مرتضی مقتدایی

آیت الله مرتضی مقتدایی مجتهد معاصر شیعه
نام:	مرتضی مقتدایی
عنوان:	آیت‌الله
زادروز:	۱۳۱۴ خ.
درگذشت:
نژاد:	ایرانی
منطقه:	اصفهان
مذهب:	شیعه دوازده‌امامی
سنت مدرسه‌ای:	فقه جعفری
زمینه‌های فعالیت:	فقه و اخلاق
تأثیرگذاران:	روح الله خمینی علامه طباطبایی

مرتضی مقتدایی مدیر شورای عالی حوزه علمیه قم، استاد درس خارج در این حوزه و عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم است. و سابقا دادستان کل کشور بود.

زندگینامه

مقتدایی، متولد سال ۱۳۱۴ خ. در محله مسجد حکیم اصفهان، می‌باشد. پدرش میرزا محمود مقتدایی از روحانیون اصفهان بود که مدت کوتاهی شاگرد عبدالکریم حائری بود و با سید روح‌الله خمینی، محقق داماد و سید احمد زنجانی جلساتی مشترک برپا می‌کردند.

دوران تحصیل

در کودکی وی، همزمان با کشف حجاب، پدرش با خانواده خود به روستای «خوراسگان» رفت تا ضمن آزادی بیشتر، امورات شرعی مردم را نیز سامان دهد. وی پس از به پایان رساندن دوره ابتدایی، در آن روستا علوم اولیه حوزوی را نزد پدر، فرا گرفت.

در سال ۱۳۳۱ برای ادامه تحصیل وارد حوزه علمیه اصفهان شد و دو سال هم در درس خارج شرکت کرد و در سال ۱۳۳۸ به حوزه علمیه قم عزیمت کرد. در قم نیز در درس خارج خمینی و برخی دیگر شرکت نمود و در این میان، به تحصیل علوم عقلی و شرکت در کلاسهای اخلاقی نیز کوشش داشت. در سال ۱۳۴۰ نیز به کلاس‌هایی که سید محمد بهشتی برای آشنایی فضلای قم با علوم جدید راه اندازی کرده بود، راه یافت.

استادان و همدرسان

وی بخشی از مقدمات را نزد پدر خود و ادامه آن و بخشی از دروس سطح را نزد شیخ محمد حسن نجف آبادی (از شاگردان آخوند خراسانی) و نیز فیاض و شمس آبادی فرا گرفت. او منظومه را نزد میرزا رضا کلباسی و تفسیر، نهج البلاغه و اخلاق را نزد میرزا علی آقای شیرازی و خلاصة الحساب و تشریح الافلاک را نزد مجدالعلما (فرزند شیخ محمدرضا نجفی مسجد شاهی) فرا گرفت. همچنین مکاسب را نزد خادمی آموخت و دو سال نیز در درس خارج او شرکت کرد.

با ورود به حوزه علمیه قم، در درس خارج خمینی و همزمان در درس سید حسین طباطبایی بروجردی نیز شرکت کرد. همچنین از درس‌های خارج محقق داماد، گلپایگانی و محمدعلی اراکی نیز بهره می‌برد. در بخش فلسفه نیز به درس اسفار علامه طباطبائی می‌رفت.

آیت الله مقتدایی در سال‌های تحصیل خود در اصفهان با حسن امامی، شیخ صفرعلی شریعت فلاورجانی، کمال فقیه ایمانی و در قم با فاضل هرندی، مؤمن، طاهری خرم‌آبادی هم‌مباحثه بود.

فعالیت‌های علمی، اجتماعی و سیاسی

مقتدایی همزمان با تحصیل حوزوی، به تدریس نیز پرداخته، و چند سال به تدریس خارج فقه در مدرسه مروی تهران و سپس حوزه علمیه قم، اشتغال داشته که تدریس او در حوزه قم درکنار دیگر مسئولیتهایش تاکنون ادامه دارد. همچنین وی به تقریر دروس خارج یا عالی اساتید خود پرداخته است.

وی، پس از مرگ پدرش، با درخواست اهالی «خوراسگان» و با صلاحدید خمینی در ایام تعطیلی به آن جا می‌رفت و به حل مشکلات و ارشاد مردم می‌پرداخت. از خدمات او در آنجا تأسیس صندوق قرض‌الحسنه حجت بن الحسن العسکری با همت برخی دیگر، تأسیس مدرسه علمیه امام صادق و حوزه علمیه خواهران و ایجاد انجمن حمایت از ایتام بود.

وی همچنین در فعالیت‌های سیاسی سال‌های قبل و بعد از انقلاب ۱۳۵۷ شرکت داشته و به نشر اعلامیه‌ها و رسالهٔ عملیه خمینی، تجلیل از او در سخنرانی‌ها و رساندن پیام او به علمای اصفهان می‌پرداخته‌است. پیش از انقلاب، وی عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم بود و در جلسات آن شرکت می‌کرد. پس از انقلاب مقتدایی در قوه قضائیه به فعالیت پرداخت. در اسفند ۱۳۵۷ برای قضاوت در دادگاه‌های انقلاب منصوب شد. در فروردین ۱۳۵۸ خمینی او را برای امر قضا به خرمشهر، آبادان و نیز ملایر و زنجان اعزام کرد. او همچنین در دادگاه‌های تهران و قم، به طور موقت، مشغول به کار شد.

مسؤلیت‌ها

برخی از مسؤولیت‌های وی پس از انقلاب به شرح زیر است:

• قاضی دادگاه‌های انقلاب اسلامی؛
• عضو و سخنگوی شورای عالی قضایی؛
• ریاست دیوان عالی کشور؛
• ریاست دادسرای دیوان عالی و دادستانی کل کشور؛
• عضویت در جامعه مدرسین حوزه علمیه قم؛
• عضویت در شورای عالی حوزه علمیه قم؛
• نمایندگی مجلس خبرگان رهبری در دوره دوم و سوم از استان اصفهان.
• تدریس دروس سطح و خارج در حوزه علمیه قم.
• مدیریت حوزه‌های علمیه
• رئیس حوزه علمیه قم

منابع

• زندگینامه حضرت آیت الله مرتضی مقتدایی وبسایت پایگاه اطلاع رسانی شورای عالی حوزه‌های علمیه
• زندگینامه آیت الله مرتضی مقتدایی وب‌گاه رسمی دادستانی کل کشور