موساسور

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
موساسور
محدوده زمانی: کرتاسه پسین, 70 تا 65.5 میلیون سال پیش
موساسور
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: سوسماریان[۱]
راسته: پولک‌داران[۲]
زیرراسته: سخت‌زبانان[۳]
Infraorder: مارشکلان[۴]
تیره: موساسوریان[۵]
زیرخانواده‌ها

Halisaurinae
Mosasaurinae
Plioplatecarpinae
Tylosaurinae

موساسور (به انگلیسی: Mosasaurs) گوشتخواری مربوط به دورهٔ کِرِتاسه می‌باشد.

واژهٔ موساسور از ترکیب کلمهٔ لاتین Mosa به معنی رودخانه ماس[۶] در هلند و کلمه یونانی sauros به معنی مارمولک گرفته شده است.

موساسورها خزندگان مارمانند دریایی بودند، و بقایای سنگواره‌ای نوع آن‌ها در یک معدن سنگ آهک در شهر ماستریخت[۷] بر کنارهٔ رود ماس در سال ۱۷۷۸ بدست آمده است. این جانور دریازی و ددمنش بوده و از نزدیکترین جانوران به نیاکان مارهای امروزی به شمار می‌آید. تحلیل کلادیستیک[۸] حاکی از نشانه‌هایی در آرواره و کالبدشکافی جمجمه موساسور است که نشان می‌دهد این جانور به معنای واقعی کلمه دایناسور نبوده اما ایپدیدوساروس[۹] یعنی خزندگانی با هم‌پوشانی گام‌ها بوده‌است.

موساسورها از جانورانی طعمه‌خوار[۱۰] از راستهٔ پولک‌داران نیمه‌آبزی [۱۱] معروف به آیگیالوساروس[۱۲] و نزدیک به اجداد مارمولک‌های فرانگر[۱۳] امروزی در اوایل دوره کرتاسه[۱۴] تکامل پیدا کرده‌اند.

در طول ۲۰ میلیون سال آخر دوره کرتاسه (تورونین[۱۵]-ماستریختین[۱۶]) با نایابی ایکتیوساروس[۱۷] و پلیوساروس[۱۸] موساسور چیره دریاها شدند.


پانویس[ویرایش]

  1. Sauropsida
  2. Squamata
  3. Scleroglossa
  4. Anguimorpha
  5. Mosasauridae
  6. Meuse river
  7. Maastricht شهری در هلند
  8. cladistic analysis
  9. lepidosaurs
  10. Predator
  11. semi-aquatic squamates
  12. aigialosaurs
  13. monitor lizards
  14. semi-Cretaceous Period
  15. Turonian آشوب دوره کرتاسه پسین، ۸۹ تا ۹۳/۵ میلیون سال پیش
  16. Maastrichtian آشکوب دوره کرتاسه پسین ، ۶۵ تا ۷۱/۳ میلیون سال پیش
  17. ichthyosaurs
  18. pliosaurs

منابع[ویرایش]

  • «موساسور»(انگلیسی)‎. ویکی‌پدیای انگلیسی. بازبینی‌شده در ۳۱ اکتبر ۲۰۰۸.