محقق طباطبایی
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
 |
این مقاله نیازمند تمیزکاری است. لطفاً تا جای امکان آنرا از نظر املا، انشا، چیدمان و درستی بهتر کنید، سپس این الگو را از بالای مقاله بردارید. محتویات این مقاله ممکن است غیر قابل اعتماد و نادرست یا جانبدارانه باشد یا قوانین حقوق پدیدآورندگان را نقض کرده باشد. |
- برای دیگر کاربردها، طباطبائی را ببینید.
| محقق طباطبایی | |
|---|---|
 سید عبدالعزیز طباطبایی یزدی |
|
| زادروز | ۴ آبان ۱۳۰۸ نجف |
| پدر و مادر | آیتالله سید جواد طباطبایی یزدی، بتول طباطبایی یزدی |
| مرگ | ۸ بهمن ۱۳۷۴ قم بیمارستان آیتالله گلپایگانی |
| ملیت | ایرانی |
| محل زندگی | نجف، قم |
| جایگاه خاکسپاری | قم، حرم حضرت معصومه |
| پیشه | محقق و نویسنده، فهرستنگار نسخ خطی، مصحح متون کهن |
| همسر(ها) | صدیقه طباطبایی یزدی ۱۳۱۴- |
| فرزندان | جواد، جعفر، صادق، محمد، علی |
| وبگاه رسمی | www.mtif.org |
سید عبدالعزیز طباطبایی یزدی، (۱۳۰۸ ـ ۱۳۷۴) محقق و کتابشناس برجسته ایرانی یکی از فعالترین محققان حوزه متون کهن در احیاء آثار شیعی بود. در حوزه علمیه نجف تحصیل کرد و در قم به حیات علمی خود ادامه داد. آثار پژوهشی بسیاری بر جای گذاشت و شاگردان بسیاری تربیت کرد. به بسیاری از کتابخانههای جهان در آسیا و اروپا و امریکا سفر کرد و نسخههای خطی بسیاری را شناسایی نمود. فهرست مفصلی از آثار او در آخر این مقاله آمده است.
محتویات |
نکتهها [ویرایش]
علی اکبر مهدی پور (نویسنده کتاب با دعای ندبه در پگاه جمعه) میگوید: در تشییع جنازه مرحوم حاج آقا عزیز طباطبایی در قم، آیتالله سید محمدعلی موحد ابطحی بلند بلند گریه میکرد. از ایشان میپرسد: چرا؟ ایشان میفرماید: مرحوم آقای طباطبایی مانند عبدالرزاق مقرم (نویسنده مقتل الحسین بود که عصمت علی اکبر و ابالفضل را ثابت کرده بود) و جایگاهش چنان بود که هر کس از علمای عراق مشکل اعتقادی داشت، یک تلفن به او میزد و مشکل حل میشد(یعنی در کتابشناسی نیز هر کس سؤالی داشت با یک تلفن جواب خود را از آن مرحوم میگرفت).
فهرست آثار [ویرایش]
تألیف [ویرایش]
-
- مستدرک الذریعة
- أضواء علی الذریعة
- تهذیب الذریعة
- تعلیقات علی طبقات أعلام الشیعة
- معجم أعلام الشیعة
- چاپ اول، انتشارات مؤسسه آل البیت علیهم السلام لإحیاء التراث، قم، ۱۳۷۵، ۵۲۸ ص، شابک: ۵-۰۳۱-۳۱۹-۹۶۴
- الحاشیة علی کتاب الغدیر
- علی ضفاف الغدیر
- الغدیر فی التراث الإسلامی
- چاپ اول، دارالمؤرخ العربی، بیروت، ۱۳۷۲، ۳۳۶ ص
- چاپ اول، انتشارات الهادی، قم، ۱۳۷۴، ۳۴۲ ص
- من فیض الغدیر
- أهل البیت علیهم السلام فی المکتبة العربیة
- چاپ اول، انتشارات مؤسسه آل البیت علیهم السلام لإحیاء التراث، قم، ۱۳۷۵، ۷۲۸ ص، شابک: ۳-۰۳۲-۳۱۹-۹۶۴ ** فهرس مخطوطات مکتبة أمیر المؤمنین علیه السلام العامة فی النجف الأشرف
- نتائج الأسفار
- نصوص و مقتطفات من نفائس المخطوطات
- فهرست نسخ خطی حدیث در کتابخانه آستان قدس رضوی
- فهرست نسخ خطی فقه در کتابخانه آستان قدس رضوی
- فهرس المختارات من مخطوطات ترکیا
- الفهرس الوصفی للمنتخب من المخطوطات العربیة فی مکتبات ترکیا
- فهرس المنتخب من مخطوطات تبریز
- فهرس المنتقی فی مخطوطات الحجاز
- فوائد الأسفار
- فی رحاب نهج البلاغة
- قید الأوابد وجمع الشوارد
- مخطوطات اللغة العربیة
- منتشر شده در مجلد دوم مجموعه «المحقق الطباطبایی فی ذکراه السنویة الأولی»، انتشارات مؤسسه آل البیت علیهم السلام لإحیاء التراث، ۱۳۷۵
- مذکرات المتحف البریطانی
- مکتبة العلامة الحلی
- چاپ اول، انتشارات مؤسسه آل البیت علیهم السلام لإحیاء التراث، قم، ۱۳۷۴، ۲۶۴ ص، شابک : ۹-۰۰۹-۳۱۹-۹۶۴
- ملحق سند حدیث الثقلین
- منتشر شده در جلد دوم «نفحات الأزهار» تألیف علامه سید علی اصغر میلانی ص ۸۵ ـ ۲۲۱
- المهدی علیه السلام فی السنة النبویة
- قبسات من فضائل أمیرالمؤمنین علیه السلام
- چاپ اول، انتشارات دلیل، قم، ۱۳۷۹، ۹۲ ص، شابک: ۵-۱۷-۷۰۰۷-۹۶۴ / چاپ دوم، انتشارات دلیل ما، قم، ۱۳۸۱
- أنباء السماء برزیة کربلاء
- الحسین والسنة
- چاپ اول، انتشارات مدرسه چهلستون، تهران، ۱۳۵۵، ۱۴۹ ص
- حیاة السید محمد کاظم الطباطبایی الیزدی
- حیاة الشیخ یوسف البحرانی
- ابتدا در ضمن کتاب حدائق و سپس به صورت مستقل در نجف اشرف منتشر شد.
- الشیخ المفید وعطاؤه الفکری الخالد
- بخش اول، تراثنا ش ۳۰ و ۳۱، ۱۴۱۳ ق
- بخش اول و دوم، کنگره شیخ مفید، قم، ۱۴۱۳ ق
- بخش اول، سلسلة مؤلفات الشیخ المفید، دارالمفید، بیروت، ۱۴۱۴ ق
تصحیح و تحقیق [ویرایش]
-
- طرق حدیث من کنت مولاه فعلی مولاه / شمس الدین الذهبی
- چاپ دوم، انتشارات دلیل، قم، ۱۳۷۹، ۱۵۹ ص
- چاپ دوم، انتشارات دلیل ما، قم، ۱۳۸۱، شابک: ۵-۰۶-۷۹۹۰-۹۶۴
- مقتل أمیرالمؤمنین علیه السلام / ابن أبی الدنیا
- تراثنا، شماره ۱۲، سال ۱۴۰۸ ق. صص ۷۹ ـ ۱۳۳
- الأربعون المنتقی من مناقب المرتضی / أبو الخیر أحمد بن إسماعیل الطالقانی القزوینی
- تراثنا، شماره ۱، سال ۱۴۰۵ ق.
- ترجمة أمیرالمؤمنین علیه السالم من تاریخ مدینة دمشق / ابن عساکر الشافعی الدمشقی
- فضائل أمیرالمؤمنین علی بن أبی طالب علیه السلام / أحمد بن حنبل
- چاپ اول، موسسه محقق طباطبایی، قم، ۱۳۹۱، ۴۸۰ ص
- ترجمة الإمام الحسن علیه السلام من کتاب الطبقات الکبیر / ابن سعد
- چاپ اول، انتشارات مؤسسه آل البیت علیهم السلام لإحیاء التراث، ۱۴۱۶ ق، ۱۲۶ ص، شابک: ۲-۹۲-۵۵۰۳-۹۶۴
- ترجمة الإمام الحسین علیه السلام من کتاب الطبقات الکبیر / ابن سعد
- چاپ اول، انتشارات مؤسسه آل البیت علیهم السلام لإحیاء التراث، قم، ۱۴۱۵ ق،
- چاپ دوم، انتشارات مؤسسه آل البیت علیهم السلام لإحیاء التراث، بیروت، ۱۴۱۶ ق، ۱۲۱ ص، شابک: ۷-۴۷-۵۵۰۳-۹۶۴
- ترجمة الإمام الحسین علیه السلام من کتاب بغیة الطلب فی تاریخ حلب / کمال الدین بن العدیم بن أبی جرادة الحلبی
- چاپ اول، انتشارات دلیل ما، قم، ۱۳۸۱، ۲۵۴ ص، شابک: ۴-۹۱-۷۵۲۸-۹۶۴
- فهرس کتب الشیعة وأصولهم / شیخ الطائفة محمد بن الحسن الطوسی
- چاپ اول، مکتبة المحقق الطباطبایی، قم، ۶۷۶ ص، ۱۴۲۰، شابک: ۶-۱۹۶-۳۱۹-۹۶۴
- عقد الدرر فی أخبار المهدی المنتظر / یوسف بن یحیی السلمی الشافعی الدمشقی
- العقود الاثنی عشر فی رثاء سادات البشر / السید مهدی بحر العلوم
- تراثنا، شماره ۱۰، سال ۱۴۰۸ ق
- فرائد السمطین فی فضائل المرتضی والبتول والسبطین / صدر الدین إبراهیم بن محمد بن حمویه الحموئی الشافعی الدمشقی
- فهرست أسماء علماء الشیعة ومصنفیهم / الشیخ منتجب الدین بن بابویه الرازی
- چاپ اول، منشورات المکتبة المرتضویة لإحیاء الآثار الجعفریة، قم، ۱۴۰۴ ق، ۲۴۶ ص
- مطالب السؤول فی مناقب آل الرسول
- چاپ اول، انتشارات مؤسسة البلاغ، بیروت، ۱۹۹۹ م، ۳۲۵ ص
- مکتبة العلامة الکراجکی / أحد معاصری الکراجکی
- تراثنا، شماره ۴۳ ـ ۴۴، سال ۱۴۱۶ ق
- طرق حدیث من کنت مولاه فعلی مولاه / شمس الدین الذهبی
اسنتساخها [ویرایش]
-
- الأبحاث المفیدة فی تحصیل العقیدة / الحسن بن یوسف بن المطهر الحلی
- أدب التاریخ / الشیخ علی بن حسین آل البازی
- الباب الحادی عشر / الحسن بن یوسف بن المطهر الحلی
- البرهان فی علامات مهدی آخر الزمان / علی بن حسام الدین المتقی
- تراجم أعلام ساقطة من نقباء البشر / آقابزرگ الطهرانی
- تلخیص البیان فی علامات مهدی آخر الزمان / علی بن حسام الدین المتقی
- الدارات / الأصمعی
- الذریعة إلی تصانیف الشیعة / آغابزرگ الطهرانی
- ذکر مخاطبة جرت بین أبی إسحاق إبراهیم بن السری الزجاج وأبی العباس أحمد بن یحیی ثعلب فی مواضع أنکرها علیه وغلط فیها من کتاب فصیح الکلام
- الرد علی من حکم وقضی أن المهدی الموعود جاء ومضی / نور الدین علی المتقی
- رسالة فی إعجاز سورة الکوثر / الزمخشری
- به تحقیق حامد الخفاف، تراثنا، شماره ۱۳، سال ۱۴۰۸ ق
- رسالة فی تحریم الفقاع / شیخ الطائفة الطوسی
- به تحقیق رضا استادی، الرسائل العشر، مؤسسة النشر الإسلامی، قم، ۱۳۶۱ ش
- رسالة فی التذکیر والتأنیث
- رسالة فی رد من أنکر أن عیسی إذا نزل یصلی خلف المهدی صلاة الصبح / جلال الدین عبد الرحمن بن أبی بکر السیوطی
- رسالة فی عمل الیوم واللیلة / شیخ الطائفة الطوسی
- به تحقیق رضا استادی، الرسائل العشر، مؤسسة النشر الإسلامی، قم، ۱۳۶۱ ش
- رسالة فی الفرق بین النبی والإمام / شیخ الطائفة الطوسی
- به تحقیق رضا استادی، الرسائل العشر، مؤسسة النشر الإسلامی، قم، ۱۳۶۱ ش
- شرح قصیدة المفجع / محمد بن أحمد بن عبدالله البصری
- صفات الشیعة / الشیخ الصدوق
- العرف الوردی فی أخبار المهدی
- عقود حیاتی / محمد حسین آل کاشف الغطاء
- فضائل أهل البیت من کتاب الکامل لابن عدی
- اللیل والنهار / أبو الحسن أحمد بن فارس اللغوی
- به تحقیق حامد الخفاف، تراثنا، شماره ۱۴، سال ۱۴۰۹ ق / چاپ اول، دارالمؤرخ العربی، بیروت، ۱۹۹۳ م
- مختصر فی علم الکلام / المحقق الحلی
- مذکرات الحجة الشیخ محمد حسین آل کاشف الغطاء
- مزیل اللبس عن حدیث رد الشمس / محمد بن یوسف الدمشقی الصالحی
- معارج الوصول إلی معرفة فضل آل الرسول والبتول / محمد بن یوسف بن الحسن المدنی الزرندی
- معجم شیوخ ابن عساکر
- مفرحة الأنام فی تأسیس بیت الله الحرام / زین العابدین بن نور الدین الحسینی
- المفصح فی الإمامة / شیخ الطائفة الطوسی
- به تحقیق رضا استادی، الرسائل العشر، مؤسسة النشر الإسلامی، قم، ۱۳۶۱ ش
- مناقب علی بن أبی طالب / ابن المغازلی علی بن محمد الواسطی
- نظم البراهین فی أصول الدین / الحسن بن یوسف بن المطهر الحلی
- واجب الاعتقاد / العلامة الحلی
مقالات [ویرایش]
-
- ابن طلحة / دائرةالمعارف بزرگ اسلامی
- ابو الخیر طالقانی / دائرةالمعارف بزرگ اسلامی
- أهل البیت علیهم السلام فی المکتبة العربیة / تراثنا
- حدیث الغدیر: رواته قلیلون للغایة.. کثیرون للغایة / کنگره غدیر لندن
- شخصیت علمی و مشایخ شیخ طوسی / میراث اسلامی ایران
- الشیخ المفید وعطاؤه الفکری الخالد / کنگره شیخ مفید
- الغدیر فی التراث الإسلامی / تراثنا
- فهرست نسخههای خطی کتابخانه آقای حاج سید محمد طباطبایی قاضی تبریزی / نشریه دانشگاه تهران
- فهرست نسخههای خطی کتابخانه ثقةالاسلام در تبریز / نشریه دانشگاه تهران
- فهرست نسخههای خطی کتابخانه مزار عبدالقادر گیلانی در بغداد / نشریه دانشگاه تهران
- ما تبقی من مخطوطات نهج البلاغة / تراثنا
- ما قیل فی نهج البلاغة من نظم و نثر / تراثنا
- ما ینبغی نشره من التراث / تراثنا
- مخطوطات نهج البلاغة، طبعاته، منتخباته، ترجماته إلی شتی اللغات / تراثنا
- المدونات التاریخیة لواقعة الطف / کنگره حسین دی در لندن
- من تراثنا الخالد فی شیراز / میراث اسلامی ایران
- موقف الشیعة من هجمات الخصوم وخلاصة عن کتاب عبقات الأنوار / تراثنا
- نهج البلاغة عبر القرون / تراثنا
متفرقات [ویرایش]
-
- معرفی چند نسخه خطی از کتابخانه وزیری یزد و کتابخانه ملک
- معرفی چند نسخه خطی از دانشگاه آمریکایی بیروت
- معرفی چند نسخه خطی از فهرست نسخ خطی عربی ماخ در دانشگاه پرینستون، مجموعه یهودا
- معرفی چند نسخه خطی از کتابخانه آیتالله حکیم در نجف اشرف
- معرفی چند نسخه خطی از کتابخانه چستربیتی
- نسخ خطی کتابخانه حاج عالم در شیراز
- کتابخانههای ترکیه و آمار نسخ خطی آنها
- معرفی چند نسخه خطی در کتابخانههای ترکیه
- وصیتنامه آیتالله سید محمد کاظم طباطبایی یزدی از دستخط شیخ محمد حسین کاشف الغطاء
- وقفنامه کتابخانه امیرالمؤمنین در نجف اشرف
- وصیتنامه علامه امینی
- مجموعه نامهها و مکاتبات سیاسی از آیتالله حکیم، کاشف الغطاء، عبدالکریم قاسم، ملک فیصل و...
- فهرست فضائل علی بن أبی طالب از احمد بن حنبل بر حسب مسانید
- مالک بن أنس وبغضه لأمیرالمؤمنین علیه السلام
- معرفی چند نسخه خطی از موزه بریتانیا
- تصحیحات تکمله الأمل
- الأربعین التساعیات للحموئی
- مشایخ مؤلف فرائد السمطین عن کتاب الأربعین
- فضائل أمیرالمؤمنین من مصادر العامة
- شرح حال مولی محسن فیض کاشانی: مشایخ، شاگردان، مؤلفات...
- تراجم بعض علما
- عهد المأمون إلی الإمام الرضا علیه السلام و جواب الإمام الرضا علیه السلام
- شیوخ ابن عساکر
- تقریرات درس اصول آیتالله العظمی خوئی از ابتدای موضوع علم تا انتهای مبحث معنای حرفی
- نفائس مخطوطات کتابخانه آستان قدس رضوی
- معرفی چند نسخه خطی از کتابخانه آیتالله مرعشی نجفی
- شرح حال سدید الدین حمصی
- معرفی چند نسخه خطی از کتابخانه غرب همدان در مدرسه آخوند، کتابخانه ملی، کتابخانه سپهسالار، ملک و...
- منتخب فضائل و مثالب از الاستیعاب، العلل ومعرفة الرجال، موضح أوهام الجمع والتفریق، مسند أبی داود الطیالسی، تذکرة الحفاظ و...
- پیرامون مشروعیت بکاء بر میت
- روات فضائل اهل بیت علیهم السلام
- الآیات النازلة فی أهل البیت علیهم السلام با ذکر مصادر مهم و کهن در باب هر آیه
- چند نسخه از مدرسه مروی
- نسخ خطی کتابخانه اوقاف در حلب
- منتخب فهرست میکروفیلمهای دانشگاه تهران
- منتخب فهرست مدرسه سپهسالار کتابخانه عمومی مراغه و کتابخانه آیتالله گلپایگانی و مدرسه علوی خوانسار
- نسخ خطی کتابخانه ملافیروز در بمبئی
- مخطوطات البلاد الهندیة از یادداشتهای شیخ عزیزالله عطاردی خبوشانی
- نسخههای خطی کتابخانه مدرسة الحجازیین در قم، کتابخانه احمد ثالث و فیض الله افندی و ایاصوفیا
- شرح حال بعضی از اعلام معاصرین
- در باب وضع علم نحو توسط امیرالمؤمنین
- مشایخ الصدوق فی خاتمة المستدرک
- معجم رجال أسانید مناقب أمیرالمؤمنین لابن المغازلی
- استدراک طبقات از اجازات و قراءات نسخ
- نسخ خطی چند کتابخانه شخصی و عمومی: شیخ محمد آخوندی، فرهنگ اصفهان، مدرسه سلیمان خان، مدرسه سلطانی کاشان، مسجد گوهرشاد، مدرسه نواب، کتابخانه آیتالله بروجردی در نجف، کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران، شیخ علی کاشف الغطاء و...
منابع [ویرایش]
- آینه دانشمندان، جلد ۹
- مجله کلک، علی دهباشی، شماره ۷۳
- المحقق الطباطبائی فی ذکراه السنویة الاولی، مؤسسه آل البیت علیهم السلام لاحیاء التراث
- نادره کاران، ایرج افشار
- گنج پنهان، حسن انصاری
- ذکری المحقق الطباطبائی، Open School، شیکاگو، ۱۹۹۸
- وبگاه کتابخانه محقق طباطبایی
پیوند به بیرون [ویرایش]
- وبگاه بنیاد محقق طباطبایی
- وبگاه کتابخانه محقق طباطبایی
- یادی از محقق طباطبایی ـ وبگاه کتابخانه مجلس شورای اسلامی
- آخرین گفتگو با استاد فقید سید عبد العزیز طباطبایی(ره) نسخنهشناس بزرگ معاصر
- پدر پیر پژوهش زنده است، مجله آینه پژوهش
- محقق طباطبایی و کتاب گرانسنگ نهج البلاغه عبرالقرون، پایگاه اطلاعرسانی حوزه
