مدار نوسان‌ساز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مولتی‌ویبراتور یک مدار الکترونیکی است که برای ساخت سیستم‌های دو-حالته همچون نوسان‌ساز، زمان‌سنج و فلیپ‌فلاپ مورد استفاده قرار می‌گیرد. به وسیله دو دستگاه تقویت‌کننده(ترانزیستور، لوله الکترونی یا دستگاه‌های دیگر) که با مقاومت یا خازن به هم متصل شده‌اند ایجاد می‌شود.

سه نوع مولتی‌ویبراتور بر پایه عمل‌کرد مدار آن وجود دارد.

  • آ-استابل (به انگلیسی: astable)، در این گونه مدارها هیچ حالت پایداری وجود ندارد- مدار دائماً بین دو حالت نوسان می‌کند.
  • مونواستابل (به انگلیسی: monostable)، این مدار یک حالت پایدار دارد[۱]. و حالت دوم ناپایدار (گذرا) است. یک پالس تریگر می‌تواند حالت مدار را به حالت ناپایدار ببرد. پس از ورود به حالت ناپایدار، مدار پس از مدت زمان تنظیم شده به حالت پایدار باز می‌گردد. این مدار برای ایجاد یک مدت زمان ثابت در پاسخ به یک رویداد خارجی به کار می‌رود. نام دیگر این مدار تک شات است.
  • بای-استابل (به انگلیسی: bistable) در این مدار دو حالت پایدار وجود دارد که مدار می‌تواند در هر یک از دو حالت قرار بگیرد. مدار می‌تواند به وسیله یک پالس تریگر به حالت دیگر پرش کند.

مولتی‌ویبراتورها در مدارهای متنوعی که از موج مربعی استفاده می‌کنند یافت می‌شود.

مولتی‌ویبراتور ناپایدار[ویرایش]

مولتی‌ویبراتور ناپایدار (به انگلیسی: Astable) در حالت ساده از دو تقویت کننده تشکیل شده که با فیدبک مثبت خازن-مقاومت به هم متصل شده‌اند. عنصر تقویت‌کننده می‌تواند ترانزیستور اثر میدانی، دوقطبی پیوندی، لامپ خلا، یا تقویت‌کننده عملیاتی یا هر نوع تقویت‌کننده دیگری باشد. تصویر یک مولتی‌ویبراتور با استفاده از ترانزیستور دوقطبی را نشان می‌دهد.

مولتی‌ویبراتور ناپایدار (Astable) ساخته شده با BJT

مدار این تقویت‌کننده عموماً به صورت متقارن کشیده می‌شود. خروجی دو تقویت کننده به صورت متمم یکدیگر هستند. یعنی زمانی که یکی در حالت بالا (ولتاژ بالا) قرار دارد دیگری در حالت پایین (ولتاژ پایین) قرار می‌گیرد. البته به جز زمان گذار که می‌تواند این‌گونه نباشد.

منابع[ویرایش]

  1. “Monostable Multivibrators”. DAEnotes. Retrieved 09 نوامبر 2013.