مهموئی (بیرجند)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۳°۱۹′۴۲″ شمالی ۵۹°۲۰′۵۶″ شرقی / ۳۳.۳۲۸۳۱° شمالی ۵۹.۳۴۸۹۶° شرقی / 33.32831; 59.34896

مهموئی
تصویری از مهموئی
تصویری از مهموئی
اطلاعات کلی
کشور  ایران
استان خراسان جنوبی
شهرستان بیرجند
بخش مرکزیی
دهستان شاخنات
مردم
جمعیت 1200نفر

مَهموئی نام روستایی است از دهستان شاخنات، بخش مرکزی، شهرستان بیرجند در استان خراسان جنوبی. این روستا در میانهٔ راه بیرجند به قاین قرار دارد؛ دارای آب و هوایی گرم و خشک است و ارتفاع آن از سطح دریا ۱۷۷۵ متر می‌باشد. کلمه مهموئی شکل تغییر یافته کلمه مَهمَه است که بنا بر لغتنامه دهخدا به معنای دشت دور دست و زمین خالی و ویران است (جمع آن مَهامِه است). اولین ساکنانی که در این منطقه ساکن شدند نام روستا را به دلیل واقع شدن در زمنی خالی و دشت مانند مهموئی نهادند.

جمعیت[ویرایش]

آمارهای متفاوتی برای جمعیت مهموئی ذکر شده‌است. لودویگ آدامک در ۱۹۱۸ جمعیت آن را ۹۲۹ نفر ثبت کرده و در فرهنگ جغرافیایی ایران نیز در۱۳۲۹ جمعیت آن ۱۴۶۷ نفر ثبت شده‌است. بر اساس سرشماری سال ۱۳۷۵، مهموئی دارای ۶۹۵ نفر جمعیت شامل ۱۸۵ واحد مسکونی و ۲۲۳ خانوار بوده‌است. جمعیت این آبادی بر طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، برابر با ۷۲۶ نفر (۲۴۳ خانوار) بوده‌است در ضمن تعدادی خانوار به علت شغل و تحصیل در شهر بیرجند و قاین ساکن اند و در روستا هم خانه داشته و دارای باغ و زمین زراعی بوده و بیش از نیمی از سال را ساکن روستا هستند .در ضمن این روستا به علت چاهها، دشت کشاورزی و قنوات مهمویی، دامداری های آن و مشاغل ساختمانی، روستایی مهاجر پذیر به صورت فصلی و دائمی نیز میباشد. [۱].تمامی ساکنان روستا شیعه بوده و زبان فارسی دری را با لهجه محلی تکلم می‌کنند.

اقتصاد[ویرایش]

شغل اکثر آنان کشاورزی است. بز و گوسفند نیز به وفور پرورش داده می‌شود. محصولات اصلی مهموئی عبارت‌اند از زعفران و زرشک که برای کسب درآمد کشت می‌شود.در ضمن تعدادی واحد گاوداری شیری، مرغداری گوشتی، پرواربندی گوسفند و زنبورستان نیز به صورت صنعتی فعال است. همینطور به علت جمعیت روستا و مهاجر پذیر بودن آن تعدادی از اهالی به مشاغل خدماتی مشغول اند .

محصولات[ویرایش]

گندم، جو، چغندر قند، برخی انواع میوه مثل انواع انگور، آلوسیاه، زردآلو، خربزه، هندوانه، عناب و بادام نیز از دیگر محصولات روستا هستند که البته به دلیل کم بودن تولید و غیر صنعتی بودن کشاورزی منطقه به صورت عمده در خود منطقه به مصرف می‌رسند. تا قبل از دهه ۱۳۴۰ خشاش نیز به منظور تولید تریاک در روستا کشت می‌شد. تا قبل از حفر اولین چاه عمیق در دهه ۱۳۶۰، کشاورزی روستا به صورت دیم یا با استفاده از آب قنات (بیش از 15 رشته)انجام می‌شد. اما اکنون بخش اصلی کشاورزی با استفاده از آب بیش از ۲۰ حلقه چاه عمیق انجام می‌شود. آب آشامیدنی روستا در گذشته از طریق یک رشته قنات تامین می‌شد اما اکنون دو رشته لوله، آب آشامیدنی و آب مورد نیاز برای مصارف خانگی را تامین می‌کنند. با این حال رشته قنات قدیمی هنوز زاینده و مورد استفاده‌برای کشاورزی است.

امکانات[ویرایش]

تسهیلات جدید روستای مهموئی شامل مواردی مثل برق (از ۱۳۶۳)، خانه بهداشت، راه آسفالت، آب آشامیدنی لوله کشی ( از حدود ۱۳۷۷)، تعاونی روستایی، مدرسه ابتدایی، مدرسه راهنمایی و دبیرستان دحترانه شبانه روزی و تلفن می‌شود. همینطور طرح هادی از سوی بنیاد مسکن در روستا در حال اجرا است.نانوایی، چند سوپر مارکت، تعمیرگاه، گارگاه فراوری زرشک، کارخانه موزائیک سازی، شرکت تعاونی مصرف شهید رجایی، شرکت تعاونی تولیدات کشاورزی، کارگاه صنعتی، آرایشگاه مردانه و تاکسی تلفنی از سایر امکانات میباشد .

تاریخچه مهموئی[ویرایش]

از اوایل دهه ۱۳۳۰ ش. بسیاری از ساکنان روستا به صورت فصلی برای کسب درآمد به مزارع پنبه مازندران و کشور عراق مهاجرت می‌کردند و تعداد زیادی از ساکنان روستا طی این دهه تا قبل از انقلاب اسلامی به صورت دائم به شهرهای تهران و مشهد مهاجرت کردند. اکثر این مهاجران هنوز ارتباط خود را با روستای اجدادی خود قطع نکرده‌اند و بسیاری از آنان طی دهه اول ماه محرم برای شرکت در مراسم شبیه خوانی و تعزیه به روستا می‌روند.

جای‌های دیدنی[ویرایش]

در مرکز قبرستان روستا آرامگاهی قرار دارد که زیارتگاه مردم روستا و دهات اطراف است و برخی برای گرفتن حاجتهای خود، نذوراتی را نذر بقعه آن می‌کنند. این آرامگام متعلق به سیدی به نام «آقای میرعباس»است که در اوایل قرن 14 هجری در آنجا دفن شده‌است. اعتقاد مردم روستا بر این است که وی فردی بسیار با ایمان بوده‌است.در ضمن تعدادی قنات خوش آب و هوا نیز از دیدنی های روستا است که میتوان به ایجند و نوکند اشاره کرد که در نوکند مزاری مقدس بر فراز کوهی مشرف به قنات وجود دارد که تاریخچه آن نامشخص است.

منابع[ویرایش]

  • فرهنگ جغرافیایی ایران، آبادیها، زیر نظر حسینعلی رزم آرا، تهران: سازمان جغرافیایی کشور، ۱۳۲۹، ج ۹، ص ۴۱۰
  • Ludwig W. Adamec, Historical Gazetteer of Iran. Vol.2, Meshed and Northeastern Iran. Graz:Academische Druck,1981.p.460
  1. «سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵، جمعیت تا سطح آبادی‌ها بر حسب سواد»(فارسی)‎. مرکز آمار ایران، ۱۳۸۵. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ نوامبر ۲۰۱۲. 

پیوندهای بیرونی[ویرایش]

آلبوم عکس روستای مهموئی

محل روستای مهموئی بر روی نقشه گوگل

سایت رسمی روستا جهت گردآوری تاریخ شفاهی