مکتب ملطی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از مکتب ملطیه)
پرش به: ناوبری، جستجو
ملط، زادگاهِ فلاسفهٔ کهن، در غرب آناتولی

مکتب ملطی، نامِ مکتبِ فلسفی‌ای است که در سدهٔ ۶ پیش از میلاد، در ملط رواج داشت. فیلسوفانِ این مکتب از اهالیِ شهر ملط، واقع در ایونیه بودند. از این فلاسفه می‌توان به تالس، انکسیمندر و انکسیمنس اشاره کرد.

افکارِ این فلاسفه بیشتر طبیعی بود تا مابعدالطبیعی. هر کدام از آنان می‌کوشید تا مادهٔ اصلی‌ای که جهان بر اساسِ آن بوجود آمده‌است، یا به اصطلاح، مادةالمواد را کشف کند.

مادةالمواد[ویرایش]

تالس بر این عقیده بود که آب مادةالمواد است، و دیگر چیزها را ساخته‌شده از آب می‌دانست، و گمان می‌کرد که زمین بر روی آب ایستاده‌است.

انکسیمندر بر خلافِ تالس، آب را مادةالمواد نمی‌دانست؛ و برای اینکه ثابت کند این فرض غلط است، چنین استدلال می‌کرد: اگر یکی از این عناصر (آب، آتش، هوا و خاک) عنصر اصلی بود، عناصر دیگر را تسخیر می‌کرد. این عناصر مخالف یکدیگر-اند: هوا سرد، آب مرطوب، خاک خشک، و آتش گرم است. بنابراین مادةالمواد باید خنثی باشد، نه یکی از همین عناصر.

انکسیمنس، آخرین فلیسوف از فلاسفهٔ سه‌گانهٔ ملطی، بر این عقیده بود که مادةالمواد، هوا ست. روح، هواست، آتش هوای رقیق شده‌است، آب هوای متراکم شده‌است، و اگر بیشتر متراکم شود خاک، و سپس سنگ می‌شود.

کیهان‌شناسی[ویرایش]

اختلافِ نظرِ این فلاسفه بر مادةالمواد محدود نشد، بلکه به کیهان‌شناسی هم کشیده شد. چنانچه گفته شد، تالس گمان می‌برد که زمین بر روی آب شناور است. انکسیمندر بر این عقیده بود که زمین به شکل استوانه است، و خورشید را جسمی به بزرگیِ زمین، یا بیست برابر زمین، و یا بیست و هشت برابر زمین گمان می‌کرد. و انکسیمنس نیز از آن‌جا که هوا را مادةالمواد می‌دانست، زمین را به شکل میز مسطحی فرض می‌کرد که هوا پیرامون‌اش را فراگرفته‌است.

منابع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Milesian school»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۶ اکتبر ۲۰۱۰).
  • راسل، برتراند. «مکتب ملطی». تاریخ فلسفهٔ غرب. ترجمهٔ نجف دریابندری. چاپ ششم، تهران: کتاب پرواز، ۱۳۷۳.
  • فروغی، محمدعلی. «حکمای پیش از سقراط». سیری در حکمت اروپا. چاپ اول، تهران: انتشارات هرمس، ۱۳۸۳، ISBN 964-363-234-2.
  • «پیشا سقراطیان در یک نگاه». بازبینی‌شده در اکتبر ۲۰۱۰.