مسجد چهار پادشاهان
مختصات: شرقی″۵۶ ′۵۹ °۴۹ شمالی″۱۲ ′۱۲ °۳۷ / ۴۹٫۹۹۸۹۰۷شرق ۳۷٫۲۰۳۴۶۲شمالی
| مسجد چهار پادشاه | |
|---|---|
 |
|
| نام | مسجد چهار پادشاه |
| کشور |  ایران |
| استان | گیلان |
| شهرستان | لاهیجان |
| اطلاعات اثر | |
| دیرینگی | دوره صفوی |
| دورهٔ ساخت اثر | دوره صفوی |
| اطلاعات ثبتی | |
| شمارهٔ ثبت | ۳۲۲ |
| تاریخ ثبت ملی | ۲۱ آبان ۱۳۱۷ |
مسجد چهار پادشاهان یا چهار پادشاه یکی از آثار تاریخی شهر لاهیجان و بقعه چهار تن از شاهان کیایی بیه پیش است. این اثر با شماره ۳۲۲ در تاریخ ۱۳۱۷/۰۸/۲۱ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیدهاست. این مسجد در ابتدای خیابان کاشف قرار دارد. این محل در ابتدا مرقد سید خور کیا (مقتول در سال ۶۴۷ ه. ق) بود. چون سایر سادات زیدی کیایی را در جوار سید خور کیا به خاک سپردند این محل به نام چهار پادشاه شهرت پیدا کرد. بخش اصلی بقعه توسط سید هادی کیا فرمانروای تنکابن که برادران اش را در سال ۷۹۱ در آن دفن کرد ساخته شدهاست. دومین تابوتدان قدیمی متعلق به سید رضی کیا، فرمانروای گیلان است که در ۸۲۹ درگذشت.[۱]
ویژگیهای معماری و تزئیناتی [ویرایش]
ورودی بنا از دو طرف است. بنای اصلی آن در ضلع جنوبی حیاط واقع شدهاست. ایوان بزرگی با شش ستون در ضلع شمالی بنا قرار گرفته، ستونهای آن به ارتفاع ۸۰ سانتی متر کاشیکاری شده که کاشیهای آن از دوره قاجاریه است. کتیبههای صندوقها، خوش خط و متعلق به قرن هشتم و اوایل قرن نهم ه. ق است. درهای ورودی چوبی است و کنده کاری دارد. تاریخ کتیبه یکی از آنها ۱۰۱۵ ه. ق است. این مزار دو قرآن قدیمی دارد که به خط کوفی است و چند صفحهای از اول و آخر آن افتادهاست و قرآن دیگر مورخ سال ۸۸۳ ه. ق است. در ضلع شرقی بنای چهارپادشاه اتاقی جداگانه وجود دارد که دارای صندوقی چوبی و سنگ قبرهای مرمر زیادی است. بقعه یکی از پادشاهان مربع شکل با چهار صفحه در چهار جهت اصلی میباشد و سقف آن صاف و چوبی است. ضریح چوبی بزرگی در وسط آن بقعه نصب شدهاست. در بقعه دیگر، دو پادشاه به خاک سپرده شدهاند و دو صندوق چوبی در وسط این اتاق مستطیلی در امتداد یکدیگر قرار دارد که یک صندوق آن دارای منبت کاری بسیار ظریف و کتیبههایی در وسط و دور تا دور آن به خط کوفی است. در جنوبی این اتاق منبت کاری و دارای کتیبهاست. از اتاق کناری آن که کنار مقبره میباشد اکنون به عنوان مسجد استفاده میکنند.[۲]
