میدان‌های نفتی ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
نقشه میادین نفتی و گازی ایران

میدان‌های نفتی ایران مشتمل بر مخازن و حوزه‌ها و میدان‌های نفتی واقع در قلمرو خاکی و آبی کشور ایران است. برخی از این میادین در حال حاضر فعال و تعدادی نیز غیر فعال و یا در حال توسعه می‌باشند. بر اساس آمار رسمی منتشر شده وزارت نفت ایران مجموع ذخایر استحصال شدنی نفت خام و میعانات گازی ایران بیش از ۱۵۴٫۸ میلیارد بشکه برآورد می‌شود.[۱] که این میزان ۱۰ درصد میزان نفت موجود در جهان محسوب می‌شود.[۲]

محتویات

تعداد [ویرایش]

بر اساس آخرین اخبار نفت و گاز، در حال حاضر تعداد ۱۵۴ میدان هیدروکربنی و ۲۹۷ مخزن نفتی و گازی در ایران کشف شده است. تعداد ۱۰۲ از این میادین نفتی و ۴۳ عدد دیگر میادین گازی می باشند. از تعداد کل مخازن، ۲۰۵ مخزن نفتی و ۹۲ مخزن گاز طبیعی می باشند. تعداد ۷۸از این میادین فعال می باشند که ۶۲ عدد از آنها در خشکی و ۱۶ عدد باقیمانده در دریا قرار دارند. بنابراین ۶۷ میدان باقی مانده نیز در حال حاضر غیر فعال می باشند.[۳] در حال حاضر سازند آسماری با سن الیگو میوسن بهترین تولید کننده نفت می باشد و سازند سروک با سن کرتاسه میانی، از نظر حجم دارای نفت قابل بازیافت مهمی می باشد .[۴]

موقعیت جغرافیایی میدان‌ها [ویرایش]

از این میزان ذخیره نفت ایران، ۱۰۶ میلیارد بشکه در خشکی و ۳۱٫۶ میلیارد بشکه در دریا واقع شده‌است.[۵] بیشتر میادین کشف شده (۱۴۰ میدان) در حوضه زاگرس و خلیج فارس (جنوب غربی ایران) می باشد. همچنین میدانهایی در حوضه شمال ایران مرکزی، خزر جنوبی و کپه داغ اکتشاف یافته و یا در حال اکتشاف می باشند.[۶]

مالکیت [ویرایش]

از تعداد میادین اکتشافی، تعداد ۲۳ میدان هیدروکربنی به صورت مشترک در مرز ایران و کشورهای مجاور (کویت، قطر، بحرین، امارات، عربستان سعودی و عراق و ترکمنستان) قرار گرفته است.[۷]

میدان‌های مستقل [ویرایش]

میدان‌های مشترک [ویرایش]

کشور ایران با برخی کشورهای همسایه خود دارای میادین نفتی مشترک است.

این کشورها عبارتند از :

در حال حاضر حداقل ۱۵ مخزن نفتی مشترک بین ایران و این کشورها وجود دارد.

در این بین مخازن مشترک واقع در خشکی در همجواری کشور عراق قرار دارد و سایر مخازن در خلیج فارس و دریای عمان واقع‌اند : [۸]

  • در طول مرز مشترک آبی ایران و کویت، میدان نفت و گاز آرش قرار دارد.

بزرگترین میدان نفتی [ویرایش]

میدان گچساران در زاگرس مرکزی، بزرگترین میدان نفتی ایران بوده که دارای سه زون قابل برداشت است. این میدان دارای 7/66 میلیارد بشکه ذخیره درجا و 7/23 میلیار بشکه نفت قابل بازیافت می باشد.[۹] .

بهره‌برداری [ویرایش]

ظرفیت حوزه‌های نفتی ایران بنابر آمار سال ۲۰۱۰ هرساله به میزان ۲۰۰ تا ۲۵۰ هزار بشکه در روز کاهش می‌یابد. این به معنی دوره پیری مخازن پربازده و کم‌هزینه ایران است. غالب منابع نفتی دست‌نخورده جزء مخازن کم‌بازده و پرهزینه ایران دسته‌بندی می‌شوند.[۱۰]

فهرست میدان‌های نفتی ایران [ویرایش]

حوزه‌های نفتی شمال و دریای خزر [ویرایش]

  • مغان
  • البرز قم
  • سراجه ساوه
  • ناحیه خزر دارای حدود ۴۰ مخزن نفت و گاز می‌باشد که نامگذاری نشده‌اند و ایران هم اکنون از آنها بهره‌برداری نمی‌کند.

حوزه‌های نفتی خلیج فارس [ویرایش]

جستارهای وابسته [ویرایش]

پانویس [ویرایش]

  1. کامران مصلح، فرید دهقانی، محمدرضا الزامی، رضا میرزا ابراهیمی. «ذخایر نفتی جهان». در استفاده بهینه از منابع گازی در ایران. موسسه مدیریت انرژی افق. ویرایش فیپا. چاپ اول. تهران: مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، ۱۳۸۷. ۱۰. ISBN 978-964-8427-48-6. 
  2. Jim Saxton. «IRANS OIL & GAZ WEALTH»(انگلیسی)‎. کمیته مشترک اقتصادی کنگره ایالات متحده آمریکا، مارس ۲۰۰۶. بازبینی‌شده در ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۰. 
  3. Behrooz Esrafili-Dizaji & Farkhondeh Kiani. «Persia Land of Black Gold». Geo Expro Magazine، Volume 9, 2011. بازبینی‌شده در ‏۷ آوریل ۲۰۱۲. 
  4. Behrooz Esrafili-Dizaji & Farkhondeh Kiani. «Persia Land of Black Gold». Geo Expro Magazine، Volume 9, 2011. بازبینی‌شده در ‏۷ آوریل ۲۰۱۲. 
  5. [محمود واعظی]. «دیپلماسی انرژی ایران و قدرت‌های بزرگ در خلیج فارس». کتاب نفت و سیاست خارجی. مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام، آذر ۱۳۸۹. ۱۴۸. بازبینی‌شده در ۳ ژانویه ۲۰۱۱. 
  6. Behrooz Esrafili-Dizaji & Farkhondeh Kiani. «Persia Land of Black Gold». Geo Expro Magazine، Volume 9, 2011. بازبینی‌شده در ‏۷ آوریل ۲۰۱۲. 
  7. Behrooz Esrafili-Dizaji & Farkhondeh Kiani. «Persia Land of Black Gold». Geo Expro Magazine، Volume 9, 2011. بازبینی‌شده در ‏۷ آوریل ۲۰۱۲. 
  8. زیبا اسماعیلی. «میادین مشترک خط مقدم صنعت نفت». روزنامه جام جم، ۱ دی ۱۳۸۸. اقتصادی. بازبینی‌شده در ‏۱ سپتامبر ۲۰۱۰. 
  9. Behrooz Esrafili-Dizaji & Farkhondeh Kiani. «Persia Land of Black Gold». Geo Expro Magazine، Volume 9, 2011. بازبینی‌شده در ‏۷ آوریل ۲۰۱۲. 
  10. الهام فرهادی. «ایران و امنیت انرژی». مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام، مهر ۱۳۸۹. ۱۱. بازبینی‌شده در ۳ ژانویه ۲۰۱۱. 

منابع [ویرایش]

پیوند به بیرون [ویرایش]