مردونیه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مردونیه (درگذشته ۴۷۹ پیش از میلاد) که یونانیان او را به نام مردونیوس می‌شناسند، داماد داریوش بزرگ و از فرماندهان سپاه ایران در نبردهای ایران و یونان در اوایل سدهٔ پنجم پیش از میلاد بود.

سال‌های آغازین[ویرایش]

پدر مردونیه، گبریاس(گَوبَروَ)، داریوش را در بازپسگیری تاج و تخت از گئومات یاری داد. داریوش خواهر خود را به همسری گبریاس درآورد و خود با دختر او ازدواج کرد. مردونیه نیز با دختر داریوش بنام آرتوزسترا[۱] ازدواج کرد و داماد او شد.

مردونیه در زمان داریوش[ویرایش]

تصویری از داریوش که توسط نقاشان یونانی کشیده شده است. قدمت این تصویر به قرن چهارم پیش از میلاد می‌رسد.

داریوش بزرگ در۴۹۳ پیش از میلاد، مردونیه را برای آرام ساختن شورش و جانشینی ساتراپ آرتافرن به ایونیه (ایونیا) فرستاد. مردونیه شورش را فرونشاند.

پس از آن ناوگان مردونیه که مشتمل بر ۳۰۰ کشتی بود از داردانل (هلس پونت) گذشت و ارتشی ۲۰ هزار نفری در آنجا به او ملحق شد. او به جزیرهٔ یونانی تاسوس که دارای معادن مهمی بود، حمله کرد و آنجا را خراج‌گذار ایران ساخت.

هرودوت، تاریخ نویس یونانی این نبرد را لشکرکشی‌ای برنامه‌ریزی‌شده علیه ارتریا و آتن تفسیر نمود. اما ناوگان مردونیه در راه بازگشت به آسیا در دماغهٔ آتوس دچار گردبادی سخت شد که منجر به غرق بسیاری از کشتی‌ها گردید و همین امر سبب شد تا پس از بازگشت از فرماندهی عزل شود.

مردونیه در زمان خشایارشا[ویرایش]

در زمان داریوش بزرگ نبرد ماراتن بین ایران و یونان درگرفت که سرانجام آن به شکست ایران انجامید. پس از مرگ داریوش و برتخت نشستن خشایارشا، اطرافیان او از جمله مردونیه که این شکست را مایهٔ سرشکستگی ایران می‌دانستند و همچنین به طلافی به آتش کشیده شدن سارد توسط یونانی‌ها، از خشایارشا خواستند تا برای گرفتن انتقام به یونان حمله کند. بدین ترتیب در بهار سال ۴۸۰ پیش از میلاد ایران به یونان لشکر کشید و اولین جنگ به نام نبرد ترموپیل در اوت ۴۸۰ پیش از میلاد آغاز شد.

با شکست هخامنشیان در نبرد سالامیس، مردونیه خشایارشا را ترغیب کرد تا به ایران بازگردد و خود تصمیم گرفت تا تصرف کامل یونان در آنجا باقی بماند. وی آتن را دوباره به تصرف در آورد. مردونیه به یونانیان پیشنهاد نمود که اگر قرارداد متارکهٔ جنگ را امضا نمایند و تبعیت ایران را بپذیرند، آتن را به آنان بازگردانند. اما یونانیان این پیشنهاد را نپذیرفتند و آمادهٔ نبردی دیگر شدند. مردونیه در ۴۷۹ پیش از میلاد در نبرد پلاته در اثر تیری که به وی اصابت کرد کشته شد و سپاه بی سردار ایرانی که نبردی بی‌حاصلی را آغاز کرده بود، شکست خورد و سرانجام فقط سه هزار نفر از سپاه ایرانی جان سالم بدر بردند.

پانویس[ویرایش]

  1. هرودوت، ص ۳۳۷

منابع[ویرایش]

  • هرودوت. تواریخ. تهران: انتشارات فرهنگستان ادب و هنر ایران، ۱۳۵۶
  • پیرنیا، حسن. تاریخ ایران باستان جلد یکم
  • Jona Lendering. «Mardonius». LIVIUS. بازبینی‌شده در ۱۸ دسامبر ۲۰۰۹. 
  • «Mardonius». Encyclopedia Britannica. بازبینی‌شده در ۱۸ دسامبر ۲۰۰۹. 
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Mardonius»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۱۸ دسامبر ۲۰۰۹).

جستارهای وابسته[ویرایش]