موسی خورنی
| موسی خورنی MOVSĒS XORENAC‘I |
|
|---|---|
 |
|
| لقب | پدر تاریخ ارامنه |
موسی خورنی تاریخنگار و شاعر و نویسنده ارمنی بود.
محتویات |
زندگینامه [ویرایش]
او در ناحیهٔ غربی ارمنستان، دهکدهٔ خورنگ متولد شد سال تولد او بین را سالهای ۴۰۵ تا ۴۱۰ میلادی میدانند. موسی خورنی تحصیلات خود را در کلیسای افس شروع کرد و نزد استاد معروف عصر، یعنی مسروپ ماشتوتس و مخترع خط ارمنی، او علوم ریاضی، طبیعی، فلسفه، مسائل مذهبی، و زبانهای ارمنی، سریانی و یونانی را آموخت و سرانجام در سال ۴۳۱ میلادی عازم مرکز علم آن زمان، یعنی اسکندریه شد. وی در اسکندریه به فراگیری فلسفه، حکمت و فن خطابه پرداخت و زبان یونانی را تکمیل کرد و سپس عازم روم و آتن شد و بعد از مدتی اقامت در آتن حدود سال ۴۴۰ میلادی از طریق قسطنطنیه به ارمنستان بازگشت.[۱]
آثار [ویرایش]
تألیفات و ترجمههای موسی خورنی را می توان در سه گروه تقسیمبندی کرد اگر چه کلیهٔ آثار وی به دست نیامدهاست.
متون فلسفی [ویرایش]
بررسی موسی، ده قاطیغوریاس ارسطو، مسائل یووانالا، بررسی منطقی مسائل مورد اختلاف فلاسفهٔ یونانی مکتب ملیتوس و فیلسوف ارمنی آتنی، فلسفهٔ داود شکست ناپذیر، کتاب هری شامل درسهایی از فن خطابه و ترجمهٔ خطابهٔ گریگور نازانزین از یونانی به ارمنی است.
متون مذهبی [ویرایش]
آفرین به گروه دوشیزگان ریپسیمه، تاریخ گروه دوشیزگان ریپسیمه، نیایش ویژهٔ خداوند.
متون تاریخی و جغرافیایی [ویرایش]
اثر شناخته شدهٔ تاریخ ارمنستان که حدود سالهای ۴۸۲ میلادی تألیف شد، ترجمهٔ زندگی اسکندر از زبان یونانی به ارمنی و سرانجام کتاب مشهورش به نام جغرافیای موسی خورنی که بر اساس کتاب شهرستانهای ایران و با توجه به جغرافیای بطلمیوس به زبان ارمنی تألیف شدهاست.[۲]
پانویس [ویرایش]
منابع [ویرایش]
- مارکوارت، یوزف. ایرانشهر در جغرافیای بطلمیوس. تهران: انتشارات طهوری، ۱۳۸۳
- MOVSĒS XORENAC'I – Encyclopaedia Iranica
