مودو چانیو

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مودو چانیو (به چینی: 冒頓單于)‏ معروف به اوغوز خان و بهادر بنیادگذار امپراتوری هون‌های آسیایی در سال ۲۰۹ پیش از میلاد بود.

مودو چانیو تحت فرانروایی پدرش تئومه‌ن از فرماندهان نظامی قبایل هون بود. وی پیش از چنگیزخان و ترک‌های گوک تورک فتوحات زیادی در آسیای میانه انجام داد.

لغت‌نامه دهخدا بر پایهٔ منابع قدیم وی را این‌گونه توصیف کرده‌است: اوغوز خان فرزند قراخان از فرزندان یافث او نیز از فرزندان نوح نبی است. مولف قاموس الاعلام آرد: وی یکی از قدیمترین پادشاهان ترک است.[۱]

در وصف زندگی و داستان اغوز خان نوشته های زیادی وجود دارند که اغوز نامه نام دارند . یکی از قدیمیترین اغوز نامه هایی که نوشته شده به زبان ترکی و به خط اویغوری است که در قرن 13 میلادی نوشته شده است . با توجه به این اغوز نامه می توان فهمید که پدر افسانه ای ترکان یعنی اوغوز خان همان مودو چانیو، اولین خاقان حکومت هون های آسیایی است . گفتنی است که در این اغوز نامه وجه تسمیه نام قبایل ترک نیز آمده است .

شجره نامه [ویرایش]

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
قرا خان
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
اوغوز خان
 
 
 
 
اوچ اوخ لار
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
بوز اوخ لار
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
دنیز خان
 
داغ خان
 
گوگ خان
 
اولدوز خان
 
آی خان
 
گون خان
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ییگدیر
 
سالور
 
بایندر
 
اوشار
 
یازیر
 
قایی
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
بوگدوز
 
اِیمور
 
بِچنَه
 
قیزیق
 
دُوکر
 
بایات
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ییرا
 
آلایونتلی
 
چاوولدور
 
بیگدیلی
 
دوردورغا
 
آلقراولی
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
فیپق
 
اوره گیر
 
چِبنی
 
قارقین
 
یاپَرلی
 
قارائولی
 

پانویس [ویرایش]

Wikipedia contributors, "Modu Chanyu," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Modu_Chanyu&oldid=293660425 (accessed June 1, 2009).