مودرا

یک رقصندهٔ بهاراتناتیام که با انگشتان خود مودرای ویژهٔ لاکشمی، ایزدبانوی هندو را به نمایش می‌گذارد.

مودرا ژستی نمادین است که در مینیاتورهای هندوها و آثار هنری بودایی دیده می‌شود. مودرا معمولاً با دستان و انگشتان همراه با آسانا ( حالت نشستن ) انجام می‌شود و از آن‌ها در تمرینات مراقبه استفاده می‌شود.

هر یک از حالات مودرا تأثیر ویژه خود را دارد که شخصی که در حال تمرین می‌باشد از آن بهره می‌برد. در مینیاتورهای هندی و آثار بودایی از یک مودرای مشترک ولی در سایر فرقه‌ها مثلاً در تایلند و یا لائوس از نوع مرتبط دیگری از آن استفاده می‌شود.

انواع مودرا :

• 1. Abhaya Mudra
• 2. Bhūmisparśa
• 3. Dharmachakra
• 4. Dhyāna
• 5. Varada
• 6. Vajra
• 7.Vitarka
• 8.Jnana
• 9.Karana

انواع مودراها در یوگا

هاست (hasta)، مودراهای دست

که با تمرکز همراه هستند و سیر پراناهای جذب شده به وسیله ی دستها را به بدن بازمی گردانند. مودراهای مرتبط با شست و انگشت اشاره، در هر حرکت طریف، موتور مغز را به کار می اندازند و سبب می شوند توده ای از انرژی تولید کنند، و با حرکت به سمت پائین و دستها دوباره به مغز برگردانده شوند و آگاهی ذهنی را باطنی کنند، سبب درون نگری شده، و پنج روش زیر را شامل می شوند:

• گیانا مودرا (Gyana mudra)
• چین مودرا (Chin mudra)
• یونی مودرا (Yoni mudra)
• بهیراوا مودرا (Bhairava mudra)
• هریدایا مودرا (Hridaya mudra)

مایا (maya)، مودراهای سر

که قسمتی از تمرینات کندالینی یوگا هستند و پاره ای از آنها از گروه تمرینات تمرکزی اند. در این مودراها، از چشم ها، گوش ها، بینی و زبان استفاده می شود. مانند:

• شامبهاوی مودرا (Shambhavi mudra) – خیره شدن به نقطه ی بین ابروها.
• ناسیکاگرا دریشتی (Nasikagra drishti) دریشتی خیره شدن به نوک بینی.
• کچاری مودرا (Kechari mudra)
• کاکی مودرا (Kaki mudra)
• بهوجانگینی مودرا (Bhujangini mudra)
• بهوچاری مودرا (Bhoochar mudra)
• آکاشی مودرا (Akashi mudra)
• شان موکی مودرا (Shanmukhi mudra)
• یون مانی مودرا (Unmani mudra)

کایا (kaya)

این تمرینات که از حالات مختلف کیفی بدن استفاده می کنند و با تنفس و تمرکز آمیخته شده اند عبارتند از:

• پرانا مودرا (Prana mudra)
• وی پاریتا کارانی مودرا (Vipareeta karani mudra)
• یوگا مودرا (Yoga mudra)
• پاشی نی مودرا (Pashinee mudra)
• مان دوکی مودرا (Manduki mudra)
• تاداگی مودرا (Tadagi mudra)

قفل ها

ترکیبی از مودراها و انقباض ها هستند که در بیداری کندالینی به کار گرفته می شوند و عبارتند از:

• ماها مودرا (Maha mudra)
• ماها بهدا مودرا (Maha bheda mudra)
• ماها ودا مودرا (Maha vedha mudra)

آدهارا، مودراهای عجانی

این مودراها جهت پرانا را از پائین ترین نقاط بدن به مغز تغییر می دهند. مودراهایی که در رابطه با تصعید نیروی جنسی می باشند در این گروه قرار دارند و عبارتند از:

• آشوینی مودرا (Ashwini mudra)
• واجرولی / ساهاجرولی مودرا (Vajroli/sahajroli mudra)

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ مودرا موجود است.