مود (شهر)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
مود
کشور  ایران
استان خراسان جنوبی
شهرستان سربیشه
بخش مود
سال شهرشدن ۱۳۸۴[۱]
مردم
جمعیت ۳٬۰۶۷ نفر
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۱٬۸۶۷ متر[۲]
اطلاعات شهری
شهردار مرتضی صادق‌بختیاری[۴]
تاسیس شهرداری ۱۳۸۴
پیش‌شماره تلفنی ۰۵۶[۳]
وبگاه emoodcity.ir
شناسهٔ ملی خودرو  ایران

مود شهری است در استان خراسان جنوبی. این شهر در بخش مود از توابع شهرستان سربیشه قرار دارد.

مود شهری با قدمت تاریخی در جنوب استان خراسان جنوبی و در ۳۰ کیلومتری جاده ارتباطی بیرجند به زاهدان واقع شده است.[۵]

جمعیت[ویرایش]

جمعیت این شهر براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، برابر ۳٬۰۶۷ نفر (۹۱۰ خانواده) گزارش شده است.[۶]

وجه تسمیه[ویرایش]

کلمه «مود» و معنی فارسی سره آن، چنان که در فرهنگ نفیس آمده به معنای عقابی است که پرهایش را به تیر چسبانند.[۵]

برخی دیگر کلمه مود را آشیانه عقاب معنی کرده‌اند، به اعتقاد گذشتگان مود از ماد (قوم ماد) گرفته شده است و آنان در این منطقه تأسیساتی داشته‌اند.[۵]

به نظر می‌رسد که مود در اصل موده بوده یعنی «ده مو» زیرا در مود تاکستان و باغ‌های «مو» فراوان بوده است و هم اکنون هم باغ‌های انگور در آن وجود دارد و خاک آن برای پرورش مو قابلیت فراوانی دارد، طرفداران این نظریه معتقدند هر دهی را بیشتر به خاطر محصولی که در آن محل وجود داشته است، به همان نام می‌شناختند و مود هم که موده بوده به همین دلیل شهرت یافته و «ه» آخر کلمه هم بر اثر کثرت استعمال از بین رفته و فقط مود باقی مانده است.[۵]

مدارک زیادی وجود دارد که ثابت می‌کند بین سربیشه و مود در گذشته جنگلی وجود داشته و سراسر آن منطقه بیشه زار بوده است؛ بنابراین وجه تسمیه دیگر درباره مود این است که مود به معنای انتهای بیشه بوده چنانچه سربیشه به معنای ابتدای بیشه معنی می‌دهد. این نظریه شاید به حقیقت نزدیک‌تر باشد؛ زیرا نام مود برگرفته شده از عارضه طبیعی بوده که در این جا همان جنگل و بیشه است.[۵]

معماری[ویرایش]

بافت قدیم مود شامل خانه‌های خشتی با سقف‌های گنبدی است.

بالای شهر، پایین شهر، خاک سبزی، پشت حصاری و پیش حصاری از محله‌های این شهر است.[۵]

صنایع دستی[ویرایش]

صنعت فرش مود شهرت جهانی دارد و زینت بخش موزه‌ها و مجموعه‌های مخصوص جهان است و جزو صنعت‌های مهم شهر محسوب می‌شود به طوری که برخی فرش‌های دست بافت مود جزو نفیس ترین فرش‌های ایران است.[نیازمند منبع]

قالی‌های این منطقه از گذشته دور شهرت داشته است و قدمت آن به دوره قبل از صفویه می‌رسد. رنگ‌آمیزی قالی‌های مود هماهنگ، موزون و سرشار از زندگی است. رونق و شکوفایی صنایع فرش دستباف در این منطقه به زمانی بر می‌گردد که شخصی معروف به مصباح السلطنه قبل از سال ۱۳۰۰ تا ۱۳۱۲ در شهر مود کارگاه قالی‌بافی با ۴۰ دار قالی، دایر کرده بود.[۵]

طرح‌هایی که اکنون بافته می‌شود عبارت است از ریز ماهی، خشتی و کله اسبی.[۵]

آثار تاریخی[ویرایش]

باغ و قلعه مود از آثار تاریخی و منحصر به فرد مود می‌باشد که قسمت‌های اصلی بنا در دوره زندیه ساخته شده است و عمارت دوم در دوران قاجار بنا گشته است.[۷]

از دیگر آثار تاریخی این شهر می‌توان به مسجد جامع شهر که به دستور و با هزینه الله‌قلی‌خان خزاعی و به دست میرزا حسن زابلی ساخته شده و نیز حمام قدیمی شهر که به فرمان الله‌قلی‌خان خزاعی ساخته شده است.[نیازمند منبع]

منابع[ویرایش]

  1. «فهرست شهرهای کشور». پورتال وزارت کشور. بازبینی‌شده در ۲۰۱۴-۱۰-۲۹. 
  2. «پایگاه جستجوی نامهای جغرافیایی». بازبینی‌شده در ۲۰۱۴-۱۰-۲۹. 
  3. «کدهای بین شهری ایران». مخابرات استان تهران. بازبینی‌شده در ۲۰۱۴-۱۰-۲۹. 
  4. «شهردار». وب‌گاه شهرداری مود. ۲۰۱۴-۰۷-۱۲. بازبینی‌شده در ۲۰۱۴-۱۰-۲۹. 
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ ۵٫۳ ۵٫۴ ۵٫۵ ۵٫۶ ۵٫۷ «درباره شهر». وب‌گاه شهرداری مود. ۲۰۱۱-۰۸-۰۸. بازبینی‌شده در ۲۰۱۴-۱۰-۲۹. 
  6. «نتایج سرشماری ۱۳۹۰» (اکسل). درگاه ملی آمار. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۱ آبان ۱۳۹۲. 
  7. «باغ و قلعه مود». تیشینه. بازبینی‌شده در ۲۰۱۴-۱۰-۲۹. 

پیوند به بیرون[ویرایش]

ارگ فورگ در نزدیکی بیرجند.

شهرستان سربیشه

بخش مرکزی
شهر

سربیشه 

دهستان روستاهای مهم بخش مرکزی
درح

بیشه | تجشک | چاه پنسر | خوشاب | درح | درخت توت | علی هدیه علیا | کفاز | کلاته شب | گلوباغ | لانو | ماخونیک | ماهی رود | مشوکی 

مومن آباد

اسکیونگ | تاج میر | چاه خو | خونیک | زولسک | سلم اباد | شیرگ اقا | علی اباد  کسراب | کون رودسیاهو | گزدز | نازدشت | نیک 

بخش مود
شهر

مود 

دهستان روستاهای مهم بخش مود
مود

اسفزار | بشگز | بیژائم | چهکند مود | حاجی آباد | شواکند | فنود | نوکند 

نهارجان

اصغول | چنشت | رزق | زیدر | کلاته سلیمان | گز | مختاران | میان رود