ملک‌شاه یکم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

{{جعبه اطلاعات پادشاهان |نام_شخص = ملک‌شاه یکم |نام_تصویر = Büyük Selçuklu Sultanı Melikşah.jpg |عرض_تصویر = 190px |محل_حکومت = ایران |دودمان = سلجوقیان |تاریخ_تولد = |محل_تولد = |تاریخ_تاجگذاری = ۴۶۵ (قمری) |محل_تاجگذاری = |لقب = سلطان ملکشاه بزرگ |تاریخ_پایان_حکومت = ۴۸۵ (قمری) |تاریخ_مرگ = ۴۸۵ (قمری) |محل_مرگ = بغداد |نام_پدر = آلب ارسلان |شاه_قبلی = آلپ ارسلان |شاه_بعدی = محمود بن ملکشاه |دین = اسلام |همسران = [[ترکان خاتون (همسر ملکشاه سلجوقی) |فرزندان = برکیارق , محمود بن ملکشاه, محمد بن ملکشاه |وزرا = خواجه نظام‌الملک طوسی }}

معزالدین ابوالفتح ملکشاه حسن بن الپ ارسلان بزرگترین سلطان سلجوقی و فاتح آناتولی بود که به دنبال پیروزی پدرش آلپ ارسلان در نبرد ملازگرد امپراطوری بیزانس را از آناتولی بیرون راند. وی برادرزاده سلطان طغرل بنیان‌گذار سلسله سلجوقی است. وی پادشاهی یکی از بزرگترین امپراتوری های تاریخ ایران را بر عهده داشت. تقویم جلالی اسم وی توسط گروهی از ریاضی دانان برجسته زمان وی به سر پرستی عمر خیام انجام گرفت. ملکشاه قلمرو امپراطوری سلجوقی را تا سوریه و بین النهرین گسترش داد. او در پانزدهم ماه شوال ۴۸۵ در بغداد فوت کرد

لشکرکشی‌های ملکشاه[ویرایش]

ملکشاه پس از آنکه به شاهی رسید دست به یک سری لشکرکشی زد که در همه آن‌ها پیروز شد.

مهم‌ترین لشکرکشی‌های او عبارتند از:

  1. لشکرکشی به کاشغر (غرب چین)
  2. لشکرکشی به انتاکیه (جنوب ترکیه) و حلب (در سوریه)
  3. لشکرکشی به اورشلیم (فلسطین) و دمشق (سوریه)
  4. خراجگزار کردن حجاز و کاهش نفوذ فاطمیون بر آسیا

وزیران[ویرایش]

قلمرو سلجوقیان در زمان مرگ ملک‌شاه، ۱۹۰۲. پایتخت این قلمرو اصفهان (ستاره در نقشه) بود.

در زمان ملکشاه وزیران لایق و با تجریه ایرانی مانند خواجه نظام‌الملک طوسی بر ایران نظارت داشتند و از این رو ایران بسیار پیشرفت داشت و در شغل‌هایی مانند کشاورزی پیشرفت‌هایی حاصل شد.[نیازمند منبع]

میراث ملکشاه[ویرایش]

پس از فوت ملکشاه امپراطوری سلجوقی تضعیف گشت و رقابت برای قلمرو پهناور آن میان پسرانش و برادرانش آغاز گشت. قلیج ارسلان سلطنت روم را دوباره بر پا کرد و توتوش اول در سوریه حاکم شد. در ایران سلطان محمود اول با توطئهٔ ترکان خاتون جانشین ملکشاه شد و در مقابل وی برادر بزرگش برکیارق قدعلم کرد و با کمک باطنیان (اسماعیلیان) به قدرت رسید. این عدم اتحاد را دلیلی بر تقویت صلیبیون اول در این دوره دانسته‌اند.

پیشین:
آلپ ارسلان
سومین پادشاه سلجوقی
۴۶۵-۴۵۵ هجری‌قمری
پسین:
برکیارق

منابع[ویرایش]

  • تاریخ دوم راهنمایی.
  • جی. آ. بویل، تهران، تاریخ ایران کمبریج، انتشارات امیر کبیر، جلد پنجم.
  • www.irib.ir