مثقال
مِثقال یکای جرم رایج در جهان اسلام است که بیشتر برای اندازهگیری طلا از آن استفاده میشود. واژهٔ مثقال از زبان عربی به فارسی درآمده و در اصل برای اندازهگیری جرم سکههای طلا استفاده میشدهاست.
معادلهای تاریخی [ویرایش]
جرم هر مثقال در ابتدا برابر با حدود ۴٫۵۵ گرم بود (معادل ۱٫۳۳ درهم، ۲۴ قیراط یا ۹۶ حبه) اما در دوران خلافت عبدالملک بن مروان با اصلاح سیستم ضرب سکه وزن هر سکه طلا به حدود ۴٬۲۵ گرم کاهش یافت (معادل ده هفتم درهم، ۲۰ قیراط یا ۶۰ حبه).[۱]
در سرزمینهای اسلامی، از دیرباز دو واحد «مثقال» و «درهم» با اصل یونانی دراخما به عنوان اصلیترین واحدهای جرم به کار رفتهاند. نسبت مثقال به درهم در منابع شرعی ۱۰ به ۷، و در کاربرد عرفی ۳ به ۲ است. براساس وزن دو نمونهٔ عینی رطل امویان از سال ۱۲۶ قمری و سنگ شیشهٔ یک قیراطی عصر عباسی مصر، برای درهم به عنوان واحد جرم، ۳٫۱۲۵ گرم، و از آنجا برای مثقال شرعی، ۴٫۴۶۴ گرم به دست میآید.
