مثقال

مِثقال یکای وزن که برابر با ۲۴ نخود یا یک شانزدهم سیر است. واژهٔ مثقال واژه‌ای است که از زبان عربی به فارسی درآمده ولی در آن زبان معنای ابزار وزن کردن را می‌داده‌است و جمع شکسته‌اش «مثاقیل» است. هر مثقال برابر است با ۴٫۶۸۷۵ گرم. جستجو در اینترنت به دو نتیجه منتهی می‌گردد که صحت آنها نیاز به بررسی دارد:

۱- هر مثقال برابر است با ۴٫۶۸۷۵ گرم

۲- هر مثقال برابر است با ۴٫۶۰۸۳ گرم

برای محاسبه صحیح مثقال باید دانست که در ابتدا یک من مساوی چهل سیرو مساوی سه کیلو گرم میباشد و هر سیر مساوی شانزده مِثقال است و هر مثقال مساوی بیست و چهار نخود است

به كمك مقياسهاي فوق و با چند ضرب و تقسيم ساده ميتوان اثبات كرد كه هر مثقال دقيقاً معادل 4.6875 گرم است كه ميشود هر كيلو معادل 213 و يك سوم مثقال. با اين وجود، رواج باور غلط هر كيلو معادل 217 مثقال (يا همان هر مثقال معادل 4.6082294931 گرم) در بين كسبه، ميتواند ناشي از گرد كردن غيردقيق ارقام باشد.

در سرزمین‌های اسلامی، از دیرباز دو واحد «مثقال‌» با اصل سامی (نک: گزنیوس) و «درهم» با اصل یونانی دراخما به عنوان اصلی‌ترین واحدهای وزن به کار رفته‌اند. نسبت مثقال به درهم در منابع شرعی ۱۰ به ۷، و در کاربرد عرفی ۳ به ۲ است‌. براساس وزن دو نمونهٔ عینی رطل امویان از سال ۱۲۶ قمری و سنگ شیشهٔ یک قیراطی عصر عباسی‌ِ مصر، برای درهم به عنوان واحد وزن، ۳٫۱۲۵ گرم، و از آنجا برای مثقال شرعی، ۴٫۴۶۴ گرم به دست می‌آید.