مغالطه توسل به جهل

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

پرش به: ناوبری, جستجو

مغالطه توسل به جهل مغالطه‌ای است که در آن شخص با تمسک به اطلاعات ناکافی و یا نادانی خود، در مورد درستی یا نادرستی، صدق یا کذب، گزاره‌ای حکم کند. از نظر منطق، هر قضیه در گام نخست نه صادق است و نه کاذب و در گام دوم باید صدق و کذب آن مشخص شود؛ هر چند صادق نبودن قضیه به معنی کاذب بودن آن و کاذب نبودن قضیه به معنی صادق بودن آن باشد. جهل به یک طرف، نمی‌تواند صدق یا کذب طرف دیگر را نتیجه دهد.

  • در مثال زیر مغالطه‌کار برای صادق خواندن، به جهل تمسک جسته‌است:
مقاله او باید دقیق و عالمانه باشد؛ زیرا تا کنون یک نقد و اعتراض علمی ندیده‌ام که به آن وارد شده باشد.

مغالطه‌کار در توسل به جهل، از دلایل پنهان استفاده می‌کند؛ مانند این که چیزی که دلایل کافی برای آن وجود ندارد، کاذب است یا اگر دلایل کافی برای اثبات قضیه‌ای وجود نداشته باشد، قضیه دیگری صادق انگاشته می‌شود.

[ویرایش] منبع

  • سیدعلی‌اصغر خندان. مغالطات. سوم. چاپ سوم، تهران: بوستان کتاب انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، ۱۳۸۰، ۱۶۳.