مرکز الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو


مرکز الگوی اسلامی-ايرانی پيشرفت نهادی وابسته به رهبری در جمهوري اسلامي است که پس از برگزاری نشست‌های انديشه های راهبردی در ۲ خرداد ۱۳۹۰ با حکم سید علی خامنه‌ای رهبر ايران تاسيس شد. صادق واعظ زاده رياست اين مرکز را عهده دار است.

پيشينه مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت[ویرایش]

از سال 1384 علی خامنه ای در سخنانش، در دانشگاه‌هاي سمنان، يزد، شيراز و مشهد اهميت انديشه و تأمل درباره پيشرفت و ضرورت برخورداري از الگويي جامع در اين زمينه را مطرح کرد. ايشان در سال 1388 در جمع دانشگاهيان استان كردستان، ابعاد گوناگون و مباني الگويي را كه مد نظر داشتند، بسط دادند. در پي اين سخنان نخستين نشست انديشه‌هاي راهبردي با موضوع الگو اسلامی ایرانی پیشرفت در تاریخ 9 دي 1389در حضور علی خامنه‌ای و با شرکت استادان و محققان و صاحب¬نظران ذیربط تشكيل شد. در این نشست 10تن از انديشمندان خلاصه مقاله‌هاي خود را ارائه كردند و چند تن از استادان نيز در اين زمينه به اظهار نظر پرداختند و ديگر مقالات رسيده به اين نشست پس از داوري در مجموعه‌اي تحت همين عنوان منتشر شد.علی خامنه‌ای اين نشست را حركتي در آغاز يك راه برشمرد، حركتي كه بايد تداوم يابد و نه‌تنها نبايد به مجموعه‌اي خاص محدود شود، بلكه بايد نخبگان كشور با همه ظرفيت براي به ثمر رساندن آن به ميدان بيايند. از نگاه علی خامنه‌ای تهیه الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، كوتاه مدت و زود بازده نيست، بلكه لازم است مراحل بسياري را از سربگذراند و در اين راه انديشه‌ها ورز بخورند تا قوام لازم را بيابند و به نقطه‌اي اساسي برسند. او در همين سخنان از ضرورت راه‌اندازي مركزي براي پيگيري اين كار ياد كردند؛ مركزي كه بتواند اين حركت عظيم را پشتيباني كند. در27 ارديبهشت 1390 دومين نشست انديشه‌هاي راهبردي با موضوع عدالت در حضور علی خامنه‌ای برگزار شد. برپايي اين نشست همراه با فراهم كردن مقدمات تأسيس مركزي بود كه خامنه‌ای در نشست نخست از ضرورت راه‌اندازي آن ياد کرده بود. در نشست دوم، واعظ‌زاده دبير نشست، گزارشي از مطالعات و مشورت‌هاي صورت گرفته در اين زمينه ارائه كرد و يادآور شد كه پس از بررسي‌هاي بسيار، در مجموع به اين نتيجه رسيده‌ايم كه اين مركز به‌صورت مجموعه‌اي چابك، بسيار پركيفيت و با معونه اندك، اما با گستردگي در ميان نخبگان و صاحب‌نظران طراحي شود تا بتواند هماهنگ كننده همه ظرفيت‌هايي باشد كه علاقه‌مند و آماده‌ كمك به تدوين و تحقق الگوي اسلامي ايراني پيشرفت هستند. در دوم خرداد 1390 خامنه‌ای طي حكمي با تأكيد بر عزم جدي براي دستيابي به الگوي اسلامي ايراني پيشرفت و لزوم استفاده از ظرفيت‌هاي موجود در عرصه‌هاي علمي براي فراهم‌سازي مقدمات تدوين الگو و توسعه گفتماني و توليد علم در اين حوزه، فرمان تأسيس مركز الگوي اسلامي ايراني پيشرفت را صادر و رئيس و اعضاي شوراي عالي مركز را منصوب فرمودند. در پي صدور فرمان علی خامنه‌ای در 18 خرداد 1390 نخستين جلسه شوراي عالي مركز به رياست واعظ زاده تشكيل شد. طبق آئین نامه داخلی ، شورای عالی مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت هر یک هفته درمیان تشکیل جلسه خواهد داد. مجموع جلسات شورای عالی در سه سال اول فعالیت (تا اول خرداد 1393) 69 جلسه بوده است . در اول تير1390اساسنامه مركز كه به تصويب علی خامنه‌ای رسيده بود، ابلاغ و جايگاه تشکیلات مركز تحت نظر علی خامنه‌ای تعيين شد. مطابق اين اساسنامه، مركز داراي شخصيت حقوقي و استقلال مالي و اداري است.

اهداف و وظايف مركز الگوي اسلامي ايراني پيشرفت[ویرایش]

طبق اساسنامه مصوب علی خامنه‌ای، اهداف مركز عبارت است از: 1. تعميق و توسعه تفكر، تحقيق و نظريه‌پردازي درباره مباني، اصول، شاخص‌ها و ديگر ابعاد الگوي اسلامي ايراني پيشرفت و تكامل فرد و اجتماع بر اساس تعاليم و ارزش‌هاي متعالي اسلام ناب محمدي و با بهره‌مندي از دستاوردهاي متقن علمي و تجارب ارزشمند بشري 2. ايجاد و حفظ فضاي گفتماني اصيل و قوي در حوزه و دانشگاه و در سطح جامعه، حول محور الگوي اسلامي ايراني پيشرفت 3. طراحي و تدوين پيش‌نويس الگوي اسلامي ايراني پيشرفت به‌عنوان سند بالادستي حاكم بر چشم¬اندازها، سياست‌هاي كلي و برنامه‌هاي‌ توسعه، مبتني بر مباني اصيل اسلامي و منطبق بر مقتضيات و ويژگي‌هاي فرهنگي، اقليمي و طبيعي ايران اساسنامه مركز متناسب با هر يك از اهداف تعريف شده در 14 بند وظايفي براي مركز برشمرده است. مي‌توان چكيده اين وظايف را به اين شرح برشمرد: -ترسيم خطوط و زمينه‌هاي پژوهشي لازم براي تدوين الگوي پيشرفت و تقسيم كار ملي -بسترسازي براي شكل‌گيري و هماهنگي حلقه‌ها و كانون‌هاي تفكر و طراحي الگو در كشور -سرمايه‌گذاري بر روي نخبگان جوان و مستعد در حوزه و دانشگاه به فراخور نياز كشور براي طراحي و اجراي الگو -برنامه‌ريزي و برگزاري نشست‌ها، همايش‌ها، كارگاه‌هاي علمي و دوره‌هاي تخصصي در زمينه‌هاي مرتبط -برقراري ارتباط و همكاري با شخصيت‌ها و مجامع علمي بين‌المللي -شناسايي و معرفي آثار علمي برجسته و استعدادهاي برتر در اين زمينه -زمينه‌سازي و هماهنگي براي استفاده از حداكثر ظرفيت‌هاي ملي در جهت گفتمان‌سازي و ترويج الگوي اسلامي ايراني پيشرفت -بسترسازي و تسهيل حضور گسترده و پرنشاط جوانان در عرصه تفكر، مطالعه و ابراز نظر و تعميق آگاهي‌هاي آنان -كمك به طرح مباحث مربوط به الگوي اسلامي- ايراني پيشرفت در مراكز علمي و در سطح وسيع جامعه -تعيين روش‌ها، فنون و ابزارهاي طراحي الگو -شناسايي و گردآوري منابع و مراجع علمي و سوابق و اسناد لازم -ايجاد و راهبري شبكه فراگير و منعطف الگوي اسلامي- ايراني پيشرفت با مشاركت وسيع و مؤثر متخصصان و صاحب‌نظران دانشگاهي و حوزوي -طراحي و تدوين پيش‌نويس الگوي اسلامي ايراني پيشرفت برپايه ارزش‌ها و اصول اسلامي و متناسب با ويژگي‌ها و اقتضائات ايران -ارزيابي، آسيب‌شناسي و آينده‌پژوهي پيشرفت كشور و مطالعه تطبيقي در اين زمينه

شورای عالی مرکز الگوي اسلامي ايراني پيشرفت[ویرایش]

در اساسنامه مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت در بخش ارکان مرکز ، از شورای عالی مرکز به عنوان اولین رکن مرکز نام برده شده است. اعضای شورای عالی که در حکم تشکيل مرکز، برای يک دوره سه ساله توسط رهبر انقلاب اسلامی معرفي شده اند عبارتند از: 1. صادق واعظ‌زاده- استاد دانشگاه تهران، عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي و مجمع تشخيص مصلحت نظام، معاون سابق علمي و فناوري رئيس جمهور و رئيس سابق بنياد ملي نخبگان ، داراي مدرك دكتري از دانشگاه كوئين كانادا و عضو ارشد انجمن بين‌المللي مهندسين برق و الكترونيك (رئيس شورا و رئيس مركز الگوي اسلامي ايراني پيشرفت) 2. حجت‌الاسلام و المسلمين علي‌اكبر ‌رشاد- استاد خارج فقه و اصول، عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي، موسس و رئيس پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي، حائز درجه اجتهاد و عضو مجمع جهاني تقريب مذاهب اسلامي (عضو شورا) 3. حجت‌الاسلام و المسلمين احمد واعظي- رئيس دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم، مدرس سطوح عالي حوزه، مدرس دانشگاه‌هاي كشور، معاون سابق آموزش و تحقيقات قوه قضائيه و معاون سابق پژوهشي حوزه علميه قم (عضو شورا) 4. حجت‌الاسلام و المسلمين دكتر سيدحسين ميرمعزي- رئيس پژوهشكده نظام‌هاي اسلامي، دانشيار پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي و مدرس سطوح عالي حوزه (عضو شورا) 5. دكتر پرويز داودي- استاد دانشگاه شهيد بهشتی، عضو مجمع تشخيص مصلحت نظام، معاون اول سابق رئیس جمهور، رئيس شوراي عالي تدوين برنامه پنجم توسعه كشور و داراي مدارك دكتراي اقتصاد از دانشگاه آيواي آمريكا (عضو شورا) 6. دكتر سيدمنصور خليلي‌عراقي- استاد و رئيس دانشكده اقتصاد دانشگاه تهران، رئيس اسبق دانشگاه تهران، داراي مدرك دكتراي اقتصاد شهري از كاليفرنياي آمريكا و رئيس مؤسسه توسعه و تحقيقات صنعتي (عضو شورا) 7. دكتر محمدهادی زاهدي‌وفا- استادیار و رئيس دانشكده معارف اسلامي و اقتصاد دانشگاه امام صادق‌، معاون سابق امور اقتصادي وزارت امور اقتصاد و دارايي، داراي مدرك دكتراي اقتصاد از دانشگاه اتاواي كانادا (عضو شورا) 8. دكتر هادي اكبرزاده- استاد دانشگاه صنعتي اصفهان، رئيس انجمن فيزيك ايران، رئيس بنياد ملي نخبگان استان اصفهان، داراي مدرك دكتراي فيزيك از دانشگاه پردو آمريكا و عضو مركز فيزيك نظري عبدالسلام (عضو شورا) 9. دكتر محمدسعيد جبل‌عاملي- استاد و رئيس سابق دانشگاه علم و صنعت، رئيس سابق دانشكده مهندسي صنايع دانشگاه علم و صنعت، داراي مدرك دكتراي مهندسي صنايع از دانشگاه تربيت مدرس و نايب رئيس انجمن مهندسي ارزش ايران (عضو شورا) 10. دكتر سيدحبيب ‌الله ميرغفوري- رئيس دانشگاه علم و هنر جهاد دانشگاهي استان يزد، رئيس سابق دانشكده اقتصاد، مديريت و حسابداري دانشگاه يزد، رئيس سابق بنياد ملي نخبگان استان يزد و داراي مدرك دكتراي مديريت عمليات از دانشگاه تربيت مدرس (عضو شورا)

ساختار سازماني مرکز[ویرایش]

ساختار سازماني مرکز علاوه بر رئيس و شورای عالی مشتمل بر دفتر رياست، دفتر ارتباطات و گفتمان سازي، معاونت علمي و تقسيم کار ملي، معاونت هماهنگي و نظارت فرآيندي، معاونت پشتيباني، دبيرخانه حوزوي و ۱۱ انديشکده فعال است. نام و حوزه فعالیت هر یک از اندیشکده‌ها که تا کنون تصویب شده اند به این شرح است: مبانی :1.اندیشکده مبانی، 2.اندیشکده سنت‌های الهی، 3.اندیشکده فقه و حقوق اسلامی. ارکان: 4.اندیشکده معنویت، 5.اندیشکده فکر، 6.اندیشکده علم عرصه زندگی: 7.اندیشکده عدالت، 8.اندیشکده قضا حوزه اجتماع (نظام اجتماعی): 9.اندیشکده جمعیت و نیروی انسانی، 10.اندیشکده سلامت و تأمین اجتماعی، 11. اندیشکده خانواده، 12.اندیشکده مسجد حوزه سیاست (نظام سیاسی): 13.اندیشکده سیاست، 14.اندیشکده نظام‌سازی، 15.اندیشکده امنیت و دفاع، 16.اندیشکده سیاست خارجی و دیپلماسی عمومی حوزه اقتصاد (نظام اقتصادی):17.اندیشکده اقتصاد، 18.اندیشکده فضای کسب و کار، 19.اندیشکده چرخه نوآوری، 20.اندیشکده آمایش‌های بنیادین، 21. اندیشکده آب، محیط زیست، امنیت غذائی و منابع طبیعی، 22.اندیشکده معماری، شهرسازی، مسکن و حمل و نقل حوزه فرهنگ (نظام فرهنگی): 23.اندیشکده تربیت، 24.اندیشکده اخلاق، 25.اندیشکده فرهنگ، 26.اندیشکده رسانه و ارتباطات، 27.اندیشکده مناسک عبادی

فعاليت‌ها و اقدامات مركز الگوي اسلامي ايراني پيشرفت[ویرایش]

مركز الگوي اسلامي ايراني پيشرفت، بعد از صدور حكم تأسیس و با تصویب اساسنامه، فعاليت‌هاي خود را بر اساس وظايف محوله در اساسنامه در سه بخش آغاز كرد. مهم ترین اقدامات انجام شده يا در دست انجام در مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت براساس بخش های مندرج در وظایف اساسنامه، به شرح زير است:

الف) تعمیق و توسعه تفكر، تحقيق و نظريه پردازي

اصول راهنما برای تحقیق و تدوین الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت بر اساس رهنمود‌های رهبر انقلاب اسلامی بر اساس تصمیم شورای‌عالی در روزهای آغازین فعالیت مرکز مقرر شد با استفاده از بیانات رهبر انقلاب اسلامی مقدمات تهیه اصول راهنما برای تحقیق و تدوین الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت بر اساس رهنمود¬های علی خامنه‌ای فراهم گردد. این مجموعه در دست تهیه است و مراحل پایانی خود را طی می¬کند.

• راه اندازی شبكه صاحب‌نظران از آنجایی که دستیابی به اجماع در الگوي اسلامي ايراني پيشرفت، موجب انسجام علمي، پشتيباني يكپارچه، كشور از اجراي الگو، ايجاد گفتمان قوي و درنتیجه اجراي موفق الگو را بدنبال خواهد داشت، ضروري است زمینه مشاركت حداکثری صاحب نظران كشور در تدوين اين الگو فراهم گردد. به همين جهت به منظور بهره مندی گسترده و وسیع از صاحب¬نظران در فرايند تدوين الگو، از سوی مرکز؛ شبکه صاحب‌‌نظران پيش‌بيني شده است. بر این اساس پس از تدوين نسخه دوم نتایج کار انديشكده¬ها، اسناد توليد شده از طريق سايت مركز به نظرخواهي جمع گسترد‌ه‌تري از صاحبان فکر و نظر که به دو گروه تقسیم شده اند، گذاشته خواهد شد. گروه اول: صاحب¬نظراني که با دعوت رسمی مرکز و ابراز تمايل كتبي، برای مشاركت در تدوين الگو و به عنوان عضو شبكه صاحب¬نظران با مرکز همکاری خواهند داشت. نحوه ارتباط با این قبیل صاحب‌نظران عضو مرکز و نظرخواهي از آنان با ارسال توليدات انديشكده¬هاي مرتبط از طريق پست الكترونيك و يا مكاتبه، جهت دريافت نظرات ايشان یا شركت در سمينارها و همايش-هاي علمي مرتبط و اعلام بازخورد نظرات هر يك از اعضا به ايشان انجام خواهد شد. گروه دوم: افراد علاقه¬مند به موضوعات الگو، اعم از اعضای هیئت علمی دانشگاه¬ها و مراکز پژوهشی، دانشجويان و طلاب حوزه های علمیه و ديگر اقشار جامعه هستند که از میان کسانی که پس از انتشار نتايج حاصل از فعاليت انديشكده¬ها در سايت مركز، با علاقه مندی اسناد را مطالعه و نظرات علمی قابل قبولی به انديشكده¬ها ارسال داشته‌اند، انتخاب خواهند شد. این گروه در صورت همکاری مستمر، با تشخیص رئیس اندیشکده¬ها می توانند به عنوان عضو شبكه صاحب¬نظران با مرکز همکاری داشته باشند.

•تصویب ضوابط تقسيم كار ملی يكي از وظايفي كه در اساسنامه براي مركز پيش¬بيني شده، بهره¬برداری از حداكثر ظرفيت¬هاي ملي براي دستيابي به الگوي اسلامي ايراني پيشرفت است. شوراي¬عالي مركز با هدف به¬كارگيري ظرفيت عظيم ملي و توان دستگاه‌هاي علمي و اجرايي كشور در تهيه الگو و بهره‌مندي از مشارکت اشخاص حقیقی و مؤسسه های آموزشی، پژوهشی، علمی، فرهنگی و اجرایی کشور در تدوين، گفتمان‌سازی و طراحی الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت و جلوگيري از دوباره‌كاري‌ها، اصول برنامه تقسيم كار ملي را به تصويب رساند. در اين مصوبه، موضوعاتي كه مي‌توان با همکاری ديگر دستگاه‌ها در زمينه‌هاي مختلف علمی به انجام رساند، پيش‌بيني شده است. از جمله پژوهش¬‌های نظری و کاربردی، مطالعه، بررسی، نقد و ارزیابی نظریه‌ها و دیدگاه‌ها، تسهیل پژوهش¬‌ها و مطالعات علمی، برگزاری هم‌اندیشی¬‌ها و همايش‌ها، برگزاری کرسی‌های نظریه‌پردازی، تألیف کتاب و مقاله، انتشار نشریات علمی- پژوهشی، حمایت از دانشمندان و محققان و دانشجویان و همچنين گسترش گفتمان و ترويج الگوي اسلامي ايراني در جامعه از طريق برگزاری جلسات آزاد¬اندیشی، مناظره و مباحثه، انتشار مقاله در نشریات علمی- ترویجی، ایجاد و اداره پایگاه¬‌های مجازي و استفاده از تمامي ظرفيت رسانه‌ها به ويژه رسانه ملي در تهیه و پخش برنامه¬‌های ترويجي و كمك در طراحی الگو با گردآوری و پردازش اطلاعات، تهیه و تکمیل پیش نویس ابعاد و اجزاي الگو با همكاري اندیشمندان و برگزاری حلقه¬‌های هم¬‌اندیشي. همچنين به منظور استفاده بيشتر از توان دستگاه‌ها، شرایط و اولویت‌های واگذاری کار به مؤسسه¬ها و اشخاص حقیقی از جمله تناسب کار با جایگاه و وظایف موسسه، سوابق مطلوب در موضوع کار، علاقه و انگیزه نسبت به همکاری، در اختیار داشتن نیروی انسانی لازم برای اجرای کار و وجود و تأمین امکانات و منابع لازم پیش بینی شده است. از ديگر موارد مصرحه در اصول تقسيم كار ملي مشخص نمودن ضوابط همکاری با مركز و تعيين حدود مسئولیت¬‌های مرکز در برابر دستگاه‌هاي همكار و نحوه گردش كار براي تسهيل بهره مندي‌هاي دوجانبه است.

•راه‌اندازي دبيرخانه و شوراي حوزوي مركز در اجرای منویات علی خامنه‌ای جهت استفاده از ظرفیت‌های حوزه علمیه و تأکید او در اساسنامه مرکز، راه‌اندازی دبیرخانه حوزوی مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت با هدف توسعه گفتمانی، جذب فضلا و نخبگان حوزه برای همکاری با مرکز، بهره‌برداری از ظرفیت های حوزه علمیه در تهیه اسناد اولیه اندیشکده¬ها، تدوین وظایف و ساختار سازمانی دبیرخانه در دستور کار شورای¬عالی قرار گرفت. بر اساس تصمیم شورای¬عالی، دبیرخانه حوزوی مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت در شهر قم تأسیس شد و شورای حوزوی مرکز با عضویت سه تن از اعضای حوزوی شورای¬عالی، سه تن از فضلای حوزه علمیه، معاون پژوهشی مدیریت حوزه علمیه، دبیر شورای¬عالی و رئیس دبیرخانه حوزوی تشکیل گردید و با وظایفی که در مصوبات شورای¬عالی آمده آست، فعالیت خود را آغاز کرد. طبق این مصوبه، دبیرخانه حوزوی مرکز، حوزه¬های علمیه سراسر کشور را تحت پوشش قرار خواهد داد.

•تشکیل حلقه‌ها و کانون‌هاي تفكر ويژه جوانان به منظور ايجاد و گسترش زمينه هاي موثر جهت حضور پرنشاط و سازنده جوانان و تشكل‌هاي گوناگون سياسي، اجتماعي، علمي و فرهنگي دانشجويان و طلاب در عرصه پيشرفت و بهره گيري از روحيه آرمانخواهي و تحولگرايي آنان در توسعه تفكر و ايجاد و ترويج فضاي گفتماني و توليد علم در حوزه‌هاي مرتبط با پيشرفت، مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت اقدام به تشکیل حلقه‌ها و كانون‌هاي تفكر ويژه جوانان نموده است . این حلقه‌ها مجموعه‌های غيردولتي هستند که برحسب موضوع فعاليت، در ارتباط با يك يا چند انديشكده قرار مي¬گيرند و تعامل فعال با انديشكده‌هاي مربوطه از وظايف اصلي حلقه يا كانون است. اين مجموعه‌ها بر اساس آئین¬نامه مصوب شورای¬عالی با هدف طراحي ابتكارات انگيزشي و تبديل موضوع "الگوي اسلامي ايراني پيشرفت" به مطالبه عمومي و چشم‌انداز مشترك جامعه نخبگاني جوان تشکیل شده¬اند و وظیفه ايجاد همگرايي و هم‌افزايي فعاليت‌هاي مرتبط با الگو در سطح جوانان دانشگاهی و حوزوی و كمك به ايجاد شبكه فراگير همفكري را به عهده خواهند داشت و فاقد نقش اجرايي و كاركرد سياسي هستند. هرحلقه از حداقل پنج دانشجو يا طلبه با انگيزه و متعهد در رشته‌های متناسب علمی که دستکم یکی از آنان دانشجوي تحصيلات تكميلي و يا طلبه سطح سه حوزه و دارای سوابق فعاليتي مفيد و موثر باشد، تشکیل میگردد.

•برگزاری كنفرانس‌ الگوي اسلامي ايراني پيشرفت كنفرانس سالانه مركز الگوي اسلامي ايراني پيشرفت رويدادهاى هدفمندي هستند كه به توليد دانش و هم‌افزايي علمي در مباحث مربوط به پيشرفت كمك خواهند كرد و هر كدام هدف خاصي را در تعريف و شكل‌گيري موضوعيِ بخشي از شاكله كلي الگو و نقشه راه تدوين آن دنبال مي‌كنند. طرح ابعاد و زواياي مختلف موضوعات در هر كنفرانس و پرداختن به آنها، زمينه گسترش و تعميق تاملات فكري و مطالعات و تحقيقات علمي صاحب‌نظران را به شكلي هم¬افزا و همگرا فراهم خواهد ساخت و مي¬تواند بستري مناسب براي پاسخگويي به برخي از پرسش¬هاي بنيادين و كلان الگو و تبادل نظر در مورد آنها را بوجود آورد. نخستين كنفرانس الگوي اسلامي ايراني پيشرفت، با عنوان «نقشه راه طراحي و تدوين الگو» در روزهای دهم و یازدهم خرداد 1391 در كتابخانه ملي برگزار شد. در اين كنفرانس، بعد از افتتاحيه، پژوهشگران و استادان در نه نشست و دو ميزگرد تخصصي موضوع‌هاي مد نظر خود را طرح كردند. سخنراني نه تن از شخصيت¬هاي علمي مدعو و ارائه 35 مقاله، بخشي از برنامه های اين كنفرانس به ‌شمار مي‌رفت. در بخش ديگر این کنفرانس 45 مقاله در چهار بخش در قالب پوستر عرضه شد. دومين كنفرانس الگوي اسلامي ايراني پيشرفت نيز، با عنوان «مفاهيم، مبانی و ارکان پيشرفت» در تاريخ 18 و 19 ارديبهشت‌ماه 1392، با هدف‌هاي فرصت‌آفرينی برای عرضه آخرين يافته‌ها و دستاوردهای محققان و دانشمندان کشور در قالب 12 نشست تخصصي برگزار شد.که ارمغان آن 26 مقاله به صورت سخنراني و 48 مقاله در قالب پوستر بود. كنفرانس سوم الگوي اسلامي ايراني پيشرفت نيز با عنوان «واکاوی مفاهیم و نظریه‌های رایج توسعه و تجارب ایران وجهان؛ به سوی نظریه اسلامی ایرانی پیشرفت» در ارديبهشت ماه سال 1393 با نقش‌آفرینی فعال اندیشکده‌ها در مدیریت و اجرا برگزار شد.به منظور تامين مشاركت بيشتر جامعه دانشگاهي و حوزوي و تهيه مقالات عميق و بديع براي ارائه در کنفرانس های الگو، پيش‌نشست‌هایي در مراکز علمی دانشگاهی و حوزوی برگزار شده است.

•شناسايي و معرفي استعدادهاي درخشان كشور به منظور اجرای بند 6 ماده 3 اساسنامه درخصوص شناسايي و معرفي استعدادهاي درخشان کشور که در زمینه الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت فعالیت دارند، آیین نامه¬ای با هدف شناسايي و معرفی استعدادهاي درخشان کشور در راستای الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت برای تبیین ابعاد مختلف از جمله جنبه¬های گوناگون نقشه راه تدوین الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت اقدام در راستاي عملياتي كردن آن و کمک به ایجاد گفتمان علمی و کاربردی و تصمیم سازی در چارچوب الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت به تصویب شورای¬عالی رسید انتظار مرکز از استعدادهاي درخشان در خصوص الگوي اسلامي ايراني پيشرفت، نظريه¬پردازي، عمل¬گرايي، ايجاد نهضت اجتماعي و پيشرفت فرهنگ كار گروهی، رصد پيوسته مسائل و تحليل رويدادها و حساس بودن به كاربست تحقيقات براي پيشرفت الگوي اسلامي ايراني پيشرفت است. در این آیین نامه اعطاي جوايز علمي، فرهنگي، اجتماعي، صنعتی به پدید آورندگان آثار گران‌سنگ در موضوع الگوي اسلامي ايراني پيشرفت پیش¬بینی شده است.


ب: گفتمان سازی

•تدوين سند ايجاد و حفظ فضاي گفتمانی پیرامون الگوي اسلامي ايراني پيشرفت همگانی¬کردن گفتمان پیشرفت و تقویت هم¬فکری درباره موضوعات و مسائل اساسی کشور از جمله اهداف مركز است كه در فضایی مناسب برای هم اندیشی، گفت‌وگو و همدلی صورت می¬پذیرد. ترویج گفتمان پیشرفت علاوه برآنکه به بهبود نظام مدیریتی کشور، افزایش سطح دانش عمومی پیشرفت، ارتقای خرد و بصیرت جمعی و هماهنگی سامان یافته در نظر و رویه¬ها یاری رسانده، بر انسجام ملی و اعتماد عمومی خواهد افزود و گفتمان¬های رقیب یا پادگفتمان¬ها را تضعیف خواهد کرد. در اين راستا نهادها و دستگاه‌های ذیربط بویژه رسانه ملی و دیگر وسایل ارتباط جمعی و نیز حوزه و دانشگاه در آموزش و ترویج گفتمان پیشرفت مسئولیت¬های خطیری را بر عهده دارند. از اين رو سند حاضر به‌منظور ایجاد هماهنگی در این تلاش ملی تنظیم شده و به تصويب شوراي-عالي مركز رسيده است. در اين سند ضمن تشريح اصول و مبانی گفتمان پیشرفت، محورهاي گفتمان و راهبردها و اقدامات لازم پيش¬بيني شده و تقسم كار ملي صورت پذيرفته است.

•انتشار خبرنامه مركز به صورت ماهانه مركز الگوي اسلامي ايراني پيشرفت، در راستاي اطلاع¬رساني در مورد فعاليت‌ها و اقدامات انجام شده در مركز و نيز توجه به گفتمان¬سازي در حوزه الگوي اسلامي ايراني پيشرفت، اقدام به انتشار خبرنامه¬ اي كرده است كه به صورت ماهانه در اختيار انديشمندان و فرهيختگان قرار مي‌گيرد. تاكنون 22 شماره از این خبرنامه منتشر شده که در پایگاه اطلاع رسانی مرکز قابل مشاهده است. مطالب این خبرنامه به¬صورت مختصر و مفید تدوین می¬شود و شامل سرمقاله، اخبار مرکز، چکیده مقاله، دیدگاه، مصاحبه کوتاه، اخبار مرتبط، معرفی کتاب، پایان¬نامه، رساله، کتاب و مراکز معتبر بین‌المللی است. شمارگان این خبرنامه در حدود 5000 نسخه چاپی و 70000 نسخه الکترونیکی است و برای مسئولان، دانشمندان، استادان، محققان و اندیشمندان دانشگاهی و حوزوی ارسال می‌شود.

•راه‌اندازي پايگاه اطلاع رساني مركز گسترش روزافزون استفاده از فضاي مجازي و امكان توليد محتواي بيشتر در این فضا، مركز الگوي اسلامي ايراني پيشرفت را بر آن داشت تا با راه¬اندازي وبگاهی در راستای اطلاع رساني موثر به تمام علاقه‌مندان و انديشمندان و فرهيختگان اقدام كند. در اين پايگاه‌ اطلاع رساني، بخش‌هايي نظیر نشست¬ها و گردهمايي‌ها، نشست انديشه‌هاي راهبردي، مسئله¬شناسي الگو، الگو از نگاه ديگران، الگو در رخدادها وانتشارات مرکز پيش‌بيني شده است. نشاني وبگاه مركز www.olgou.ir است.

•تشکیل کانون‌ها و حلقه‌های تفکر به منظور بهره¬برداری همه¬جانبه از ظرفيت ملي درجهت تحقق اهداف مندرج در اساسنامه مركز الگوي اسلامي ايراني پيشرفت، بويژه كمك به ترويج گفتمان‌سازي، توسعه تفكر و توليد علم در حوزه‌هاي مرتبط با پيشرفت و تقسیم کار ملی، حلقه‌ها و کانون¬هاي تفكر پیش بینی شده¬اند که در قالب مجموعه‌هاي غير دولتي با هدف پشتيباني از يك يا چند انديشكده در تعامل فعال با انديشكده‌هاي مربوط خواهند بود. اين مجموعه‌ها فاقد نقش اجرايي و كاركرد سياسي هستند. دسترسي به ظرفيت‌هاي فكري و علمي سراسر كشور در حوزه‌هاي مرتبط با پيشرفت اسلامي ايراني و تسهيل نقش آفريني آنها در اين عرصه، ساماندهي و هم‌راستايي فعاليت‌هاي مرتبط با الگو در سطح كشور با هدف هم‌افزايي و كمك به ايجاد شبكه فراگير همفكري و اجتناب از پراكنده‌كاري و طراحي ابتكارات انگيزشي با هدف تبديل موضوع "الگوي اسلامي ايراني پيشرفت" به مطالبه عمومي و چشم‌انداز مشترك جامعه نخبگاني، از جمله اهداف تشكيل اين حلقه‌ها مي‌باشد. وظايف اين حلقه‌ها نيز شامل همفكري جهت تعيين مسائل اساسي و كلان كشور و ارائه راهكارهاي مناسب براي حل آنها در حوزه تخصصي حلقه (كانون) و انعكاس نتايج به انديشكده‌هاي مربوطه، تجزيه و تحليل سياست‌هاي كلان و راهبردي كشور و تعيين توانمندی¬ها و کاستی‌های آنها در حوزه تخصصي حلقه (كانون) و انعكاس نتايج به انديشكده، شناسايي شخصيت‌هاي برجسته علمي، نظريه‌پردازان برجسته و جوانان انگيزه¬مند و مستعد و معرفي آنها به انديشكده‌هاي مربوطه، كمك به مركز الگوي اسلامي ايراني پيشرفت در برگزاري نشست‌ها و كارگاه‌هاي تخصصي و تهيه و ارسال مطالب سودمند جهت درج در وبگاه و خبرنامه مركز الگوي اسلامي ايراني پيشرفت است. هر حلقه از حداقل پنج صاحب‌نظر در رشته¬های متناسب علمی که دستکم یکی از آنان عضو هیئت علمی با رتبه استادیاری و بالاتر (و يا معادل آن در نظام حوزوي) و یا دارای سوابق مفید مدیریت راهبردی باشد، تشکیل میگردد.

برگزاري كنگره پيشگامان پيشرفت جوانان به عنوان عناصر اصلي پيشرفت و تحول و مدیران آینده ساز میهن اسلامی از مخاطبان اصلی برنامه¬های پیشرفت کشور به ‌شمار مي‌آيند ،و استفاده از توان علمی و تحول¬ خواه آنان جزء برنامه های مهم مرکز به شمار می رود . جوانان نیروی محرکه و نقش¬آفرینان اصلی پیشرفت کشور به شمار می¬روند. بر این اساس مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت با هدف فرهنگ¬سازی، تقویت گفتمان، بهره‌مندی از دیدگاه‌ها و استفاده از تفکر و ایده‌های نوین و خلاقانه جوانان؛ کنگره‌های پیشگامان پیشرفت را برگزار می‌نماید. نخستين كنگره پيشگامان پيشرفت در روزهاي سوم و چهارم خرداد 1391 با حضور نمايندگان و اعضاي انجمن‌هاي علمي، كانون‌هاي فرهنگي، هنري، ادبي و نشريات دانشجويي، تشكل‌ها و كانون‌هاي صنفي دانشجويي دانشگاه‌هاي سراسر كشور و نخبگان تحت پوشش بنیاد ملی نخبگان و تعدای طلاب جوان حوزه های علمیه در اردوگاه امام خميني‌ لواسان برگزار شد. دانشجويان با ارائه 450 مقاله به اين كنگره ‌ مسائل خود را در 20 نشست تخصصي در حضور اساتید مدعو در ميان گذاشتند. دومین كنگره پيشگامان پيشرفت در روز بیست و سوم آذر 1391 با هدف ترغيب و جلب مشاركت جوانان در طراحي و تدوين الگوي اسلامي ايراني پيشرفت در مرکز همایش های بین المللی دانشگاه شهيد بهشتي برگزار شد. در اين كنگره با حضور نمايندگان و اعضاي انجمن‌هاي علمي، كانون‌هاي فرهنگي، هنري، ادبي و نشريات دانشجويي، تشكل‌ها و كانون‌هاي صنفي دانشجويي دانشگاه‌هاي سراسر كشور و نخبگان استاني و دانشجويان علاقه‌مند برگزار و ديدگا‌ه¬هاي آنان در باره پيشرفت و تدوين الگوي اسلامي ايراني پيشرفت ارائه شد. 800 نفر از پيشگامان پيشرفت و جوانان ايران اسلامي در اين كنگره در 8 نشست تخصصي، در 71 مقاله، ديدگاه‌هاي خود را در زمينه الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت تشريح كردند. برگزاري موفق دو كنگره پيشگامان پيشرفت، زمينه را براي برگزاري كنگره سوم در روز پنجم ارديبهشت¬ماه 1392 فراهم ساخت. بدین منظور مجتمع فرهنگي ولايت وابسته به کمیته امداد امام خمینی ميزبان بيش از 1000 تن از نمايندگان و اعضاي انجمن‌هاي علمي، كانون‌هاي فرهنگي، هنري، ادبي و نشريات دانشجويي، تشكل‌ها و كانون‌هاي صنفي دانشجويي دانشگاه‌هاي سراسر كشور و نخبگان و دانشجويان علاقه‌مند بود. در اين كنگره 83 مقاله ارائه شد كه 16 مورد به عنوان مقالات برگزيده انتخاب گردید. همچنين در اين كنگره براي نخستين¬بار آثار پويانمايي و وب¬نوشت‌هاي برتر در زمينه الگوي اسلامي ايراني پيشرفت، انتخاب و معرفي شدند. چهارمین کنگره پيشگامان پيشرفت در آذرماه سال 1392 و پنجمين كنگره پيشگامان پيشرفت در ارديبهشت 1393 در تهران برگزار شد.

•برگزاری سلسله نشست‌های اندیشه‌ورزی يكي از وظايف مركز الگوي اسلامي ايراني پيشرفت، فراهم نمودن بستري مناسب براي انديشه‌ورزان، صاحب‌نظران و متفكران عرصه پيشرفت با رويكردها و ديدگاه‌هاي مختلف جهت ارائه نظرات در محيطي عالمانه و نقادانه است تا از مسير بحث، تبادل نظر و تضارب آرا، به¬تدريج انديشه‌ها پالايش و ارتقاء يابد و به مرور ايده‌هاي برتر و جامع‌تر سربرآورد و نيز اقناع عمومي در بين صاحب¬نظران حاصل شود. براي تحقق اين هدف، سلسله نشست هاي انديشه ورزي در زمينه‌هاي مرتبط با الگوي اسلامي ايراني پيشرفت در چارچوب آیين¬نامه‌هاي مصوب برگزار شد. در اين نشست‌ها، صاحب‌نظران حوزوي و دانشگاهي در جمعي محدود از صاحب‌نظران و به دور از تشريفات و الزامات همايش هاي متعارف، آزادانه، نظام‌مند، صريح، عقلاني و منطقي در باب موضوعات مرتبط با الگو به اظهار نظر و تبادل آرا و گفت‌و‌گو مي‌پردازند. تاكنون هفت نشست با موضوعات "علم و زندگي"، "مفهوم علم نوين، علم سنتي و موانع توسعه در ايران" و" بنياد تمدني روزآمد بر جوهر تمدن اسلامي"، "پارادايم هاي مفروض الگوي اسلامي ايراني پيشرفت، پارادايم متعادل سنتي تجددگرا"، "نشقه راه در اديشه‌پردازي و طراحي توسعه بومي"، "نقش روش حكمي- اجتمهادي در الگوي اسلامي ايراني پيشرفت" و "جايگاه عدالت در گفتمان انقلاب اسلامي و الگوي اسلامي ايراني پيشرفت" برگزار شده است.

•برگزاری جلسات تبادل‌نظر با مدیران عالی کشور استفاده از مشاورت متخصصان و صاحب نظران و بهره برداری از نتایح تحقیقات و مطالعات دیگر دستگاه¬ها و استفاده از حداکثر ظرفیت ملی در تهیه مقدمات تدوین الگو، ازجمله وظایفی است که در اساسنامه مرکز بدان توجه شده است. بر اين اساس بمنظور بهره مندی از تجربه های عملی مدیران عالی¬رتبه راهبردی کشور در حوزه¬هایی همچون برنامه¬ریزی، علم و فرهنگ در طول سال¬های پس¬ از انقلاب اسلامی در دستور کار مرکز قرار گرفت و جلسات متعدد و جداگانه ای بر اساس موضوع فعالیت با حضور رؤسای سابق سازمان برنامه و بودجه کشور، وزرای علوم و تحقیقات و فناوری – بهداشت درمان و آموزش پزشکی به¬همراه دبیران ستاد انقلاب فرهنگی و شورای عالی انقلاب فرهنگی برگزار شد و تجارب گذشته آنان در جهت موفقیت ها و موانع اجرای برنامه های توسعه به بحث گذاشته شد.

•نشست مشترک شورای‌عالی مرکز با روسای منتخب دانشگاه‌ها یکی دیگر از جلساتی که در جهت استفاده از توانایی‌های دانشگاهها و دعوت از دانشمندان و اساتید برجسته برای همکاری با مرکز و عضویت در اندیشکده ها و شرکت در کنفرانس های علمی مرکز اثر بخش بود، نشست مشترک شورای عالی مرکز با روسای دانشگاههای منتخب بود . در این نشست روسای دانشگاهها با وظایف و برنامه های مرکز الگو آشنا وآمادگی خود را برای همکاری علمی و مأموریت اساتید دانشگاهها با مرکز در راستای تحقق اهداف و تدوین الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت اعلام کردند.

•نشست مشترک شورای‌عالی مرکز با روسای انجمن‌های علمی منتخب نخستین کنفرانس الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت که با هدف استفاده از دیدگاه صاحب¬نظران برای طراحی الگو و تهیه نقشه راه برنامه ریزی شده بود، استفاده از انجمن های علمی به عنوان نیروهای متشکل علمی و تخصصی کشور را در دستور کار قرار داد . به همین منظور در نشست مشترک رؤسای انجمن¬های منتخب با شورای عالی این مباحث مطرح شد که به حضور قابل توجه انجمن¬های علمی در تهیه نقشه راه و طراحی الگو انجامید . مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت علاوه بر استفاده از فرهیختگان علمی انجمن ها در اندیشکده¬ها، از نظرهای علمی و تجربه های آنان بهره مند است و وظایفی را در جهت استفاده از تجربه های علمی انجمن ها به بعضی از انجمن های علمی واگذار کرده است.


ج: طراحی و تدوین الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت

•تعریف چیستی و مفهوم الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی دستيابي به تعريف الگو و رسيدن به مفهوم آن از دغدغه‌هاي اصلي مركز به شمار مي‌رفت. پس از بحث و تبادل نظر در جلسات متعدد و بهره‌مندي از نظرات نخبگان حوزه و دانشگاه، اين تعريف مورد توافق اعضاي شوراي‌عالي مركز قرار گرفت: "الگو، نقشه جامعی است كه هدف و سمت حركت، شيوه حركت و نحوه رفتار جامعه را براي تحقق يافتن تحول تكاملي جامعه بيان می‌کند". بر اساس این تعریف سند الگو حاوي سرفصل¬هاي زير خواهد بود: 1-تبيين وضعيت مطلوب جامعه اسلامي ایرانی در چهار عرصه فكر، علم، معنويت و زندگي به صورت جامع و تعريف نمودهاي بيروني و مؤلفه¬هاي ملموس آن در قالب شاخص‌هاي قابل سنجش 2-تعيين معيار¬ها، نقاط مرجع و راهنماي مسير در مقاطع دو ساله براي پايش و ارزيابي پيشرفت 3-تدوين راهبردها (چگونگي حركت از وضعيت موجود به وضعيت مطلوب) 4-طراحی ساختار¬ها و نظام¬های کلان خود¬اصلاحگر پیشران به سوی پیشرفت 5-طراحي و تعريف نظام پايش و نظارت پيشرفت كشور

•تصويب نقشه‌راه، طراحی، تدوین، تصويب و پايش الگو به منظور تدوین " نقشه راه براي تحقيق و تدوين الگوي اسلامي ايراني پيشرفت"، علاوه بر برگزاری نخستين كنفرانس الگوي اسلامي ايراني پيشرفت با موضوع نقشه راه، طراحی و تدوین الگو در خرداد 1391، چندین کارگروه متشکل از اساتید بنام حوزه و دانشگاه ماموریت یافتند ضمن جمع آوری کلیه سوابق علمی موجود کشور در این زمینه، مقالات، سخنراني‌ها و پرسشنامه‌هایي که در کنفرانس توزيع شده بود را مطالعه نموده، پس از جمع بندی و بهره مندی از محتوای منتخب، پیش نویس نقشه راه را تهیه نمایند . این کارگروهها با استفاده از مقالات و محتوای مطرح شده ، هفت نقشه راه ارائه دادند که در جلسات متعدد، با همكاري و همفكري صاحب نظران، با ادغام نقشه ها دو طرح به دست آمد که برای تصمیم نهایی به شورای عالی ارائه شد.

•راه اندازی انديشكده‌ها بر اساس مصوبه شورای¬عالی مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، به ¬منظور تهیه و تدوین مبانی بينشی و ارزشی الگو و همچنین طراحی الگو در عرصه¬های مختلف، انديشکده¬هایی با عناوین معین و بر اساس مصوبات شورای¬عالی، زیر نظر "مرکز الگوی اسلامی ايرانی پيشرفت" تشکيل و مطابق نظام¬نامه مصوب شوراي‌عالي اداره می¬شود. هر انديشكده، اتاق فكري است متشكل از 15 الي 25 تن از صاحب¬نظران باسابقه‌ی فعاليت مؤثر در سیاست¬گذاری، قانون¬گذاری و فعالیت مدیریت راهبردی، استادان و فضلاي حوزه و دانشگاه كه در موضوع انديشكده صاحب کرسی یا آثار علمی برجسته هستند، كارآفرينان و فعالان برجسته بخش غیردولتی صاحب¬نظر در موضوع انديشكده و سه تا پنج تن محقق جوان كه به طور مؤثر با مركز همكاري می¬کنند و به عضویت كارگروه ویژه انديشكده در مي¬آیند. هر اندیشکده، دارای رئیسی است که علاوه بر تسلط بر موضوع اندیشکده، توان هدايت انديشكده و جمع¬بندي نظرات اعضا را دارد و حداقل يك روز در هفته با مركز، همكاري می¬کند. همچنین، یکي از اعضاي هیات علمی تمام¬وقت مركز که توان كافي براي تحليل، جمع¬بندي نظرها و تدوين اسناد و مدارك مورد نياز انديشكده را دارد، به عنوان "دبیر" اندیشکده انتخاب می‌گردد.

•منطق تشكيل انديشكده‌ها تقسیم‌بندی الگو به اجزا، موضوعات و حوزه‌های مختلف، از پیچیده‌ترین تصمیمات مرکز در مرحله سازماندهی بوده است. نگاه‌ها، بینش‌ها و مبانی فکری گوناگون و همچنین تجربیات مختلف داخل و خارج کشور، مدل‌های مختلفی را برای این تصمیم کلیدی پیش روی مرکز نهاده بود. سرانجام با مطالعه و تعمق در مبانی وارزش‌های دینی، رهنمودهای خامنه‌ای، نظریات متفکران اسلامی، تجربیات سیاستگذاری و برنامه‌ریزی کشور، نظرهای دانشمندان در طبقه بندی نیازهای انسان، دستاوردهای بین¬المللی از جمله شاخص‌های توسعه انسانی و توسعه پایدار و با بهره‌گیری از مشورت متخصصان، نتایجی به شرح زیر حاصل شد: مدل پیشنهاد شده شامل مبانی، ارکان و عرصه¬های الگو است. فکر، علم و معنویت علاوه برآن¬که همراه با زندگی، چهار عرصه الگو را تشکیل می¬دهند، ارکان عرصه زندگی هم به شمار می¬آیند. این ارکان بر مبانی استوار می¬شوند.

•نظام نامه انديشكده‌ها هر چند با توجه به تفاوت موضوع و حوزه فعالیت اندیشکده‌ها، به سختی می‌توان شرح وظايف دقیق و یکسانی برای همه آنها تعریف کرد، ولی اصلی‌ترین محورهای مشترک فعالیت‌های اندیشکده‌ها را می¬توان به شرح زیر برشمرد:

مرحله اول: انجام مطالعات اولیه وپیش نیاز 1) تعریف مبسوط و تشریحی حوزه کار اندیشکده در چارچوب سند "حوزه فعالیت اندیشکده" که از سوی رئیس مرکز ابلاغ شده است. 2) شناسایی و دعوت از دانشمندان و اندیشمندان برجسته کشور در حوزه تخصصی اندیشکده، برای همکاری و عضویت در شبکه صاحب¬نظران 3) تدوین مراحل کار اندیشکده در چارچوب روش¬شناسی کل الگو 4) ارزیابی و آسیب شناسی روند گذشته کشور و بازشناسی و تحلیل وضعیت کشور در حوزه تخصصی اندیشکده 5) ارزیابی نیروی انسانی ماهر، آموزش¬دیده و شاغل در حوزه مربوط 6) تدوین شاخص¬های مقدماتی ارزیابی پیشرفت کشور در شرایط کنونی 7) بررسی و نقد مبانی و محتوای الگوهای توسعه در مکاتب مختلف 8) تهیه مبانی (ارزش¬ها و بینش¬ها) مورد نیاز فعالیت اندیشکده در چارچوب سند "مبانی تدوین الگو" که از سوی رئیس مرکز ابلاغ شده است و در صورت لزوم، ارائه پیشنهادها به اندیشکده مبانی. 9) بررسی و تحلیل اسنادی که در موضوع فعالیت اندیشکده، پیشتر در مراجع ذیصلاح تصویب و ابلاغ شده است. 10) ارزیابی میزان تحقق سیاست¬گذاری¬های ملی در حوزه مربوط و تعیین علل و عوامل درون بخشی و عمومی آن. 11) سنجش میزان پایداری سیاست¬ها در کشور و تعیین علل و عوامل تغییرات نامطلوب آنها. 12) مطالعه تطبیقی (مقایسه¬ای) در خصوص تجربیات دیگر کشورها. 13) بررسی پیشنهادها و نظرات سایر موسسات. 14) انجام مطالعات آینده¬پژوهی. 15) ایده¬پردازی و طرح و بررسی دیدگاه¬های جدید و اساسی و تحول¬آفرین برای طراحی الگو در حوزه مربوط. مرحله دوم: تدوین مبانی وابعاد و الزامات الگو 1) بررسی و تدوین نحوه پیشرفت در عرصه معنویت مرتبط با حوزه تخصصی اندیشکده. 2) بررسی و تدوین نحوه توسعه و تعمیق فکر و عقلانیت در جامعه مرتبط با حوزه تخصصی اندیشکده. 3) بررسی و تدوین چگونگی توسعه علم، پژوهش و فناوری در حوزه تخصصی اندیشکده. 4) بررسی و تدوین چگونگی تأمین و بسط اخلاق در حوزه تخصصی اندیشکده. 5) بررسی و تدوین نحوه تأمین و بسط عدالت در حوزه تخصصی اندیشکده. 6) بررسی و تدوین حقوق انسان¬ها و جامعه در حوزه تخصصی اندیشکده. مرحله سوم: تدوین الگو (بعدا به تصویب خواهد رسید) مرحله چهارم: پایش و بازنگری 1) نظارت و پایش پیشرفت کشور از طریق کنترل شاخص¬ها 2) بررسی و تدوین پیشنهادها برای بازنگری و به روزرسانی الگو

هر اندیشکده، وظایف خود را از طریق تقسیم کار ملی در سطح مراکز و مؤسسه¬ها و شخصیت¬های علمی کشور به انجام می¬رساند و رأساً به اجرای طرح¬های پژوهشی اشتغال نمی¬ورزد و از این منظر، تفاوت ماهوی با پژوهشکده‌ها و مراکز پژوهشی و نظایر آن دارد. (مصوب 17/10/1390 شورای عالی)

•انواع اندیشکده ها اندیشکده های مرکز به دو گروه تقسیم می شوند : 1 – اندیشکده های نوع اول : اندیشکده هایی هستند که نتایج کار آنها مورد استفاده دیگر اندیشکده ها قرار خواهد گرفت. این اندیشکده ها عبارتند از اندیشکده های مبانی، سنت های الهی، علم، فکر، عدالت، اخلاق ، فقه و حقوق اسلامی و معنویت. 2 – اندیشکده های نوع دوم : کلیه اندیشکده ها به استثنای اندیشکده های نوع اول.

•نام و حوزه فعالیت اندیشکده‌ها بر پایه مدل یادشده نام اندیشکده‌هايی که تاکنون به تصویب شورای‌عالی رسیده، به این شرح است:

'مبانی'  اندیشکده مبانی،  اندیشکده سنت‌های الهی و  اندیشکده فقه و حقوق اسلامی

'ارکان'  اندیشکده معنویت،  اندیشکده فکر و  اندیشکده علم

'عرصه زندگی'  اندیشکده عدالت و  اندیشکده قضا

• حوزه اجتماع  اندیشکده امور اجتماعی، جمعیت و نیروی انسانی،  اندیشکده سلامت و تأمین اجتماعی،  اندیشکده خانواده و  اندیشکده مسجد

• حوزه سیاست  اندیشکده سیاست،  اندیشکده نظام‌سازی،  اندیشکده دفاع و امنیت ملی و  اندیشکده سیاست خارجی و دیپلماسی عمومی

• حوزه اقتصاد  اندیشکده اقتصاد،  اندیشکده فضای کسب و کار،  اندیشکده چرخه نوآوری،  اندیشکده آمایش‌های بنیادین،  اندیشکده آب، محیط زیست، امنیت غذائی و منابع طبیعی،  اندیشکده معماری، شهرسازی، مسکن و حمل و نقل و  اندیشکده انرژی

• حوزه فرهنگ  اندیشکده فرهنگ،  اندیشکده تربیت،  اندیشکده اخلاق،  اندیشکده رسانه و ارتباطات و  اندیشکده مناسک عبادی


•شوراي تلفيق و هماهنگي در نظام¬نامه اندیشکده¬ها با هدف بررسی و تحليل اسناد توليد شده در انديشكده¬ها، بازشناسی اثرات متقابل نتايج ارائه شده از سوي انديشكده¬ها و همچنین یکپارچه¬سازی، هماهنگی و تکمیل دستاورد انديشكده¬ها و تأیید اسناد تلفيقي، شوراي تلفيق و هماهنگي پیش بینی شده است. اعضای این شورا که یک هفته درمیان به ریاست رئیس شورای¬عالی و رئیس مرکز تشکیل جلسه می¬دهند، عبارتند از: معاونان مرکز و رؤسای اندیشکده‌ها . شورای تلفیق و هماهنگی به تناسب موضوع و ضرورت مباحث به تشخیص رئیس شورای¬عالی، جلسات مشترک شورای¬عالی مرکز و شورای تلفیق و هماهنگی برگزار خواهد شد. برای شورای تلفیق و هماهنگی دبیرخانه¬¬ای پیش بینی شده است که وظایف پی¬گیری امور و دریافت نتایج کار اندیشکده¬¬ها، تحلیل اثرات متقابل اسناد تولید شده در اندیشکده¬¬ها، تهیه، تدوین و تنظیم اسناد تلفیقی و ارائه نتایج تلفیقی به شورای تلفیق و هماهنگی را تحت نظر شورا انجام می¬¬دهد.

•امضای توافق نامه با دانشگاه‌ها جهت تهیه و تدوین پیش‌نویس ‌ها به منظور بهره مندی از تمامی ظرفیت علمی دانشگاهها و حوزه¬های علمیه در تنظیم سند الگو، ضمن تأکید بر شناسایی و استفاده از تجربه ها و پژوهش های انجام شده در مراکز علمی کشور و پرهیز از سفارش پژوهش به مراکز علمی کشور به عنوان یک سیاست کلی برای مرکز، به تشخیص اندیشکده ها و شورای¬عالی برای دستیابی به نتایج حاصل از پژوهش¬های انجام نشده و تهیه پیش‌نویس بعضی نکات مورد نیاز، توافق نامه هایی با دانشگاه¬ها و مراکز حوزه علمیه به امضا رسیده است. تدوین پیش نویس سنت های الهی با دانشگاه امام صادق و امضای تفاهم نامه همکاری با پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی از جمله این توافق نامه ها است.

•گردآوری و انتشار اسناد برنامه‌ای بخشی و ملی موجود به منظور دستیابی به اسناد برنامه ای و توسعه ای کشور و آشنایی علاقه¬مندان به مطالعه در این زمینه و دسترسی اساسی محققان و کارشناسان در ابتدای کار مرکز، تلاش شد که کلیه اسناد موجود به عنوان سابقه برنامه¬ریزی در کشورجمع آوری و مورد نقد و بررسی قرار گیرد . بر این اساس مجموعه ای گردآوری شده که اسناد عمومی و رسمی آن در وبگاه رسمی مرکز نمایه و مابقی برای استفاده اندیشمندان در اختیار آنها قرار گرفته است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

* [خبرنامه های نخستین کنفرانس الگو و اولین کنگره پیشگامان پیشرفت - خرداد 1391]

منابع[ویرایش]

داده‌ها و اطلاعات منتشره از سوي مركز الگوي اسلامي ايراني پيشرفت

بروشور معرفي مركز الگوي اسلامي ايراني پيشرفت