مهندسی مکاترونیک
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد.
مکاترونیک تلفیق سه رشتهٔ مهندسی مکانیک - الکترونیک و کامپیوتر است. این رشته سعی بر آن دارد تا نگاهی یکپارچه به سیستمهای تشکیل شده از اجزای مکانیکی - الکترونیکی - کنترلی و نرم افزار داشته باشد. دانشگاه واترلو با توجه به تولید دستگاههای هوشمند، نیاز به این رشته نمود بسیاری پیدا کرد. امروزه از لوازم خانگی، خودروها تا صنایعی مثل پالایشگاه، نیروگاه، پتروشیمی و سیمان نیز از کاربردهای این علم استفاده میکنند. این رشته به سه گرایش رباتیک - اتوماسیون خطوط تولید و رابط انسان ماشین تقسیم میگردد. در حقیقت توسط این علم میتوان سیستمهای مکانیکی را به صورت هوشمند درآورد. سیستمهای ترمز ABS در اتومبیل، دستگاههای CNC و کلیه سیستمهای اتوماسیون را میتوان از نمونههای بارز این علم دانست. این رشته از سال ۱۳۸۳ در دانشگاههای ایران تشکیل شدهاست.اولین دانشگاه که این رشته را در ایران دایر کردهاست دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات و دانشگاه آزاد قزوین میباشد. دانشگاه صنعتی خواجه نصیر الدین طوسی با بیشترین دانشجوی مکاترونیک در مقطع کارشناسی ارشد و کارشناسی در این رشته فعالیت گستردهای دارد. در دانشگاه تبريز و دانشگاه سمنان نیز این رشته وجود دارد. دانشگاه علم و صنعت ایران نیز این رشته را در مقطع کارشناسی ارشد برگزار میکند. با این تفاوت که به جای استفاده از کنکور مکاترونیک، دانشجویان را با کنکور مکانیک گزینش میکند.
واژه مکاترونیک
واژه مکاترونیک از تلفیق واژههای مکانیک و الکترونیک گرفته شدهاست اما امروزه مفهومی گسترده تر را در بر دارد . در واقع در مکاترونیک فلسفهای جدید برای طراحی و ساخت سیستمهای مکانیکی تحت فرمان وجود دارد. به عبارت دیگر . مکاترونیک، تجمیعی بهينه بين تخصص هاي مهندسي مكانيك، مهندسي كنترل، مهندسي نرم افزار و مهندسي برق مي باشد
ابداع کرد و به عنوان یک نام تجاری Yaskawa واژه مکاترونیک را در سال ۱۹۶۹ یکی از مهندسان ارشد شرکت انحصاری ژاپنی در سال ۱۹۷۱ به ثبت رسید. در سال ۱۹۸۲ شرکت مذکور تصمیم به صرف نظر از حق انحصاری خود کرد و از آن به بعد از این واژه به صورتی روزافزون و فراگیر استفاده میشود .
در سنوات اخير به منظور گسترش و پیشبرد و ارتقای علمی - تخصصی و ایجاد شبکه ارتباطی میان صاحب نظران، محققان و کارشناسان و بهبود بخشیدن به امور آموزشی و پژوهشی در زمینههای مرتبط با علم مکاترونیک، انجمن مکاترونیک در ایران تشکیل گرديدهاست .
امروزه زمینه تخصصی مکاترونیک در همه جای جهان شناخته شدهاست . رشته تحصیلی مکاترونیک از دورههای کارشناسی تا دکتری در بسیاری از دانشگاههای جهان من جمله دانشگاه هاي آلمان و در كشور عزيزمان ايران در دانشگاههاي خواجه نصیر طوسی و دانشگاه صنعتی شریف ارائه ميگردد. تعداد مجلات علمی و کنفرانسهای مختص رشته مکاترونیک نیز به صورتی فراگیر در حال گسترش است . در حــوزه صنعت نـیز شرکـتهای بین المـللی با بهره گیری از این تخصص اقدام به تولید و عرضه محصولاتی کردهاند که طیف آن از دوربینهای پیشرفته ، روباتهای انسان گون،دستگاههای پزشکی و خودروهای هوشمند گرفته تا محصولات بدیع نظامی و هوا فضایی است.
رشته مکاترونیک در ایران و بسیاری از کشورهای جهان با نام روباتیک در هم آمیختهاست در واقع روباتها یکی از جلوههای کلاسیک محصولاتی هستند که بر پایه علم مکاترونیک طراحی و ساخته میشوند. با این توصیف، علم مکاترونیک در ایران نیز سابقهای ۱۵ تا ۲۰ساله داشته . و با توجه به کاربرد روزافزون محصولات پیچیده و مرکب در صنایع کشور، ضرورت ایجاد ساختارهای جدید برای توسعه دانش مکاترونیک و تربیت نیروهای متخصص روز آمد اهمیت ویژهای پیدا کردهاست.
با توجه به ماهیت میان رشتهای دانش مکاترونیک و حجم وسیعی از تولیدات عملی کشور که عملا ارتباط مستقیمی با تخصص مکاترونیک دارند، تأسیس دورههای آموزشی مکاترونیک در فراز صنعت آیریا( نمایندگی فستو) به عنوان محملی برای تشویق و تسهیل تعاملات عملی و فناوری ضروری به نظر میرسید.
