ملکشاه یکم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از ملک‌شاه یکم)
پرش به: ناوبری، جستجو
ملک‌شاه یکم
Büyük Selçuklu Sultanı Melikşah.jpg
جای حکومت ایران
دودمان سلجوقیان
لقب سلطان ملکشاه بزرگ
درگذشت ۴۶۵ (قمری)
بغداد
نام پدر آلب ارسلان
شاهنشاه پیشین آلب ارسلان
شاهنشاه پسین محمود بن ملکشاه
دین اسلام، مذهب سنی
همسران ترکان خاتون
فرزندان برکیارق، محمود بن ملکشاه، محمد بن ملکشاه
دستاورد های مهم تشکیل بزرگترین شاهنشاهی بعد از اسلام
وزیران سرشناس خواجه نظام الملک طوسی



معزالدین ابوالفتح ملکشاه حسن بن آلپ ارسلان بزرگترین سلطان سلجوقی و فاتح آناتولی بود که به دنبال پیروزی پدرش آلپ ارسلان در نبرد ملازگرد امپراطوری بیزانس را از آناتولی بیرون راند. وی برادرزاده سلطان طغرل بنیان‌گذار سلسله سلجوقی است. وی پادشاهی یکی از بزرگترین امپراتوری های تاریخ ایران را بر عهده داشت. تقویم جلالی اسم وی توسط گروهی از ریاضی دانان برجسته زمان وی به سر پرستی عمر خیام انجام گرفت. ملکشاه قلمرو امپراطوری سلجوقی را تا سوریه و بین النهرین گسترش داد. او در پانزدهم ماه شوال ۴۸۵ در بغداد فوت کرد.[۱]

لشکرکشی‌های ملکشاه[ویرایش]

ملکشاه پس از آنکه به شاهی رسید دست به یک سری لشکرکشی زد که در همه آن‌ها پیروز شد.[۲]

مهم‌ترین لشکرکشی‌های او عبارتند از:

  1. لشکرکشی به کاشغر (غرب چین)
  2. لشکرکشی به انتاکیه (جنوب ترکیه) و حلب (در سوریه)
  3. لشکرکشی به اورشلیم (فلسطین) و دمشق (سوریه)
  4. خراجگزار کردن حجاز و کاهش نفوذ فاطمیون بر آسیا.[۳]

وزیران[ویرایش]

قلمرو سلجوقیان در زمان مرگ ملک‌شاه، ۱۹۰۲. پایتخت این قلمرو اصفهان (ستاره در نقشه) بود.

در زمان ملکشاه وزیران لایق و با تجریه ایرانی مانند خواجه نظام‌الملک طوسی بر ایران نظارت داشتند و از این رو ایران بسیار پیشرفت داشت و در شغل‌هایی مانند کشاورزی , سیستم های واگذاری زمین پیشرفت‌هایی حاصل شد.[نیازمند منبع]

میراث ملکشاه[ویرایش]

پس از فوت ملکشاه امپراطوری سلجوقی تضعیف گشت و رقابت برای قلمرو پهناور آن میان پسرانش و برادرانش آغاز گشت. قلیج ارسلان سلطنت روم را دوباره بر پا کرد و توتوش اول در سوریه حاکم شد. در ایران سلطان محمود اول با توطئهٔ ترکان خاتون جانشین ملکشاه شد و در مقابل وی برادر بزرگش برکیارق قدعلم کرد و با کمک غلامان و امرای نظامیه به قدرت رسید. این عدم اتحاد را دلیلی بر تقویت صلیبیون اول در این دوره دانسته‌اند.

پیشین:
آلپ ارسلان
سومین پادشاه سلجوقی
۴۶۵-۴۵۵ هجری‌قمری
پسین:
برکیارق

منابع[ویرایش]

  1. جی .ا. بویل، تاریخ ایران کمبریج ( اسماعیلیان)، ترجمه دکتر تیمور قادری، جلدپنجم، قسمت سوم، ، تهران: انتشارات مهتاب، 1390، ص24.
  2. پی ام هولت، ان ک س لمبتون، برنارد لوئیس، تاریخ اسلام کمبریج، ترجمه تیمور قادری، جلد اول، تهران: انتشارات مهتاب، ص315.
  3. پل آمیر، خداوند الموت، ترجمه ذبیح‌الله منصوری
  • تاریخ دوم راهنمایی.
  • جی. آ. بویل، تهران، تاریخ ایران کمبریج، انتشارات امیر کبیر، جلد پنجم.
  • www.irib.ir