مکانیک سنگ

مکانیک سنگ رشته‌ای از علوم مهندسی است که در آن چگونگی رفتار سنگ در برابر عوامل بیرونی و درونی و تغییرات آنها مورد بحث قرار می‌گیرد. مکانیک سنگ را می‌توان به طور ساده، علم مطالعه اثر نیروها به روی سنگها، دانست.

مهمترین هدف مکانیک سنگ گردآوری آن دسته از اطلاعات است که توسط آنها بتوان سازه‌های مهندسی را در داخل یا به روی سنگها به نحو پایداری طراحی و بنا نمود.

نام

مکانیک سنگ (Rock Mechanic) از دو واژه Rock به معنی سنگ و Mechanics به معنی مکانیک گرفته شده‌است.

کاربرد

مباحث مربوط به مکانیک سنگ در رشته‌های مهندسی معدن، ژئوفیزیک، زمین‌شناسی ساختاری و مهندسی عمران مورد استفاده قرار می‌گیرد:

• گودبرداریهای سطحی : مثل معدن روباز
• گودبرداریهای زیرزمینی : مثل تونلها، حجره‌های زیرزمینی و کارهای دفاعی
• پروژه‌های سازنده‌های سطحی : این پروژه‌ها شامل مواردی چون پل، ساختمانهای بلند، نیروگاهها و سدها می‌باشند.
• مسیرهای حمل و نقل : مانند بزرگراه، خط آهن، کانال و خط لوله
• بهره برداری از منابع انرژی : مثل استخراج نفت و دفن زباله‌های اتمی

آموزش

مکانیک سنگ به عنوان رشته مجزا در مقطع کارشناسی ارشد رشته مهندسی معدن در برخی از دانشگاههای ایران گنجانده شده‌است. البته از سال تحصیلی 1391-92 در دانشکده معدن دانشگاه تهران گرایش مکانیک سنگ در دوره کارشناسی نیز فعال شده است.

دانشجویان این رشته در گروه استخراج دانشکده مهندسی معدن، متالورژی و نفت دانشگاه صنعتی امیرکبیر، گروه معدن دانشگاه تربیت مدرس و گروه معدن دانشکده فنی دانشگاه تهران مشغول به تحصیل هستند.

همچنین مبحث مکانیک سنگ به عنوان یکی از واحدهای درسی در دوره کارشناسی مهندسی معدن، تدریس می‌شود.

این رشته در ایران دارای انجمنی به نام انجمن مکانیک سنگ ایران می‌باشد.