مدار زمین‌ثابت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از مدار زمین‌ایست‌ور)
پرش به: ناوبری، جستجو
مدار زمین‌ایست‌ور

مدار زمین‌ثابت (به انگلیسی: Geostationary orbit) یا مدار زمین‌مرجع (مدار زمین‌ایستا) که بدان کمربند کلارک نیز گفته می‌شود یکی از مدارهای زمین‌هم‌زمان است.

موقعیت[ویرایش]

این مدار در ارتفاع ۳۵۷۸۶ کیلومتر بالاتر از سطح دریا و دقیقاً بر فراز خط استوای زمین قرار دارد. سرعت دورانی لازم برای تزریق یک ماهواره به این مدار٬ با سرعت چرخش زمین به دور خود برابر بوده و بنابراین ماهواره‌ای که در این مدار قرار دارد از نگاه فردی که روی زمین ایستاده است٬ ثابت به نظر می‌رسد. از این خصوصیت بارز مدار زمین ایست‌ور به منظور مخابره رادیویی و تلویزیونی استفاده می‌کنند. به همین دلیل است که دیش‌های آنتن‌های گیرنده امواج از ماهواره‌ها به صورت ثابت نصب شده و به موتور برای حرکت دادن مداوم نیاز ندارند.

نقاط مداری[ویرایش]

مدار زمین ثابت یا زمین ایست‌ور منحصربه‌فرد است و از همین رو برای قرار دادن یک ماهواره در آن باید از اتحادیه بین‌المللی مخابرات راه دور٬ آی تی یو کسب مجوز نمود. این اتحادیه فضای اشعال شده توسط این مدار را به صدها تکه کوچک تقسیم کرده است که هر کدام را یک نقطه مداری می نامند. ماهواره‌های مخابراتی باید در میانه این فضای اختصاص داده شده قرار گیرند تا از تداخل رادیویی و احتمال برخورد ماهواره‌ها با یکدیگر اجتناب شود.[۱]

مدار کلارک[ویرایش]

نامگذاری این مدار به افتخار آرتور سی. کلارک نویسندهٔ علمی-تخیلی صورت گرفته‌است.

کلارک در ۱۹۴۵ در مقاله‌ای که در «دنیای بی‌سیم» (Wireless World) به چاپ رساند امکان وجود «رله‌های فرازمینی» در مدار اطراف زمین را مطرح کرده بود. مدار اخیر یا GEO گاهی به نام این دانشمند بزرگ٬ مدار کلارک هم خوانده می‌شود.[۲]

منابع[ویرایش]

  1. نقاط مداری، دارایی ایرانیان در فضا، در: وب‌گاه دانش فضایی، بازدید: ۱۵ ژوئن ۲۰۱۱
  2. آرتور سی. کلارک، در: دانش‌نامه فضایی ایران٬سازمان فضایی ایران، بازدید: ۱۵ ژوئن ۲۰۱۱