مرجان

برای دیگر کاربردها، مرجان (ابهام‌زدایی) را ببینید.

مرجان ستونی (نوعی مرجان دریایی) در سواحل ایالت فلوریدای آمریکا.

مَرجان دریایی یکی از جانوران پست است که در شاخه مرجانیان و رده گُل‌سان‌زیان (آنتوزوآ) رده‌بندی می‌شود.

حقایقی درباره مرجان‌ها

مرجان‌ها فقط ۱٪ از بستر دریاها را پوشش می‌دهند. مرجان‌ها ۲۵٪ از تمام حیات دریا را در خود حفظ می‌کنند و بسیاری ازانواع ماهی‌ها در مرجان‌ها زند گی می‌کنند. هر کدام از مرجان‌ها یک اکوسیستم کامل هستند.

در اقیانوس اطلس ۱۵٪ مرجان‌ها تجمع دارند که مجموعی از ۷۰ گونه مرجان می‌باشند. این مرجان‌ها محل زندگی ۵۰۰ نوع ماهی هست.

اقیانوس هند و آرام ۸۵٪ از ریفهای جهان را با ۷۰۰ نوع مرجان و ۴۰۰۰ گونه ماهی دارا است.

مرجانها مقر زندگی گیاهان و جانورانی است که خودا اکوسیستم کاملی هستند. بیش از ۸۰۰۰۰ گونه حیاتی در مرجانها زندگی می‌کنند.

مرجانها ۶/۱ سواحل دریاها و خشکیها را محافظت می‌کنند مثلا: جزیره‌های کم ارتفاع را در برابر خشم امواج و فرسایش دریاها محافظت می‌نمایند.

هر یک متر مربع مرجان از نظر اقتصادی برابر ۴۷۰۰۰ دلار می‌ارزد به طوریکه بزرگ‌ترین صنعت توریست جهان با جذابیتهای طبیعی که ۱۰٪ از کل صنعت توریست را پوشش می‌دهند. از مرجانها جهت تولید داروهای ضد سرطان ونیز و جهت پیوند استخوان استفاده می‌گردد.

مرجانها به غیر از غذا یک مکان برای زندگی موجودات دریایی هستند. این موجودات قدیمی‌ترین اکوسیستم زمین هستند و جوان‌ترین گونه مرجانها ۱۸۰۰۰ سال عمر دارند.

مرجانها گونه‌ای از جاندارانند که نه گیاهند و نه جانور بلکه ماینرال نام دارنند که از موادی به نام زوکسانتیلا تشکیل یافته‌اند.

مرجانها دو دسته‌اند: مرجانهای نرم و مرجانهای سخت. مرجانهای نرم: از اجزایی به نام پولیپ تشکیل شده‌اند. پولیـپ ها در درون خود مایعی ژله مانند دارند. دهان مرجان ها از اجزایی به نام تانتاکول تشکیل شده‌است که به وسیله آن پلانکتون ها را به دام می‌اندازد.

مرجان ها به دو طریق غیر جنسی (تقسیم سلولی) و جنسی (تولید لارو) تولید مثل می‌کنند. مرجان ها سیستم دفاعی و تهاجمی هم دارند. مرجان ها زندگی همیارگونه‌ای دارند. مرجان ها تا جایی که مواد غذایی دارند رشد می‌کنند، سپس رشد آنان متوقف گردیده و اجازه رشد به گونه‌های دیگری می‌دهند که فرصتهای غذایی مناسب تری دارند.

برطبق آمار سازمان اقیانوس‌شناسی آمریکا مرجان ها در حال انقراض هستند. <<{{پژوهشگران ایرانی باپیوند«مرجان دریایی»موفق به ترمیم آسیبهای استخوانی شدند

عمل پیوند گونهای از مرجانهای «خلیج فارس» برای ترمیم آسیبهای استخوانی با موفقیت بر روی نمونههای حیوانی انجام شد.

دکتر مهدی مرجانی، عضو هیات علمی دانشکده دامپزشکی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج در گفتوگو با خبرنگار «پژوهشی» خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) اظهار کرد: در حال حاضر برای درمان تومورهای استخوانی از قسمتهایی از بدن بیمار به ناحیهای که تومور بوده، استخوان را پیوند میزنند که در این حالت علاوه بر نیاز به انجام دو عمل جراحی، هزینه و مدت زمان بستری افزایش مییابد و لذا از مواد مختلف به عنوان جایگزین مصنوعی استخوان استفاده میشود.

وی با اشاره به پیوند استخوان با استفاده از مرجانهای دریایی گفت: در کشورهای مختلف عمل پیوند استخوان با گونههای مختلف مرجان دریایی انجام میشود که خاصیت هر یک به دلیل شرایط اقلیمی، متفاوت است و این گروه پژوهشی نیز با هدف مطرح کردن نام «خلیج فارس» به انجام آزمایش روی مرجانهای خلیج فارس پرداخت.

دکتر مرجانی در خصوص اهمیت استفاده از مرجانهای دریایی خاطر نشان کرد: هنگامی که مرجان داخل آب دریا قرار دارد نقش ***** را بازی کرده و مواد معدنی آب را جذب میکند که البته به دلیل املاح معدنی و شرایط اقلیمی مختلف، ترکیبات مرجانها متفاوت است. وی افزود: مرجان از نظر ساختاری شباهت اسکلتی زیادی به استخوان انسان دارد و به عنوان داربست، التیام سریعتری داشته و پس از قرارگیری در بدن، جذب شده و به جای آن، استخوان جدید تشکیل میشود، ضمن آن که عوارضی در جذب ندارد.

عضو هیات علمی دانشکده دامپزشکی دانشگاه آزاد کرج در خصوص نحوه انجام آزمایش به ایسنا گفت: در این آزمایش قسمتی از مرجان را برداشته و استریل کرده و بخشی از استخوان ران خرگوش را سوراخ کردیم و در این محل که به عنوان عارضه تلقی میشد، مدل مشابه انسانی که عارضه داشته، ایجاد کردیم و مرجان را در آن قسمت قرار دادیم و در طرف دیگر قسمت سوراخ شده را خالی گذاشتیم که مشاهده شد با گذشت زمان این قسمت پر شده و عوارض خاصی ندارد.

وی افزود: پس از انجام عمل جراحی و کاشت، مرجان تا حدود ۵/۲ ماه در بدن بیمار بود و سپس جذب شد و عکسهای رادیولوژی و آزمایشهای پاتوبیولوژی نشان داد که اثر سوئی نداشته است. دکتر مرجانی با اشاره به این که پیش از این از استخوان گاو برای پیوند استفاده میشد، خاطر نشان کرد: پیش از این از استخوان گاو برای پیوند استخوانی استفاده میشد اما به دلیل بیماریهای مشترک میان انسان و حیوان، دانشمندان به این نتیجه رسیدند که جانوران دریایی نسبت به موجوداتی که در خشکی زندگی میکنند، ریسک کمتری برای انتقال بیماری دارند.

وی درخصوص طرحهای بعدی این گروه پژوهشی گفت: اهداف بعدی ما استفاده از مرجان به شکل پودر در داخل استخوان عارضه دیده است که با ترکیب پودر و چسب از آن به عنوان مواد پر کننده استخوانی و قسمتی از اجزای ترکیبی استخوان استفاده شود.

عضو هیات علمی دانشکده دامپزشکی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج با اشاره به استفاده از مرجان برای درمان پوکی استخوان اظهار کرد: در حال حاضر دانشمندان از مرجان به صورت قرص برای پر کردن نقایص استخوانی در کل بدن استفاده میکنند تا بدین ترتیب از مواد معدنی موجود در آن استفاده بیشتر میشود.

وی در پایان به ایسنا گفت: در این مرحله با شناسایی و انجام آزمایش با یک گونه از ۳۷ گونه مرجانهای خلیج فارس مشخص شد که واکنش بافتی نداشته و علاوه بر عدم ایجاد عفونت، برای بدن قابل قبول است و در مرحله بعد به بررسی و مقایسه آن با دیگر مرجان ها میپردازیم. گفتنی است، این طرح با همکاری دکتر علی عسگریان، دکتر عباس وشکینی و دکتر عباس توسلی انجام شده است.

منبع :}}{http://www.noandishaan.com/forums/thread55330.html } >>

شرایط زیست محیطی مرجانها

دمای آب عمق شوری و املاح آب شفافیت آب امواج بستر دریا از سال ۹۲ تا ۲۰۰۰ ۱۰٪ از مرجانها از بین رفته‌اند در صورتی که امروزه در آستانه هزاره سوم٪۲۵ از بین رفته‌اند و ۵۸ ٪ دیگر بر طبق آمار جهانی در خطر می‌باشند.

از خطرات تهدید کننده مرجانها

خشک کردن دریاها
آلودگی دریاها
گسترش شهرکهای ساحلی
ماهیگیری بیش از حد
گرم شدن زمین
آب شدن یخهای قطبی
شکاف لایه اوزون

نکاتی مفید و کارآمد جهت جلوگیری از تخریب مرجانها

هدایای مرجانی را نخرید
از لنگر استفاده نکنید
دست به مرجانها نزنید
در حین غواصی تجهیزات خود را در مکانهای مناسب قرار داده تا از برخورد آنها با مرجانها جلوگیری نمائید
نزدیک مرجانها نروید
به ماهیها در ریفها غذا ندهید
موقع عکاسی مراقب نور فلش باشید

انواع مرجان‌ها

مرجان‌ها دو دسته‌اند: مرجان‌های نرم و مرجان‌های سخت.

مرجان‌های نرم، از اجزایی به نام پلیپس تشکیل شده‌اند. پلیـپس‌ها در درون خود مایعی ژله مانند دارند. دهان مرجان‌ها از اجزایی به نام تنتیکلز تشکیل شده‌است که به وسیله آن پلانکتون‌ها را به دام می‌اندازد. مرجان‌ها به دو طریق تقسیم سلولی و حرکت لاروها تولید مثل می‌کنند. مرجان‌ها سیستم دفاعی و تهاجمی هم دارند. مرجان‌ها زندگی همیارگونه‌ای دارند. مرجان‌ها تا جایی که مواد غذایی دارند رشد می‌کنند سپس رشد آنان متوقف گردیده و اجازه رشد به گونه‌های دیگری می‌دهند که فرصت‌های غذایی مناسب‌تری دارند.

رده‌بندی مرجانها

راسته روگوزا یا تتراکورال‌ها از راسته‌های مهم و از بین رفته‌است و کلیه جنس‌های آن متعلق به دوران دیرین‌زیوی است دارای اسکلت آهکی بوده و به شکل انفرادی و کلنی دیده می‌شوند. سطح خارجی اسکلت آنها به دلیل چین خوردگی‌های افقی (Rugae) ناهموار بوده و روگوزا نامیده می‌شوند. صفحات تابوله (Tabula) و دیس‌اپی‌منت (Dissepiment) نیز مشاهده می‌شوند. در قسمت فوقانی هر کورالیت فرورفتگی فنجانی شکلی مشاهده می‌شود که به آن «کاسه گل» (Calyx) می‌گویند. تابوله صفحات کم و بیش افقی، مقعر یا محدب است که تا قسمت مرکزی داخل یک پولیپ گسترش دارند.

دیس‌اپی‌منت صفحات کم و بیش منحنی‌شکل که معمولاً در مجاورت دیواره بیرونی کورالیت (Epitheca) واقع شده‌اند. روگوزا ابتدا دارای شش سپتای اولیه(اصلی) است و سپتاهای بعدی که تشکیل می‌شوند، فقط در ۴ نقطه در داخل کورالوم قرار می‌گیرند و تعداد آنها مضربی از ۴ بوده و نسبت به یک صفحه تقارن دارند، لذا به آنها تتراکورال هم گفته می‌شود. زافرانتیس، کلسئولا و لیتوستروشن از جنس‌های شاخص تتراکورال هستند. راسته تابولاتا: تمامی جنس‌های این راسته به صورت کلنی مشاهده می‌شوند. صفحات تابولا در آنها گسترش یافته و سپتاها تحلیل رفته هستند. منشا مرجان‌های تابولا هنوز مشخص نشده‌است. از اردویسین میانی تا پرمین وجود داشته‌اند و بدین ترتیب هم‌زمانی با مرجان‌های چهارتیغه‌ای نشان می‌دهند. فاوزیتس، میشلینا و هلیولیتس از جنس‌های شاخص مرجان‌های تابوله هستند. راسته اسکلراکتینا یا هگزاکورال‌ها مرجان‌های منفرد یا کلنی با اسکلت آراگونیتی هستند. سیکل تشکیل سپتا در آنها شش یا مضربی از شش است. برای اولین بار در تریاس میانی ظاهر شده و یکی از تشکیل‌دهنده‌های مهم ریف‌ها در دریاهای مناطق حاره امروزی هستند. اسکلت هگراکورال‌ها شبیه به تتراکورال‌ها است ولی طرز تشکیل سپتاها در آنها با تتراکورال‌ها متفاوت است. گونیوپورا، مونتلی‌والتیا و مآندرینا از جنس‌های شاخص هگزاکورال هستند. مرجان‌های هگراکورال و تتراکورال اگرچه در بعضی از خصوصیات مورفولوژیکی شبیه به یکدیگر هستند اما اختلافات عمده‌ای دارند. در تشکیل سپتاهای تتراکورال بعد از تشکیل سپتای اولیه، سپتاهای بعدی فقط در ۴ نقطه قرار می‌گیرند، در صورتی که سپتاهای هگزاکورال نظم و ترتیب شعاعی دارند.

نگارخانه

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 

جستارهای وابسته

• سیخک

منابع

• حقایقی دربارهٔ مرجانها، وب‌گاه آموزشی غواصی ایران ([ http://iranscubadiver.com/index.html نقل با ذکر نشانی آزاد]).

• دانشنامهٔ رشد

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ مرجان موجود است.