مس(II) سولفات

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
مس(II) سولفات
نام‌های دیگر Copper(II) sulfate
Copper(II)sulfate
Cupric sulfate
Blue vitriol
Bluestone
کالکانتیت
شناساگرها
CAS 7758-98-7
شماره EINECS 231-847-6
شماره RTECS
GL8800000
خصوصیات
فرمول شیمیایی
CuSO4·5H2O (pentahydrate)
CuSO4 (anhydrous)
جرم مولی
‎ 249.684 g/mol (pentahydrate)
159.608 g/mol (anhydrous)
شکل ظاهری blue crystalline solid (pentahydrate)
gray-white powder (anhydrous)
دمای ذوب
‎110 °C (− 4H2O)
150 °C (423 K) (− 5H2O)
650 °C decomp.
محلول در آب 31.6 g/100 ml (0 °C)
ساختار
ساختار بلوری دستگاه بلوری تریکلینیک
شکل هندسی Octahedral
ترموشیمی
آنتروپی مولار
استاندارد
So298
109.05 J.K−1.mol−1
خطرات
طبقه‌بندی EU مضر (Xn)
Dangerous for the environment (N)
لوزی آتش
NFPA 704.svg
0
2
0
دمای اشتعال آتش‌گیر نیست
ترکیبات مرتبط
کاتیون‌های دیگر نیکل(II) سولفات
روی سولفات
تمامی داده‌ها مربوط به شرایط استاندارد(در  °C۲۵ و  kPa۱۰۰) است، مگر آنکه خلاف آن ذکر شده باشد.
Infobox references

مس(II)سولفات مس یک ترکیب شیمیایی با فرمول CuSO4 و یا 5 آبه است.این ماده (که در اصل از خانواده نمکهاست) مجموع چند ترکیب است که در میزان آبپوشیدگی با هم تفاوت دارند. شکل بی آب مس سولفات، پودر سبز کم رنگ یا سفید مایل به خاکستری است؛ در حالی که مس سولفات پنج آبه که رایج‌ترین شکل این ماده است، به رنگ آبی روشن است. مس سولفات به همراه واکنش حرارت زا در آب حل می‌شود و ترکیب مایع به دست می‌دهد که هندسه مولکولی هشت سطحی و خاصیت پارامغناطیسی دارد. از اسامی دیگر مس سولفات می‌توان به کات کبود اشاره کرد. مس سولفات به صورت صنعتی از طریق الکترولیز فلز مس با سولفوریک اسید غلیظ یا اکسید مس (I) با سولفوریک اسید رقیق تهیه می‌شود. مس سولفات برای مصارف آزمایشگاهی معمولاً به صورت آماده خریداری می‌شود. شکل بدون آب مس سولفات به عنوان ماده معدنی کمیاب با نام کلکسیانیت وجود دارد. مس سولفات آبدار در طبیعت با عنوان کالکانتیت (پنج آبه) و دو مورد کمیاب تر: بوناتایت (سه آبه) و بوثایت (هفت آبه) ایجاد می‌گردد.

سولفات مس[ویرایش]

سولفات مس: [[File:Copper Sulfate - سولفات مس 5 آبه -

درباره سولفات مس / سولفات مس چیست؟[ویرایش]

سولفات مس ریز مغذی کشاورزی, کات کبود و یا سولفات مس به رنگ آبی و بدون بو که دارای کاربردهای مختلفی در زمینه های کشاورزی ، صنعتی، شیمی، و طبی دارد. برای تهیه سولفات مس میتوان از مس و اسید سولفوریک استفاده کرد. با این وجود مس از لحاظ تجاری به صورت ورقه های بزرگ وبه عنوان یك منبع اقتصادی در کشور ایران در دسترس است. مس سولفات پنج آبه به سهولت در آب حل می شود وهم چنین در متانول وگلیسرول وتا حدی در اتانول قابل حل است.وقتی كه كریستال های آبی مس سولفات در شعله باز گرما داده می شوند بدون آب می شوند و به رنگ سفید خاكستری در می آیند. سولفات مس با فرمول CuSO4* 5 H2O دارای کریستال های آبی رنگ، شفاف و پودر به رنگ آبی روشن می باشد. کریستال های سولفات مس در هوای خشک به تدریج شکفته می شود. در دمای 45 درجه دو ملکول آب خود را از دست می دهد و در 110 درجه چهار ملکول آب کریستالی را از دست می دهد و آخرین آب کریستالی را در دمای 250 درجه سانتیگراد از دست می دهد. این ماده در دمای 400 درجه تجزیه می شود. وزن مخصوص آن 2.87 است . یک گرم سولفات مس در 3 میلی لیتر آب سرد و 0.5 میلی لیتر آب جوش حل می شود و حلالیت آن در آب محتوی اسید سولفوریک کاسته می شود. مس سولفات یا؛ گوهر آبی؛ و یا زاج كبود؛ یك تركیب شیمیایی است كه در گستره وسیعی از صنایع مورد استفاده قرار می گیرد. این نمك بسته به درجه آب پوشی به صورت یك سری تركیبات متفاوت یافت می شود. chalcocyanite (یك نوع سنگ معدن مس ) فرم بدون آب مس سولفات است و یك ماده معدنی كمیاب است و به صورت پودر سبز كم رنگ و یا سفید مایل به خاكستری می باشد. فرم های آبپوشیده متنوعی از مس سولفات شامل مس سولفات سه آبه, پنج آبه و هفت آبه موجود است. با این وجود مس سولفات پنج آبه (CuSO4.5H2O) متداول ترین فرم این نمك است, كه آبی روشن است و به نام chalcanthite (سنگ خاردار ) شناخته می شود. رنگ آبی روشن كریستال های مس سولفات آبپوشیده كه به دلیل وجود آب متبلور شده است بهترین راه برای تمایز بین فرم بدون آب و آبپوشیده است.

کاربرد سولفات مس در کشاورزی :[ویرایش]

  1. سولفات مس در کشاورزی به مقدار زیادی مصرف می شود که برخی از این موارد در ذیل ارائه می شود.
  2. سولفات مس پنج آبه به طور متداول به عنوان ضد قارچ برای كنترل ویروس های باكتریایی و بیماری های قارچی محصولات, میوه ها وسبزی ها مانند زنگ گیاه, لكه برداشتن برگ ها, آفت ها وزخم پوست سیب استفاده می شود. سولفات مس در تشكیل كلروفیل و پدیده فتوسنتز دخالت دارد.
  3. مس سولفات همچنین باعث تحریك در تشكیل ویتامین A میشود. نقش متابولیكی مس در چندین سیستم آنزیمی مشخص شده است و همچنین نقش مهمی در بیوسنتز و فعالیت اتیلن به عنوان هورمون رسیدگی میوه ها داراست. فرم قابل جذب مس در خاك كاتیون دو ظرفیتی Cu+2 می باشد .فرآیند جذب مخصوص قابلیت دسترسی مس را تحت تاثیر قرار می دهد، این فلز در اسیدیته بالا به سختی جذب می شود از اینرو استفاده از تركیبات سولفاته در حل این مشكل موثر است.
  4. برای رفع كمبود مس (Cu) می توان یا كودهای حاوی آن را یا سولفات مس محلول در آب را به خاك اضافه و یا محلول پاشی نمود. كاربرد سولفات مس در حد 600 تا 1200 گرم در 1000 لیتر آب در اوایل بهار نیز موفقیت آمیز می باشد. در غلظت زیاد، مس نیز باعث مسموم شدن گیاه شده، میوه ها حالت ترك خورده و سیاه رنگ پیدا می کنند و در روی برگ‍ها نیز نقاط نكروزه قهوه ای رنگ و ریزی مشاهده می شود.

مصارف عمده مس سولفات در صنایع :[ویرایش]

  1. سولفات مس ، در تولید رنگ های آبی و سبز ، در رنگرزی پارچه های نخی و ابریشمی ، معادن ، آبکاری ، ساخت مرکب برای ورق های حلبی، رنگ مو، تولید سموم قارچ کش و باکتری کش، حفاظت چوب و تراورس، رنگرزی چرم، باطری سازی، گراور سازی، از بین بردن خزه در استخر ها، مکمل غذای دام وطیور، تولید شعله سبز در مواد آتش بازی مورد استفاده است. معمولاً در صنایع مختلف از سولفات مس که فاقد اسید نیتریک باشد، استفاده می شود.
  2. استفاده از سولفات مس به مقدار 500ppm در آب آشامیدنی ماکیان برای کنترل آسپرژیلوز و کاندیدیاز و درماتیت گانگرنی توصیه شده است.
  3. مس سولفات اغلب برای تهیه كاتالیست ها برای چندین واكنش در بسیاری از صنایع استفاده می شود.
  4. فرم بدون آب مس سولفات بسیاری از فرایند ها مانند جابه جایی در سنتز های آلی را كاتالیز می كند.
  5. در خالص سازی گازها برای برداشتن هیدروژن كلرید و هیدروژن سولفید استفاده می شود.
  6. کاربرد مس سولفات در تهیه رنگرز میانی و کاتالیز سنتز ترکیب دی آزو ورنگ خوردن پتالوسیانین بسیار متداول است.
  7. مس سولفات در آبکاری به عنوان الکترولیت استفاده می شود و همچنین در واکنش های رسوبی مورد استفاده قرار می گیرد.
  8. به عنوان یک ماده افزایشی در چسب ها استفاده می شود.
  9. مس سولفات به عنوان یک ماده رنگ دهنده برای شیشه, چسب و سرامیک استفاده می شود.
  10. مس سولفات هم چنین در بسیاری از رشته های شیمی برای انجام واکنش های متنوع استفاده می شود.

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ مس(II) سولفات موجود است.