مکتب تارتو

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مکتب تارتو (به زبان انگلیسی: Tartu School) در سال ۱۹۶۴ میلادی (۱۳۴۳ خورشیدی) توسط یوری لوتمن در دانشگاه تارتو استونی شکل گرفت و فضای مناسبی برای برگزاری مباحث نشانه‌شناسی و انتشار مقالات در این زمینه را فراهم کرد. از جمله چهره‌های فعال مکتب تارتو می‌توان از ویاچلاسلاو ایوانف، یو آی لِوین، الکساندر پیاتیگورسکی، ایزاک رِوزین، دیمیتری سگال، یوری شگلُف، ولادمیر توپوروف، الکساندر ژولکوفسکی و بوریس اوسپنسکی نام برد.

مکتب نشانه شناسی تارتو متد بدیعی از آنالیز چندبعدی فرهنگ را گسترش داد.این جنبش نشانه‌شناسی با شرح و بسط پژوهش‌های صورت‌گرایان روسی و ساختارگرایان مکتب پراگ مورد توجه پژوهش‌گران رشته‌های متفاوتی چون ریاضیات، اسطوره‌شناسی، شرق‌شناسی، موسیقی و سینما قرار گرفتند. در این راستا زبانهای فرهنگ به عنوان سیستم مدل سازی ثانویه در ارتباط با زبان گفتاری در نظرگرفته میشود.این متد درک خلاقانه تری از استفاده زباهای مختلف فرهنگ را میسر میکند. مرکز این توجه به نظریه‌های نوین ارتباط، سیبرنتیک، ترجمهٔ ماشینی و زبان‌شناسی برمی‌گشت. مهمترین عامل در شکل‌گیری این مکتب جدید نشانه‌شناسی، گردهمایی بررسی ساختاری نظام‌های نشانه‌ای در سال ۱۹۶۲ در مسکو بود.[۱] این مکتب نشانه شناسی به طور عمده به سبب نشریه آن «مطالعات سیستمهای نشانه» که توسط دانشگاه تارتو منتشر میشود شناخته شده است.این نشریه قدیمی ترین مجله نشانه شناسی در دنیا است که از سال ۱۹۶۴ تا امروز منتشر میشود. در دوره اول بین دهه های شصت و هفتاد میلادی مکتب نشانه شناسی تارتو دنباله روی روش ساختارگرایی و به شدت تحت تاثیر فرمالیسم روسیه بود.از دهه هشتاد میلادی روش مطالعاتی آن مشخصا به پساساختارگرایی و در ارتباط با معرفی سمیوسفر توسط یوری لاتمن و ارتباط آن با اورگانیسیسم گسترش پیداکرد. از دهه نود میلادی این مکتب نشانه شناسی در دپارتمان نشانه شناسی دانشگاه تارتو و توسط کالوی کول؛ پتر توروپ؛ میهائیل لاتمن و دیگران رهبری میشود.

منابع[ویرایش]

  1. ایرنا ریما مکاریک، دانش‌نامهٔ نطریه‌های ادبی معاصر، ترجمه مهران مهاجر و محمد نبوی، انتشارات آگه ۱۳۸۳، ص ۲۹۶.