مهدی آذر یزدی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از مهدی آذریزدی)
پرش به: ناوبری، جستجو
مهدی آذر یزدی
نام اصلی مهدی آذر خرمشاهی
زمینهٔ کاری کودک و نوجوان
زادروز ۲۷ اسفند ۱۳۰۰
۱۸ مارس ۱۹۲۲(۱۹۲۲-03-۱۸)
تفت، یزد
پدر و مادر حاج علی‌اکبر رشید
مرگ ۱۸ تیر ۱۳۸۸

۹ ژوئیه ۲۰۰۹ میلادی (۸۷ سال)
تهران

ملیت  ایران
محل زندگی یزد
جایگاه خاکسپاری حسینیه خرمشاه، یزد
پیشه نویسنده
همسر(ها) مجرد
وب‌گاه رسمی وب‌گاه رسمی مهدی آذر یزدی

مهدی آذر یزدی (۲۷ اسفند ۱۳۰۰[۱] - ۱۸ تیر ۱۳۸۸) نویسنده کودک و نوجوان ایرانی بود. او ازدواج نکرد و هیچ‌گاه به کار دولتی مشغول نشد.[۲]در واقع، تنها لذت زندگی‌اش، کتاب خواندن بود [۳] معروف‌ترین اثر او مجموعه «قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب» نام دارد. او جایزه یونسکو و نیز جایزه سلطنتی کتاب سال را پیش از انقلاب ۵۷ دریافت کرده بود و سه کتاب او توسط شورای کتاب کودک به‌عنوان کتاب برگزیده سال انتخاب شده بودند.

زندگی‌نامه[ویرایش]

آذر یزدی در سال ۱۳۰۰ در روستای خرمشاه در حومه یزد در خانواده‌ای تازه مسلمان با اجداد زرتشتی زاده شد. او از هشت سالگی همراه پدرش در زمین رعیتی کار کرد. در بیست سالگی از کار بنایی به کار در کارگاه جوراب بافی یزد کشیده شد. پس از آنکه صاحب کارگاه جوراب بافی تصمیم به تاسیس دومین کتابفروشی شهر یزد گرفت، او را از میان شاگردان کارگاه به کتاب‌فروشی منتقل کرد. کار در کتابفروشی زمینه آشنایی او با اهالی شعر و ادب را فراهم کرد، و پس از مدتی به تهران نقل مکان کرد و با معرفی همشهری خود حسین مکی در چاپخانه حاج محمد علی علمی واقع در خیابان ناصرخسرو مشغول به‌کار شد.[۴]

در سال ۱۳۳۵ و در سن ۳۵ سالگی، پس از آنکه قصه‌ای از انوار سهیلی در چاپخانه توجه‌اش را به خود جلب کرد به فکر ساده‌نویسی قصه آنطور که مناسب کودکان باشد افتاد. این ایده، زمینه‌ساز خلق جلد اول کتاب قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب شد.[۵]

او ازدواج نکرد و هیچ‌گاه به کار دولتی هم مشغول نشد. او افزون بر نویسندگی به امور غلطگیری و فهرست اَعلام‌نویسی تا سال‌های آخر زندگی‌اش ادامه داد. او مدتی پیش از مرگ‌اش گفته بود که نوشته‌های دیگری هم دارد که به دلیل عدم صدور مجوز انتشار از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی انگیزه تکمیل‌شان را از دست داده و آنها را ناتمام گذاشته است.[۶]

او در ۱۸ تیر ماه ۱۳۸۸ در سن ۸۷ سالگی در بیمارستان آتیه تهران درگذشت.[۷]

حرفه[ویرایش]

وی در سال ۱۳۳۶ باتوجه به زمینه مطالعات وسیع قبلی اش شروع به نوشتن داستان‌های گوناگون برای کودکان کرد. او در این راه پنج کتاب در مجموعه قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب و پنج کتاب کوچکتر در مجموعه «قصه‌های تازه از کتابهای کهن» انتشار داد. تاکنون بیست و سه عنوان کتاب از او منتشر شده است.

از جمله آثار انتشاریافته از آذریزدی می‌توان به «قصه‌های تازه از کتابهای کهن»، گربه ناقلا، گربه تنبل، مثنوی برای بچه‌ها، مجموعه قصه‌های ساده و تصحیح مثنوی برای بزرگسالان، حکایت منظومی به نام «شعر قند و عسل» و همچنین دو کتاب آموزشی به نام خودآموز عکاسی و خودآموز شطرنج» اشاره کرد.

جوایز و نشان‌ها[ویرایش]

مهدی آذر یزدی در سال ۱۳۴۳ به سبب نگارش کتاب «قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب» از سوی «سازمان جهانی یونسکو» به دریافت جایزه نایل آمد. همچنین در سال ۱۳۴۵ برای نگارش کتاب‌های «قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب» و «قصه‌های تازه از کتاب‌های کهن» از سوی «بنیاد پهلوی»، جایزه سلطنتی کتاب سال را به خود اختصاص داد. کتاب‌های وی از طرف «شورای کتاب کودک» نیز کتاب برگزیده سال شده‌اند. او در سال ۱۳۷۹ به سبب نگاشتن داستان‌های قرآنی و دینی، «خادم قرآن» شناخته شد. همچنین چندین دفعه از سوی «انجمن آثار و مفاخر فرهنگی»، «بنیاد ریحانة الرسول (س)» و... برای وی مراسم بزرگداشت برگزار شده است.. پس از مرگ او در شهر یزد با همکاری ادارهٔ پست آن شهر تمبر یادبودی با شمارگان ۱۶۰۰ چاپ شد.

آثار[ویرایش]

شمار آثار مهدی آذر یزدی به نظم و نثر به بیش از ۳۰ اثر می‌رسد که آن‌ها را می‌توان چنین نام برد: دوره هشت جلدی «قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب» شامل دفترهای «قصه‌های کلیله و دمنه»، «قصه‌های مرزبان نامه»، «قصه‌های سندباد نامه و قابوس نامه»، «قصه‌های مثنوی مولوی»، «قصه‌های قرآن»، «قصه‌های شیخ عطار»، «قصه‌های گلستان و ملستان» و «قصه‌های چهارده معصوم»؛ دوره ده جلدی «قصه‌های تازه از کتاب‌های کهن» شامل دفترهای «خیر و شر»، «حق و ناحق»، «ده حکایت»، «بچه آدم»، «پنج افسانه»، «مرد و نامرد»، «قصه‌ها و مثل‌ها»، «هشت بهشت»، «بافنده داننده» و «اصل موضوع»؛ «گربه ناقلا»؛ «شعر قند و عسل»؛ «مثنوی بچه خوب»؛ «قصه‌های ساده برای نوآموزان»؛ «تصحیح مثنوی مولوی»؛ «گربه تنبل»؛ «خودآموز مقدماتی شطرنج»؛ «خودآموز عکاسی برای همه»؛ «قصه‌های پیامبران»؛ «یاد عاشورا»؛ «تذکره شعرای معاصر ایران»؛ «لبخند»؛ «چهل کلمه قصار حضرت امیر (ع)»؛ «دستور طباخی و تدبیر منزل»؛ «خاله گوهر» و آثاری دیگر که هنوز به چاپ نرسیده است.[۸]

منابع[ویرایش]

  1. «قصه گوی خوب بچه‌های خوب هم رفت»(فارسی)‎. بی‌بی‌سی فارسی. بازبینی‌شده در ۱۸ تیر ۱۳۸۸. 
  2. http://hamshahrionline.ir/details/85145
  3. http://hamshahrionline.ir/details/85145
  4. «غربت راوی قصه‌های خوب ابدی شد/ آذریزدی همچنان در مظلومیت»(فارسی)‎. خبرگزای مهر، ۱۳۹۰/۰۴/۱۸. 
  5. «قصه گوی خوب بچه‌های خوب هم رفت»(فارسی)‎. بی‌بی‌سی فارسی. بازبینی‌شده در ۱۸ تیر ۱۳۸۸. 
  6. «قصه گوی خوب بچه‌های خوب هم رفت»(فارسی)‎. بی‌بی‌سی فارسی. بازبینی‌شده در ۱۸ تیر ۱۳۸۸. 
  7. ««مهدی آذریزدی» دار فانی را وداع گفت»(فارسی)‎. خبرگزاری قرآن، ۱۸ تیر ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در تیر ۱۳۸۸. 
  8. زندگی نامه استاد محمد یزدی

پیوند به بیرون[ویرایش]