

ظرفیت تولید این میدان ۲۶۰٫۰۰۰ هزار بشکه در روز اعلام شده بود.[۹][۱۰] برداشت این میزان نفت در پی تعمیر و تکمیل ۶ حلقه چاه نفت، ساخت حدود ۹۰ کیلومتر خط لوله، ۲ دستگاه تفکیک کننده نفت و گاز و ۱۰۰ کیلومتر خط لوله ۱۰ اینچ انجام شده‌است.

اخراج پیمانکار چینی[ویرایش]

طبق قرارداد با چینی‌ها باید طی ۵۲ ماه حجم تولید از میدان باید به روزانه ۳۲۰ هزار بشکه برای مدت سه سال افزایش می‌یافت که بعد از گذشت حدود چهار سال این طرح کمترین پیشرفتی نداشت. پس از حدود چهار سال از حضور شرکت س.ان.پی.سی در میدان آزداگان جنوبی، این شرکت به دلیل تعلل در توسعه این میدان مشترک با عراق در اردیبهشت ۱۳۹۳ خلع ید شد. مدیر عامل شرکت ملی نفت ایران (رکن‌الدین جوادی) اعلام کرد: به دستور وزیر نفت (بیژن نامدار زنگنه)، پیمانکار چینی طرح توسعه میدان آزادگان جنوبی، خلع ید و حکم برکناری آن ابلاغ شد.[۱۱] از مجموع ١٨٥ حلقه چاهی که باید براساس برنامه در فاز نخست توسعه این میدان به بهره برداری می‌رسید، تنها هفت حلقه چاه حفاری شد، در حالی که شرکت متن، پیمانکار چینیِ طرح (CNPCI) طبق قرارداد به استقرار ٢٥ دکل حفاری در این میدان در سال ۲۰۱۴ میلادی ملزم کرد، شرکت CNPCI تنها برای افزودن یک دکل حفاری دیگر در این میدان مشترک برنامه ریزی کرد.[۱۲] بیژن نامدار زنگنه در روزهای پایانی بهمن ماه سال ۱۳۹۲ عملکرد پیمانکار چینی را نامطلوب ارزیابی کرده بود و گفته بود آخرین اخطارهای لازم برای "خلع ید" به این پیمانکار داده شده است.

در طرح جامع توسعه جدید میدان نفتی آزادگان جنوبی دو فاز تعریف شده است که در فاز نخست توسعه، تولید٣٢٠ هزار بشکه نفت در روز و ١٩٧ میلیون فوت مکعب گاز پیش بینی و مقرر شده است این میزان تولید با حفر ١٨٥ حلقه چاه، ٥٢ ماه پس از تصویب طرح جامع تجدید نظر شده توسعه میدان محقق شود. بر این اساس، افزایش تولید نفت این میدان به روزانه ٦٠٠ هزار بشکه نیز در فاز دوم توسعه میدان مدنظر قرار دارد.[۱۳]

حداکثر میزان استخراج نفت ایران از این میدان مشترک ۵۰ هزار بشکه در روز گزارش شده است.

پیشرفت میدان مجنون ( بخش عراقی)[ویرایش]

این شرایط در حالیست که توسعه میدان آزادگان در بخش عربی که به میدان "مجنون" معروف است توسط شرکت آمریکایی "رویال داچ شل" با سرعت انجام می‌شود. در حالی که کار توسعه سه میدان مشترک آزادگان جنوبی و شمالی، و یادآوران در خاک ایران به کندی پیش می‌رود، عراق با همکاری کمپانی‌های نفتی، از جمله شرکت ملی نفت چین کار توسعه تاسیسات و استخراج نفت را به سرعت به پیش می‌برد. عراق از شهریور ماه سال ١٣٩۲ تنها از میدان مجنون، که میدان مشترک با آزادگان جنوبی است، روزانه ۱۷۵ هزار بشکه نفت استخراج می‌کند و امیدوار است این میزان را به زودی به ۴۰۰ هزار بشکه در روز برساند.[۱۴]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. مهدی افشارنیک. «ضرورت تسریع در توسعه میادین مشترک نفت و گاز کشور». نفت نیوز. ایلنا، ۹ اسفند ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۶ سپتامبر ۲۰۱۰. 
  2. «جزئیاتی از مناقشه ایران و عراق بر سر میادین نفتی». روزنامه ابتکار، ۱۵ دی ۱۳۸۸. ایران و جهان. بازبینی‌شده در ۱۱ سپتامبر ۲۰۱۰. 
  3. «Japan's struggle to secure future oil supply». IAGS، ۵ اوت ۲۰۰۳. بازبینی‌شده در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۱. 
  4. IRAN - Nov. 1 - Khatami In Tokyo; Japan Gets Azadegan Oil Giant. (04-NOV-00) APS Diplomat Recorder
  5. US FIRMS MAY PARTICIPATE IN IRANIAN OIL FIELD DEVELOPMENT: MINISTER. (11-JUL-01) AsiaPulse News
  6. قرارداد حفاری ۳۷ حلقه چاه در آزادگان (واحد مرکزی خبر،۲۱ آذر ۱۳۸۵)
  7. «احتمال برکناری چینی‌ها از میدان نفتی آزادگان». نفت‌نیوز، ۴ خرداد ۱۳۹۱. بازبینی‌شده در ۳۰ بهمن ۱۳۹۲. 
  8. ژاپن خروج از طرح توسعه میدان نفتی آزادگان را بررسی می‌کند بی‌بی‌سی فارسی
  9. JAPAN MOVES AHEAD WITH IRAN OIL DEAL | Article from The Columbian | HighBeam Research
  10. امروز پس از گذشت ۶ ماه از آخرین مهلت توسعه بزرگترین میدان نفتی ایران به ژاپن واگذار شد (روزنامه ایران،۳۰ بهمن ۱۳۸۲)
  11. چین از آزادگان جنوبی اخراج شد خبرگزاری انتخاب
  12. اخراج چینی ها از میدان نفتی آزادگان جنوبی خبرگزاری انتخاب
  13. اخراج چینی ها از میدان نفتی آزادگان جنوبی خبرگزاری انتخاب
  14. قطع همکاری با پیمانکار چینی در میدان نفتی آزادگان دویچه‌وله فارسی