مجمع تشخیص مصلحت نظام
| جمهوری اسلامی ایران | |
|
ارکان نظام جمهوری اسلامی ایران
رهبر و نهادهای وابسته
دولت (قوه مجریه)
قوه مقننه
قوه قضائیه
شوراهای عالی
رهبران
روسای جمهوری
نخست وزیران
روسای مجلس شورای اسلامی
رؤسای قوه قضائیه
حکومت محلی و شوراها
|
مجمع تشخیص مصلحت نظام، از نهادهای نظام جمهوری اسلامی ایران است که پس از تغییر قانون اساسی در سال ۱۳۶۸ خورشیدی، در ساختار حقوقی نظام جمهوری اسلامی قرار گرفت. این نهاد برگرفته از اصول ۱۱۱، ۱۱۲ و ۱۷۷ قانون اساسی است و وظیفهٔ تعیین اغلب اعضای این نهاد، به عهدهٔ مقام رهبری گذاشته شدهاست.[۱]
محتویات |
[ویرایش] وظایف
۱- مجمع تشخیص مصلحت نظام، مسئولیت تصمیمگیری در سیاستهای کلان داخلی و خارجی ایران و حل اختلاف میان قوای سهگانه را برعهده دارد.
۲- این مجمع، وظیفهٔ تدوین برنامهٔ چشمانداز ۲۰ ساله (از ۱۳۸۴ تا ۱۴۰۴) و نظارت بر اجرای آن را بر عهده دارد.
۳- از سال ۱۳۸۵ رهبر جمهوری اسلامی، اختیار نظارت بر عملکرد قوای سه گانه در اجرای سیاستهای کلی را که از اختیارات رهبر است، به این مجمع واگذار کرد.
[ویرایش] پیشینه
مجمع تشخیص مصلحت نظام، در تاریخ ۱۸ بهمن ۱۳۶۶ توسط سید روحالله خمینی، بنیانگذار نظام جمهوری اسلامی، به منظور حل اختلاف میان شورای نگهبان و مجلس شورای اسلامی به وجود آمد[۲].
در سال ۱۳۶۸ و در جریان بازنگری قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، این مجمع رسماً به صورت یکی از نهادهای رسمی کشور درآمد و علاوه بر وظیفهٔ حل اختلاف بین مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان قانون اساسی پس از بحثهای مشروح دربارهٔ جایگاه مجمع تشخیص مصلحت، وظایف یازدهگانهای بر عهدهٔ این مجمع قرار گرفت[۳].
[ویرایش] اعضا
اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام سی و پنج نفر هستند که به علاوهٔ ۶ نفر فقهای شورای نگهبان و ۳ نفر اعضای حقوقی (رؤسای قوای سه گانه) حداکثر به ۴۴ نفر میرسند و گاهی ممکن است با حضور وزیر یا رئیس دستگاهی که موضوع مورد بحث در مجمع مربوط به آن میشود به ۴۵ نفر نیز برسد. ریاست مجمع از ۱۳۶۶ تا ۱۳۶۸ بر عهدهٔ سید علی خامنه ای و از ۱۳۶۸ تاکنون برعهدهٔ اکبر هاشمی رفسنجانی است. اعضای مجمع شامل افراد زیر هستند:
- شخصیتهای حقوقی:
-
- رؤسای سه قوهٔ مجریه، مقننه و قضائیه
- فقهای شورای نگهبان
- وزیر یا رئیس دستگاهی که موضوع مورد بحث در مجمع مربوط به آن میشود.
- شخصیتهای حقیقی.
[ویرایش] اعضای فعلی مجمع تشخیص مصلحت نظام
اعضای فعلی این مجمع به شرح زیر است[۴]: