مته

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

From Wikipedia, the free encyclopedia

مته - دریل - سوراخ کاری - انواع مته - جنس مته drill bit - drilling

مته ابزاری برای سوراخ کردن اشیاء و وسایل است.

مته‌ها توسط وسیله‌ای که آنرا سوراخ کننده (دریل) می‌نامند استفاده می‌شوند، بدین شکل که توسط دریل که معمولاً با سرعت می‌چرخد سبب می‌شود که مته بتواند شی مورد نظر را سوراخ کند. اگرچه اکثراً مته‌ها سوراخ‌ها را به شکل دایره (و نهایتاً استوانه) ایجاد می‌کنند ولی انواعی از مته هستند که می‌توانند سوراخ‌هایی به شکل غیر از دایره نیز ایجاد نمایند.

محتویات

نگارخانه[ویرایش]


مته ها

مته : ( Drill bit )
مته های مختلف (از بالا به پایین) :
مته بیل مانند( Spade)
مته لبه پهن (سر پهن) ( Lip and spur )
مته سنگ یا مصالح ساختمانی (الماس) ( Masonry bit )
مته مخصوص آهن ( Twist drill ) مته ها ابزار هایی برای ایجاد سوراخهای استوانه ای هستند.مته ها درون وسیله دیگری قرار داده میشوند که دریل نام دارد ،که با چرخش با هم آنها و ایجاد نیروی محوری باعث ایجاد سوراخ میشود. در این بخش از مقاله توضیحاتی بیشتر در مورد مته ها در طراحیهای برش است.در ادامه مطالب، میله های سازنده مته ها،توضیحات بیشتر در قسمت میله های سازنده مته ها امده است.مته ها در اندازه های استاندارد ساخته میشوند،توضیحات بیشتر در قسمت انداز مته ها آمده است.توضیحات جامع تر در مورد اندازه دریل و مته در دیاگرامهایی در 2 استاندارد متریک و امپرالن در کنار اندازه سوراخ مورد نیاز پیچها آمده است. برای بدست اوردن اطلاعات بیشتر در مورد دریل میتوانید به قسمت دستگاه های دریل یا می توانید به قسمت مته ها جهت استفاده در دریلها مراجعه کنید. در ادامه مطالب ،برای تمرکز بیشتر ،از کلمه مته به عنوان وسیله ای قابل استفاده درون دریل استفاده شده است.

1 Metal drills مته های مخصوص فلز ...

1.1 Twist drill مته 2لبه ---

1.2 Gun drill مته تفنگی ...

1.3 Center drill and spotting drill مته متمرکز ومته نقطه ای---

1.3.1 Use in making holes for lathe centers قابل استفاده در دستگاه تراش ...

1.3.2 Use in spotting hole centers قابل استفاده در دستگاه مرکز تراش ---

1.4 Core drill مته نمونه بردار ...

1.5 Left-hand bitمته چپ گرد ---

1.6 Countersink bit مته پخ زن ---

1.7 Indexable drill مته شاخص ---

1.8 Spade drill مته سر پهن(بیلچه ایی) ---

1.9 Trepan مته دورانی ---

1.10 Ejector drill مته پس زن ---

1.11 Combination drill مته مرکب یا ترکیبی ---


2 Wood drills مته های مخصوص چوب ---

2.1 Lip and spur drill مته لبه ساب ---

2.2 Spade bit مته بیلچه ایی یا پارویی ---

2.3 Spoon bit مته قاشقی ---

2.4 Forstner bitمته فورستنر(جا لولا زن) ---

2.5 Step bit مته پله ایی ---

2.6 Center bit مته مرکز گرا ---

2.7 Auger bit مته نمونه بردار ---

2.8 Gimlet bitمته گرد بر ---

2.9 Hinge sinker bitمته جا لولا زن ---

2.10 Adjustable wood bit مته قابل تنظیم چوب ---


3 Other materials – سایر موارد ---

3.1 Diamond core bit مته الماس حلزونی ----

3.2 Masonry drill مته مصالح ساختمانی ---

3.3 Hole saw مته سوراخ ساب ---

3.4 PCB through-hole drill مته مخصوص سوراخ کاری فیبر مدار چاپی ----

3.5 Installer bit مته سیم کش ---


4 Well drilling bits – مته حفاری چاه ---


5 Materials for bit construction 5 – مواد سازنده مته ---

5.1 Steels فولادها ---

5.2 Carbides کاربیدها ---

5.3 Diamond الماس ---

5.4 Coatings روکشها ---


مته های فلز (Metal drills )
[ویرایش]

مته ها


                                مته فولادی دولبه با سرعت بالا در حال سوراخکاری آلومینیوم با روانکار حاوی الکل

مته دو لبه ( twist drill )[ویرایش]

امروزه مته دو لبه در تعداد بسیار زیاد ،جهت استفاده برای سوراخ کاری درون فلزات،پلاستیک،و چوب تولید میشود. مته توسط شخصی به نام "استیون ای مورس" در شهر "اِست بریج واتر"در ایالت "ماساچوست"در سال 1961 اختراع شد.او گواهی ثبت اختراع خود در آمریکا به شماره 38119 را در سال 1863 گرفت.مته های اولیه با دو شیار برنده در دو طرف میله ساخته می شدند،سپس دو شیار به صورت مارپیچی ساخته شدند.اسم این ابزار از شکل آن گرفته شده است.امروزه معمولا مته ها از گردش میله و حرکت ان از جلو ماشین سنگ زنی و برش شیارها ،و یا به روش یرش حلزونی ساخته میشوند.

مته ها از آن جمله ابزارهایی است که معمولا بر حسب دامنه قطری که در سوراخکاری پوشش میدهند از 05/0 تا 100میلیمتر ساخته میشوند.(0020/0تا 9/3 اینچ).از نظر طولی نیز تا حدود 1،000 میلیمتر (39اینچ)برای کار با دستگاهای دستی قابل استفاده هستند.
از نظر هندسی و تیزی لبه های برش بسیار سخت هستند تا بازدهی مناسبی به مته بدهند.استفاده کنند گان اغلب مته های کوچک ،کند را دور می اندازند ،و آن را با مته نو نعویض میکنند؛ زیرا آنها ارزان و تیز هستند و درست کردن آنها مشکل است.برای مته های بزرگ،ابزار تیز کن خاصی وجود دارد.یک ابزار خاص برای تیز کردن یا دوباره تیز کردن محلهای برنده روی مته برای بهینه کردن کار مته برای سوراخکاری در مواد سخت و خاص وجود دارد.

سازندگان می توانند انواع خاص از مته ها را بسازند،با تنوع در شکل هندسی و در مواد سازنده،مناسب برای ماشین کاری سخت وبرشکاری فلزات سخت.مته های دو لبه مناسب هستند از بین انتخاب های گسترده در ابزارهای کار روی مواد.هر چند برای استفاده کنندگان صنعتی برای کار روی فولاد استفاده از مته های تند بر مرسوم است.

اغلب مته های دو لبه (که به صورت تک فروشی در ابزار فروشی ها)موجود است دارای نوکی با زاویه 118 درجه هستند. این زاویه ایی مناسب برای بسیاری از کارها است،و به همین سبب هنگام کار نیروی کاربر باعث منحرف شدن آن درون سوراخ نمیشود.زاویه تند تر(تیز تر)،مانند 90درجه،مناسب هستند برای بسیاری از پلاستیکهای نرم و دیگر مواد.به طور کلی مته باید خود شروع کننده و برش دهنده بسیار سریعی باشد.زاویه کند،مانند 150 درجه،مناسب برای سوراخکاری فلزات و دیگر مواد سخت است.این نوع مته نیاز به یک نقطه شروع کار دارند.اما نباید حرکت نابهنگام و غیر مناسبی در حال کار داشته باشند.

مته هایی که زاویه نوک ندارند قابل استفاده برای محلهای که بن بست،سوراخهی ته ساف هستند.اینها مته هایی بسیار حساس در زاویه لبه هستند و حتی تغییر جزعی در سرعت نا مناسب می تواند باعث تغییر نتیجه کار و فرسوده شدن زود هنگام مته شود.

مته ها از نظر هندسی به چندین قسمت تقسیم میشوند:
[ویرایش]

گردش حلزونی ؛ ( SPIRAL ) یا نرخ پیچ خوردگی در مته؛که کنترل مقدار براده برداری در مته را بر عهده دارد.مته با شکل حلزونی تند(زیاد) در ماشین تراش با سرعت پایین با بازخورد کاربردی بالا، هنگامی استفاده میشود که؛براده برداری در حجم زیاد لازم باشد.مته با شکل حلزونی کم در مصارفی کاربرد دارد که برش با سرعت بالا متناوبا استفاده میشود،و جاهایی که مواد از خود تمایل به ساییدگی مته یا به طور دیگر مسدود کردن سوراخ را دارند،مانند آلومینیوم و مس.

زاویه نقطه ای؛ ( Point Angle ) زاویه شکل نوک مته است،که با موادی که مته باید روی آنها کار کند متغییر و تعیین میشود.مواد سخت نیاز به زاویه زیادی دارندو مواد نرمتر نیاز به زاویه تند دارند.انتخاب زاویه صحیح برای سختی مواد مختلف احتیاج به کنتر عواملی از قبیل نوع گردش،نوع تصادم،شکل سوراخ،دامنه تحت پوشش و دیگر عوامل دارد.

زاویه لبه؛ ( Lip Angle )که مشخص کننده میزان پوشش دادن لبه های برش است.یک زاویه بزرگتر به دلیل برش بیشتر به فشار نقطه ای که از طرف دریل به مته وارد میشود نسبت به مته با زاویه کوچکتر دارای پیشروی بیشتری است.هر دو حالت به دلیل دور پیچی،فرسوده شدن،و دیگر احتمالات باعث خرابی زیاد در ابزار شود.مقدار مناسب لبه مجاز توسط زاویه نقطه ای مشخص میشود. یک زاویه نقطه ایی خیلی حاد دارای بیشترین براده برداری در هنگام کار و در هر زمانی،نیازمند یک زاویه لبه خورنده است که یک مته تخت با خورندگی بسیار بالا و مقاوم بسیار بالا در برابر تغییرات در لبه برش است این نوع مته پشتیبانی بسیار بالایی از لبه ها در هنگام برش بر روی سطح در هنگام سوراخکاری دارد.

در بیشتر جاها فروشندگان برای توضیح در مورد دریل از سایز مته های قابل استفاده در آن استفاده میکنند.مته ها بر اساس اندازه قطر ساخته و در بازار پیدا میشوند.

در اغلب موارد مصرف کننده ها از مته هایی با راستای مستقیم استفاده میکنند.برای کارهای سنگین در صنعت در برخی موارد از مته های مخروطی استفاده میشود.

مته ها


                                                                  مته با ساختار مخروطی
مته ها


                                                                  مته با نوک معمولی 
مته ها



                                                                  مته  32/11 اینچ (8 میلیمتری) بلند سری مورس 


مته های سری بلند همان مته های معمولی با طول ساق بلند میباشند.آنها ابزارهای خیلی خوب برای ایجاد سوراخهای عمیق نیستند.به طوری که برای خارج کردن براده ها و گیر نکردن احتمالی مته درون سوراخ باید مکررا مته را به جلو و عقب حرکت داد.برای ایجاد سوراخهای عمیق مته های تفنگی بسیار مناسب هستند.

مته های تفنگی : ( Gun drills )[ویرایش]


مته متمرکز و مته نقطه ایی (مته مرغک) : ( Center drill and Spotting drill )[ویرایش]


مته ها


                                                                  مته متمرکز (مته مرغک) از شماره 1 تا 6


==مته های متمرکز== در کار روی فلز برای ایجاد یک سوراخ برای شروع سوراخ کاری با مته های بزرگتر و همچنین ایجاد یک حالت مخروطی کنگره دار در پایان قطعه کار برای جاهایی که لازم است از ماشین تراش استفاده شود به کار میرود.در هر کدام از این حالتها از بر حسب کار از یک اسم برای آن استفاده میشود.این مته هر یکی ازدو کار سوراخ کاری یا ایجاد حالت مخروطی برای مرکز تراش را انجام میدهد.هر چند هدف از ساخت مته های متمرکز برای کارهای کوچک است در صورتی که برای کار روی یک شابلن بهترین کار استفاده از مته های نقطه ای است(توضیحات بیشتر بالا داده شده).با این وجود برای اینکه هر اصطلاح رفت و آمد زیاد و بزرگی با هم در واژه نامه های فنی با هم به کار برده میشوند فروشندگان مته های متمرکز را به عنوان مته دو کاره سراخ کن و پخ زن بشناسند که معنی واضحی برای ساخت آن است.

استفاده از سوراخهای مخروطی برای مرکز تراش
[ویرایش]

از ==مته های مرکز تراش== برای ایجاد سوراخ مخروطی بین دو مرکز برای شروع پروسه ساخت ( ماشین تراشهای معمولی یا ماشین سنگ زنی استوانه ای) استفاده میشود.در کل از آنها برای آماده کردن محل کار برای (ایجاد،از بین بردن،سوار کردن) مرکز قطعه کار بر روی محور مختصات استفاده میشود.قطعه کار ماشین کاری شده در این قسمت می تواند به طور ایمن و دست نخورده برای قسمتهای بعدی که شاید کار بر روی این قطعه انجام دهند آماده میشود از جمله دستگاههای بعدی دستگاه تراش یا دستگاه سنگ زنی میباشند.

استفاده از مرکز مشخص برای سوراخکاری
[ویرایش]

در مته های سنتی در هنگام شروع کار به علت مشخص نبودن مرکز سوراخ جلوگیری از سرخوردن مته ممکن نبود.برگرداندن مته هایی که از مسیر حرکت خود خارج شده اند به مرکز کار بسیار مشکل است.یک مته متمرکز در هنگام شروع کار یک سوراخ کوچک ایجاد میکند.بنا براین از سر خوردن مته در شروع کار جلوگیری میکند.
مطالب بالا برای مرود استفاده مشترک برای همه مته های متمرکز میباشد. و این از لحاظ فنی غلط میباشد و نباید در کارهای بار وش استاندارد استفاده شود.روش صحیح برای شروع یک سوراخ کاری سنتی (سوراخ کاری با یک مته فولادی دور بالا HSS ) استفاده از یک مته نقطه ای است.زاویه نوک مته باید یکنواخت یا بزرگتر از مته های معمولی باشد به طوری که مته هنگامی که بدون هیچ فشاری به لبه های مته شروع به کار میکند این امر باعث کم شدن پارامترهای مته و در نتیجه کم شدن کیفیت سوراخ نشود.
اغلب ==مته های کاربید جامد==برای شروع کار احتیاج به مته متمرکز یا مته نقطه ای ندارند.آنها طراحی خاصی برای ایجاد نقطه شروع اولیه دارند.معمولا مته های نقطه ای به دلیل استفاده از کاربید در ساختار آنها دارای ضریب شکست خاصی میباشند کا این امر در مسلما در کم کردن کیفیت سوراخ اثر میگذارد.به فرض اگر بعد از سوراخ کاری احتیاج به پخ زدن سوراخ بود میتوان از یک مته متمرکز یا مرکز دار استفاده کرد این کار بهترین کار بعد از ایجاد سوراخ است.
مته های متمرکز در هنگام کار با دریلهای دستی به راحتی هر چه تمامتر رو اکثر قطعات کار سر میخورد.به همین منطور از یک سنبه برای مشخص کردن محل مرکز سوراخکاری استفاده میشود.با این وجود مته متمرکزبرای کار روی قطعاتی که خیلی سخت نیستند در جای ثابت از مته نقطه ای بهتر است.مخصوصا برای فلزات نرم مثل آلومینیوم و آلیاژهای آن.
استفاده از مته های ریز باعث بعل خواص مکانیکی ضعف در اغلب موارد همراه با شکستن مته است به همین دلیل به خاطر صرفه اقتصادی و عملی در هنگام کار از مته های دو سر استفاده میشود.

مته نمونه بردار: ( Core drill )
[ویرایش]

مته ها


                                                      مته 3 شیار نمونه بردار قابل استفاده برای چدنها و غیره.

یک مته نمونه بردار (طبق شکل) برای بزرگ کردن سوراخی که از قبل ایجاد شده استفاده میشود.سوراخ ایجاد شده ممکنه در اثر سوراخ کاری یا منگنه کاری درون چدن باشد.
اسم این مته ممکن است تا حدی با دیگر مته ها اشتباه گرفته شود.
مته الماسه نمونه بردار یک برش با هسته استوانه ای ایجاد میکند.برش آن به صورت حلقوی درون سطح کار میباشد.
به این علت به آن مته نمونه بردار میگویند که اولین بار استفاده از آن برای خارج کردن مواد درون یک قطعه برای نمونه گیری در یک کارخانه ریخته گری بود.از این مته برای ایجاد سوراخ درون قالب ریخته گری شده برای خارج کردن مواد زائد استفاده میشود.این مته در آن دما جامد است.
مته نمونه بردار از نظر کار شبیه به قلاویز عمل میکند.با این تفاوت که شیار برشی ایجاد نمیکند یا به عبارتی خود به خود شروع به ایجاد سوراخ میکند. مته نمونه بردار با 3 یا 4 شیار برای بزرگ کردن نهایی یک سوراخ یا مطمئن شدن از صاف شدن جای مته کاری بکار میرود.
مته نمونه بردار از نظر مقدار براده برداری با قلاویز متفاوت است.قلاویز فقط منوط به اندازه آن سوراخ را بزرگ میکند که این اندازه ممکنه از 0.1 تا شاید 1 میلیمتر باشد.ولی یک مته نمونه بردار برای بزرگ کردن قطر سوراخ تا دو برابر استفاده میشود.
استفاده از مته های دو شیاره دو لبه برای بزرگ کردن یک سوراخ درون یک هسته یک قطعه چدنی نتیجه قابل قبولی به همراه نخواهد داشت.در نتیجه این کار ممکن است مته از مرکز سوراخ خارج شده و کار ما را نا مرغوب سازد.مته دو لبه به دلیل گرایش به قاپیدن هر گونه بر آمدگی سطحی(مثل یک فلیصه)ممکن است در تولید اتفاق بیفتد و قطعه کار را خراب کند.

مته چپ گرد : ( Left-Hand bit )
[ویرایش]

مته ها


                                                                                         یک مته چپ گرد 8/1 اینچی


مته های چپ گرد اغلب به صورت دو لبه میباشند.این مته ها برای تکرار مهندسی صنعتی در روی ماشینهای پیچ یا سوراخکاری های اصلی به کار میرود.مته های چپ کرد به دستگاه این اجازه را میدهد که هرز گرد ماشین تراش در جاهایی که به دلیل طراحی خاص قطعه نمی تواند درست کار کند برای ایجاد بهره وری بیشتر از این مته استفاده کند. با استفاده روز افزون و هر چه بیشتر از ماشینهای همه کاره CNC استفاده از این مته کم شد تا جایی که در موارد خاص که نمی توان از دیگر ماشینها استفاده کرد از این مته استفاده میشود.
همچنین از این مته ها برای از بین بردن اثر دنده پیچهای راستگرد استفاده میشود.از آنجایی که گردش مته همانند جهتی است که پیچها بسته میشوند استفاده از این مته برای از بین بردن رزوه پیچها،به جهت از بین بردن فلیصه های رزوه بسیار موفقیت آمیز خواهد بود.

مته خزینه زنی : ( Countersink Bit )
[ویرایش]

مته های شاخص : ( Indexable Drill )
[ویرایش]

مته های شاخاص اصولا در دستگاههای CNC و دیگر دستگاههای دقیق تجهیزات تولیدی استفاده میشود.ارزش این گونه از مته ها به مراتب زیاد است به طوری که با زیاد شدن قطر و طول ،ارزش آنها نیز بالا میرود.جنس آنها شبیه به شاخص های ماشین تراش یا تیغه های آن است.
آنها را از کاربیدهای قابل تعویض همانند HSS یا سرامیک برای سبک کردن آن یا سنگ زنی مناسب لبه ها میسازند.یکی از اینها مناسب برای شعاع لبه های بیرونی برش و دیگری برای شعاع درونی میباشد.این ابزار کمترین اثر را روی نقاط شکستگی و دفرمه دارد.پوششها و سخت کاریهای انجام شده مختلفی که روی این نوع مته انجام میشود باعث افزایش طول عمر مته در فشار و شرایط کاری سخت میشود.آنها همچنین در انواع مختلفی وجود دارند مثل : مته با شیار مستقیم،مته با مارپیچ تند،مته چند شیاره،و انواع گو ناگون با اشکال هندسی متفاوت.
معمولا از این نوع مته ها برای سوراخهایی با عمق کمتر از 5 برابر قطر مته استفاده میکنند.آنها دارای براده برداری زیاد محوری وبرش خیلی سریع هستند.

بیل مته : (Spade drill)
[ویرایش]

بیل مته ها اغلب ازدو بخش تشکیل می شوند :نوکی که برش میدهد و( پلیسه ها ) را خارج می کند و بیشتر از جنس استیل هایی ساخته میشوند که مخصوص دوران بالا هستند .این نوع مته ها دارای مسیرهای خنک کننده اند که بر روی بدنه آن قرار دارد.زمانی که نوک تراشنده( الماس )مشغول انجام سوراخ کاری است( یعنی می تراشد وپلیسه ها را بیرون میدهد ) مته شرایط مساعد جهت یک سوراخکاری مطلوب را دارد .همچنین می تواند برای سوراخ کاری پله ای مورد استفاده قرار گیرد.
بیل مته ها قادرند سوراخهایی تا عمق 10برابر ضخامت خود را ایجاد کنند .محدوده سوراخکاری این نوع مته ها " 3تا "3/4می باشد.

مته دورانی : Trepan)
[ویرایش]

مته دورانی که معمولا BTA ( گشتاوری )نامیده میشود مته ای است که با ایجاد سوراخ حلقه ای هسته مرکزی را ایجاد می کند. این نوع مته حداقل چند برابر کاربید( ترکیبی از کربن و چند فلز دیگر )بیشتر از حد معمول درون خود جای داده از طرف دیگر آب برای سرد کردن و بیرون ریختن تراشه ها مورد استفاده قرار میگیرد .مته های دورانی اغلب برای تراش دادن قطعه زیاد عمق سوراخ ها مورد استفاده قرار میگیرد .ضخامت عمده این مته ها از6تا 14 و عمق سوراخ می تواند بین 12تا 71 فوت باشد.

مته پس زن : ( Ejector drill)
[ویرایش]

این نوع مته بیشتر برای سوراخ کاری در عمق متوسط تا وسیع استفاده می شود( 3 تا3/4 ). یک مته پس زن جهت تراش دادن طرح های خاص نقطه ای استفاده عمده دارد.ساختار بدنه مته به صورت دو مجرای تو در تو می باشد .آب در بین این دو مجرا به حرکت در می آید و در نهایت تراشه ها به بیرون رانده می شوند .

مته ترکیبی : (Combination drill)
[ویرایش]

این مته ضخامتی مضاعف دارد که برای بر طرف کردن نا همواری ها و سوراخ های چند بعدی مناسب است.

مته های چوب:( Wood drills )
[ویرایش]

مته لبه ساب :(lip and spur drill)
[ویرایش]

مته ها


این مته ها دارای مار پیچ های گوناگونی هستند.وجهت امور کار با چوب بهینه سازی شده اند.این نوع مته را با نام brad point و dowelling نیز نامیده می شوند.
مطابق بر قاعده مارپیچ سر مته منحرف می شود (زمانی که سطح کار صاف باشد سر مته نمی تواند سوراخ را انجام دهد. زیرا مرتبا" منحرف می شود)برای قطعات فلزی این شرایط تغییر میکند زیرا مته دارای راهنما است.در مواردی که چوب به کار رفته راه حل دیگری وجود دارد که لبه چوب ( قسمت نری ) استفاده میشود.در مرکز سر مته الماس های تیز کربن دار به کار نرفته اما یک محرک قوی با نوک تیز و چهار زاویه برای تراش چوب به کار رفته است.نوک تیز محرک نیرو به درون چوب سخت فشرده میشود که سر مته در مسیر خود باقی بماند. فلزات دارای خواص برابر از هر سو می باشند و مارپیچ های سر مته به خوبی لبه های حفره را بر طرف میکند.چوبی که از این سر تا آن سر سوراخ شده دارای مجراهای بلندی می باشد.این مجراهای بلند به سوی بیرون سوراخ کشیده می شود که هنگام کار برش نسببتا خوبی را ایجاد می کند . لبه ها و مارپیچ های مته دارای زاویه های خارجی برای هدایت کردن سوراخ می باشد. بنابراین سر مته پیرامون سوراخ را تراش میدهد قبل از اینکه قسمت های درون لبه های سوراخ سطح اصلی خود را از دست دهند با تراش دادن سطح در مرتبه اول احتمال زیادی ئجود دارد که لبه های سوراخ به صافی تراشیده شود (و نیازی به دوباره کاری نباشد ).
لبه و مارپیچ های محرک مته بر روی پلاستیک سخت نیز اثرمی کند .مته های مارپیچ دار مرسوم (که در دریلهای دستی استتفاده می شوند)جایی که محور اصلی سوراخ در سراسر قطعه سوراخ نمی شود باعث یکسری لرزش های خفیف در مته می شود که به سایش سرتاسر لبه سوراخ منجر می شود. در فلزات این مته ها می توانند ورق های سخت و نازک را سوراخ کنند .شکل هندسی مته ها جهت بالا بردن سرعت سوراخ کاری می باشد .دلایلی مانند نبود زاویه مناسب یا لبه پهن نمی تواند نقطه تراش داده شده به وسیله مته را متحمل شود.این بدان معناست که این نوع مته در فلزها می توانند ضخامت قطعه را به اندازه کافی کاهش دهند.آنها همین طور می توانند یک سری سوراخ سرتاسری در پس زمینه کار با یک شکل هندسی فراهم کنند. این نوع مته های تراشه ای جهت سوراخکاری به ضخامت3میلیمتر("1/8) تا 16میلیمتر(" 5/8 ( می باشند.

مته پارویی : (Spade Bit)
[ویرایش]

مته ها


این مته برای نا همواری ها در نواره چوب استفاده می شود .آنها مراقب نوار باریک هستند.زمانی که نا همواری های قطعه کار پدیذار می شود این ابزار از قطعه ای تخت با نقطه ای مرکز گرا و دو تیغ تشکیل می شود .تیغ ها اغلب مجهز به تراشه میباشند که هدف از آنها مطمئن شدن از یکنواخت بودن تمام سطح سوراخ است.این قطعه دارای یک میله کوچک و صاف که به قطر دایرهایی آن مرتبط است.میله این قطعه اغلب دارای شیار است که جهت جلوگیری از سر خوردن آن درون سه نظام تعبیه شده .بعضی سر مته ها مجهز به مبله های بلند هستند و دارای یکسری سوراخ های سر تا سری بسیارریز در قسمت های تحتانی اند که امکان استفاده های متقاوت از قبیل Bell -Hanger Bit را فراهم می سازد.این نوع مته برای کار با سرعت بالا تعبیه شده که در دریل برقی و دستی مورد استفاده قرار می گیرد.

مته قاشقی : (SPOON Bit)
[ویرایش]

این نوع مته از یک میله شیاردار با نوکی به شکل گودی قاشق و تیغههایی در لبه انتهایی تشکیل می شود .نوع معمولی این مته شبیه تیغه مغار است که به یک نوک جزئی منتهی می شود .این نوع مته برای سوراخکاری بسیار مفید است چرا که دارای نوک علامت گذاری است و کمک می کند تا مته منحرف نشود.این سر مته ها در صنعت صندلی سازی برای سوراخکاری نواره ها در محل استقرار دسته های صندلی استفاده زیادی دارد.پیشینه ( تاریخچه ) ساخت این نوع مته به زمان فرمانروایی رم باستان باز می گردد.نخستین نوع این مته در حفاری های باستان شناسان در منطقه VIKING (جنگجوی اسکاندیناوی ) یافت شد.نوع پیشرفته این مته از کربن استیل سخت و بدنه فولادی (حرارت دیده و سخت شده- آب دیده) و نهایتا لبه تیز ساخته شده .مته قاشقی معمولا با یک نوع پشت بند فشار قوی مورد استفاده قرار می گیرد.آنها هرگز در دریلهای برقی کاربرد ندارند.توانایی تنظیم زاویه سوراخ از مهمترین مزیت این مته ها به شمار می رود.این مزیت در صنعت ساخت صندلی اهمیت مهمی دارد.چرا که که زاویه تمامی سوراخ ها از محور دید چشم خارج است. مزیت دیگر این مته نداشتن پیچ راهنما است.در نتیجه سوراخکاری ها ظرافت بیشتری در پایه ها و شکل زیبا در ساخت صندلی به همراه دارد.هنگامی که مته در حال سوراخ کردن سر تا سر قطعه است (سوراخی که از یک طرف قطعه شروع و به طرف دیگر ختم می شود)مته قاشقی مندرج درون سوراخ است.با یک میله نجاری در مسیر عقربه های ساعت می چرخد تا زمانی که به حد مطلوب برسد.زمانی که سوراخ داخلی درون چوب زده می شود تیغه مته ها باید در جهت عمودی شروع به چرخش کنند .بعد از اولین دوران ایجاد شده سر مته ها شروع به تراشیدن چئب می کنند.زاویه قطر داخلی سوراخ می تواند به وسیله شیب دادن میله مته تغییر کند و از حالت عمودی اولیه خارج شود.به این طریق حفره ها می توانند در هر نوع چوب به دقت و خیلی سریع تراشیده و همواره ( پلیسه گیری )شوند.
اصولا خطوط موازی در این نوع مته قطر داخلی سوراخ هایی است که درون قسمت نشیمن صندلی دارای پشت منحنی (Windsor chair) برای نگه داشتن میله های پشت سر(یا کمر)استفاده می شود.لبه های داخلی این نوع مته معمولا با سنگهای خاصی به نام(slip ston) تیز می شوند اما لبه های خارجی به هیچ وجه نباید لمس (تیز) شوند.

مته جا لولا زن :(Forstner bit)
[ویرایش]

مته ها


این نوع مته Forstner Flang Bit یا webfoot Augers نیز نامیده می شود.بعد از آنکه مخترع آن "بنجامین فورستر"آن را طراحی کرد جهت سوراخکاری های تخت Flat – Botto در جهت های مختلف روی بدنه چوب مورد استفاده قرار گرفت.آنها میتوانند لبه کار را تراش دهند وهمچنین قسمتی از کار که روی هم افتاده (Over lapping) را هم سطح سوراخ کنند. به واسطه تخت بودن کف حفره آنها برای سوراخ کاری سر تا سر چوب ها روکش دار قبل از چسباندن صفحات نازک چوب ( خاتم کاری ) بسیار مناسب اند.این مته نیاز به نیروی زیاد جهت سوراخ کردن مواد دارد همچنین به طور معمول در دریلهای فشاری مورد استفاده قرار می گیرد(دریلهایی که به صورت ثابت روی گیره بسته می شوند فقط حرکت بالا و پایین را دارد ) بر خلاف بیشتر مته های موجود این مته ها را نمی توان با دریلهای دستی استفاده کرد.
تیغه مته (الماس)دارای نوک مرکزی است که در مدت تراش کمک می کند تا مته منحرف نشود.تراش دهنده پیرامون بافت چوب لبه ها وقطر داخلی را برش می دهد همچنین کمک می کند که چوب با دقت و بدون انحراف تراشیده (یا سوراخ) شود.عکسهای نمایش داده شده دارای دو لبه تراش در بالای لوله استوانه ای اند.این نوع مته بسیار سریع عمل می کند ولی سوراخهای نا مسطح ودارای ناهمواری های بسیار از خود جا می گذارند.
این مته دارای لبه های محوری برند برای صاف کردن مواد زیر حفره می باشد.مته های درون تصویر دارای دو لبه محوری می باشند .اما طرح های دیگر ممکن است بیش از دو لبه داشته باشد .این نوع مته ها دارای مکانیزم پاک کردن پلیسه های درون سوراخ می باشند.مته های مذکور معمولا در سایزهای (16/5) 8میلیمتر تا (2) 50میلیمتر موجود می باشد .در ابتدا این مته در کاخانه جات اسلحه سازی موفقیت چشمگیری را کسب کرد چرا که هر دو کار سوراخکاری وصاف کردن سطح سوراخ ( پرداخت کاری ) را همزمان انجام می دهد.

مته ابزار زدن(پله ای) (Step Bit)
[ویرایش]

این نوع مته یک مخروط نا هموار با یک مقطع عرضی – عمودی است و وظیفه آن از این قرار است که می تواند به تنهایی مورد استفاده جهت سوراخکاری زاویه پهنای حفره قرار گیرد.برخی از مته ها مرکز گرا هستند و به شکل خودکار عمل می کند.سایز بزرگ این مته دارای لبه ضخیمی است و برای گشاد کردن سوراخها استفاده می شود.این نوع مته در دو نوع سایز کسری (اینچ) و متریک (میلیمتر) موجود می باشد .این نوع مته بیشتر در ساختمان سازی و لوله کشی مورد استفاده قرار می گیرد .این مته می تواند سر تا سر محدوده حفره را یک دست سوراخ کند و به سرعت نصب سیستم تاسیسات (لوله کشی)کمک شایان ذکری کند.این نوع مته معمولا در مواد سخت از قبیل تخته های چند لا (ply wood) تخته نئوپان(particle board) لمینت و.... استفاده می شود.همچنین می تواند جهت سوراخکاری ورق های نازک فلز نیز قرار گیرد.اما فلزات باعث کند شدن سریع تر از موعد مته شوند.در این( گشاد کردن سوراخ در فلزات) یک سوهان فلزی گرد کارایی خیلی بیشتر وبهتری دارد.کار دیگر این مته گشاد کردن حفره ها است که موجب افزایش سایز پله داخل سوراخ می شود.لبه های تیغ مته بر آمدگیهای سطح و مسیر را هموار می کند اگر چه در سرتاسر شیارها پلیسه های کمی بیرون می ریزد که میتواند سبب ایجاد نا همواری در سطح خارجی سوراخ شود و بیشتر از آن باعث ایجاد انحراف در سرعت بالا می شود.
این مته ها در سال 1971میلادی به وسیله Harry c.oakes در نیویورک اختراع شد و در تاریخ 11 سپتامبر 1973 گواهینامه U.S.Patent.3758 دریافت کرد و در شرکت تولیدات صنعت یتر سون به تولید انبوه رسید.

مته مرکزگرا ( Center Bit)
[ویرایش]

مته ها


این نوع مته کارایی چشمگیر صنعت سوراخکاری چوب را به خود اختصاص داده است و طرحهای فراوانی نیز در دست تولید است .مرکز این مته شیاری است با نوک باریکه تیز.این مارپیچ ها درون چوب را به طرف خود می کشد. برای خارج کردن تراشه ها نیازی به وارد کردن نیرو به قطعه کار نیست و نیروی دورانی خود مته کفا یت می کند.این مدل برای مته هایی است که با ابزار آلات دستی کار می کنند.لبه های محوری-شعاعی مته به وسیله مارپیچ های روی بدنه خود در هر چر خش تکه های باریک ( با ابعاد برابر)را از ضخامت چوب بر می دارد .برای بیرون آوردن تراشه ها از درون سوراخ جفت شیارهای مته درون چوب باید به تنهایی عمل کند .یعنی شیار اول می تراشد و شیار دوم تراشه ها را به بیرون می برد و بر عکس.
لبه های مته دارای تیغه های تیز ( آبدیده ) جهت برش بافت چوب می باشد و لبه تیغه های انتهای سوراخ را مسطح می کند .در این تصویر نمونه بدون مار پیچ را مشاهده می کنید که نا همواری ها را بر طرف می کند.مته می بایست در فواصل معین تراشه ها را بیرون بریزد.
مته های مرکز گرا برای تراشیدن ریز بافت های چوب مناسب نیستند.مارپیچهای مرکزی مته خورده های چوب را در مدت تراشیده شدن برای بیرون ریختن نگه می دارد و لبه های عریض شعاعی به سختی می توانند سر تا سر بافت چوب را تراش دهند. مته های مرکز گرا از استیل نسبتا سخت ساخته می شوند و توانایی تیز شدن دوباره را دارد.

مته نمونه بردار :(Auger Bit)
[ویرایش]


مته ها


عملکرد این نوع مته مانند مته های مرکز گرا می باشد با این تفاوت که به این نوع یک شیار مارپیچ عمیق و بلند جهت اثر گذاری مناسب بر روی نا همواریهای سطحی اضافه می شود. این مته معمولا به دو روش استفاده می شود مدل اول:نوک تیز شونده خودکار دو میله و دو لبه تیغه ای است.این لبه دارای یک جفت شیار است که ابتدای آن لبه تیغها استو تا چندین اینچ بالای مته جهت از بین بردن ضایعات ادامه پیدا می کند.این طرح توسط آقای Russell Jennings گسترش یافت. مدل دوم شبیه مدل اول ایت با این تفاوت که یکی از لبه های تراش دهنده دارای تنها یک شیار می باشد که فقط2/1روی میله مته کشیده می شود و بقیه شیارها تمام بدنه مته را در بر میگیرند.نوع دوم این مته میتواند فضای بیشتری را جهت بر طرف کردن ضا یعات آماده کند . "ضایعات کمتر- هزینه کمتر- ساخت بیشتر" این روش مته کاری در سال1884 میلادی (1362 شمسی )ابداع شد.و به وسیله آقای جارلس ایرون اصلاح گردید .هر دو مدل این مته که به وسیله چندین کارخانه صنعتی تولید می شود از نیمه قرن بیستم تا کنون سر چشمه تولید وابداع انواع بی شما رمته های صنعتی بوده است .ضخامت این مته در سایزهای دستی به طور معمول تنها با عدد تکی بیان می شود برای مثال:

  1. 16"=16"/16=1"


مته نمایش داده شده در تصویر از نوع پیشرفته می باشد که در دریلهای دستی مورد استفاده قرار می گیرد .این مته در سال 1995 میلادی در کشور انگلستان(U.K.united king Dowm) طراحی و ساخته شد که دارای تنها یک شیار و یک لبه تیز شعاعی می باشد. این مته ها در سایز های "(16/3)6 میلیمتر تا"( 2) 30میلیمتر ساخته می شود و طول آنها تا 600میلیمتر ( 2) فوت موجود است .
این مته توانایی خود را در سوراخ های عمیق می تواند به نمایش بگذارد.

مته گرد بر :( Gimlet Bit)
[ویرایش]

مته ها


این نوع مته یکی از طرحهای بسیار قدیمی است جهت سوراخهای ریز با ابزار آلات دستی (دریل برقی) روی چوب استفاده می شود .از سال 1850میلادی کمان مته ها دارای انواع طرحهای مختلف جهت تراش بوده اند و هنوز بعضی از آنها به سبک قدیم خود در حال تولیداند .
این نوع جهت کار با دریل های برقی روی چوب استفاده می شوند.این مته ها اغلب در ضخامت پایین تر از "(4/1) 7میلیمتر استفاده می شوند.تیغه های این مته مانند مارپیچ های مخروطی عمل می کند و جهت طراحی بر روی چوب استفا ده می شود و به طوری که فشار را مستقیم بر بافت چوب وارد می کند بدون اینکه لازم باشد که بافت چوب بریده شود.عمل تراشیده شدن بر روی پهن ترین قسمت چوب روی می دهد.اکثر مته ها اصلی ترن قسمت سوراخ را تراش می دهند ولی کمان مته ها پهنای عرضی سوراخ را می تراشند.

مته جا لولا زن : ( Hinge sinker bit )
[ویرایش]

مته ها


                                                                                     مته جا لولا زن 30 میلیمتری

مته فوق یکی از مثالهایی است که می توان از طراحی ساخت مته برای کاربرد خاص نام برد.
کابینتهای بسیاری از آشپزخانه های ارپایی از نئوپان یا فیبرهای با چگالی متوسط (ام دی اف) با روکش های پلاستیکی چند لایه ساخته شده است.این نوع تخته های فشرده بسیار قوی نیستند ، وپیچهای نگهدارنده لولاها را می توان به سادگی از انها بیرون کشید. با پیشرفت علم لولاهای خاصی به وجود امدند به قطر 30 میلیمتر، که با ایجاد سوراخ درون نئوپان نصب میشوند.این یک محصول مناسب و نسبتا قابل قبول در فشارهای مختلف است.
از مته فورستنر می توان برای ایجاد سوراخ جهت نصب لولا استفاده کرد ، اما سوارخ کردن نئوپان و ام دی اف بسیار راحت است. نرمی ان باعث میشود لبه ها به راحتی پوشانده شوند. در جاهایی که استفاده از برش به وسیله تنگستن غیر عملی است می توان از مته های فورستنر استفاده کرد.
مته دارای لبه های ازجنس کاربید تنگستن لحیم شده به یک بدنه ای فولادی است.نوک آن از لغزش های مته جلوگیری می کند.

مته قابل تنظیم چوب : ( Adjustable wood bit )
[ویرایش]

یک مته قابل تنظیم مناسب است برای استفاده دریک دریل کمانی یک مته قابل تنظیم چوب دارای یک مرکزهدایت مته مانند با یک لبه ی برشی قابل تنظیم سوار شده بالای آن.معمولا شامل یک نقطه ای تیزبرنده دریک سمت آن با یک پیچ تنظیم برای قفل کردن چاقو در محل خوداست.هنگامی که مرکز برش روی مته سوراخ کوچکی را ایجاد کرد و مقداری فرورفت در این هنگام لبه برش بیرونی سوراخ بزرگترراایجاد می کند. این نوع مزیت برای یک مته برای ایجاد سوراخ های گوناگون است ومی توان یک سوراخ را به اندازه های مختلف درآورد حتی بهترازمته های باسایز غیراستاندارد.معمولا برای تنظیم دقیق سایزمته ازیک خط کش یاکولیس استفاده می شود.این مته ترکیبی ازدونوع مته مختلف است که طراحی آن برای سرعت پایین وبازده مکانیکی بالا بادریل های دستی یاکمانی است(عکس سمت راست) یابرای سرعت بالا وقدرت کم برای دریل های قوی است بااین شکل لبه های برش در هردو مختلف است ویک نوع چرخش پیچی درهردوبه عنوان راهبرمته استفاده شده است درعین حال روش ها وتنظیمات مختلفی برای هریک وجود دارد.

دیگر مواد: ( Other material )
[ویرایش]

مته باهسته الماس : ( ِDiamond core bit )
[ویرایش]

سوراخ کاری با مته الماس : ( Diamond core drill bit )
[ویرایش]

مته الماس مخصوص مصالح ساختمانی یک نوع مته مرکب است.طراحی آن طوری صورت گرفته است که کار آن شبیه یک ماشین جاره صاف کن ومته است.این مته شامل پوسته فولادی بانوک اضافه شده الماس دریک قالب فلزی است.این مته ها معمولاباسرعت پایین استفاده می شوند.

مته سوراخ کاری مصالح ساختمانی : ( Masonry bit )
[ویرایش]

مته ها


مته الماسه نشان داده شده در شکل زیر یکی از انواع مته های دو لبه است.قسمت عمده مواد تشکیل دهنده آن از فولاد نرم است.که با ماشین کاری و نورد کاری به این شکل در آمده است.در نوک مته برای افزایش کارایی و مقاومت بیشتر از کاربید تنگستن استفاده شده که با لحیم کاری به نوک مته متصل است. مته های الماسه اغلب اوقات با دریلهای چکشی استفاده میشوند.مته با هر دو حالت چرخشی و ضربه ای به درون کار فرو میرود.ضربه های چکش باعث پیشروی بهتر مته میشود.شیارهای اطراف مته کار حمل مواد برداشته شده توسط مته به بیرون را دارد.چرخش مته به همراه ضربه های چکش باعث فرو رفتن آرام مته درون کار میشود.درساخت بدنه این مته از مواد خاصی به نام SDS استفاده میشود.

مته های نشان داده شده در شکل زیر به طور معمول در اندازه قطرهایی از سایز5 میلیمتر تا 40 میلیمتر یافت میشوند.برای قطرهای بزرگتر در اندازه ها از اندازه هسته مته استفاده میشود.مته های الماسه تا طول 1000میلیمتر (39اینج) برای دریلهای قابل حمل دستی استفاده میشوند.ازاین مته ها در حال حاضر در ساختمان سازی برای سیم کشی و لوله کشی استفاده می شود.

مته سوراخ ساب : ( Hole Saw )
[ویرایش]

مته سوراخ ساب با دندانه های موازی و ریز خود با گردش دورانی به سوراخ شکل مناسب را میدهد.از این نوع مته ها برای چوب،فلز و دیگر مواد استفاده میشود.

مته های سوراخ کاری فیبر مدار چاپی : ( PCB )
[ویرایش]

مته ها


فیبرهای مدار چاپی معمولا از پشم شیشه (فایبر گلاس) ساخته میشوند ، که به علت خاصیت سایندگی بسیار بالا ، با عث از بین رفتن سریع مته های معمولی میشود.برای حل این مشکل اغلب از کاربید تنگستن برای سخت کاری مته استفاده میشود.این عمل به طور معمول باعث افزایش عمر مفید مته در هنگام رد شدن از درون برد میشود.مته های کاربید PCB درصد عمر مفید بیشتر نسبت به مته های فولادی از ضریب 10 برابر و بیشتر برخوردارند.
در صنعت ،برای سوراخکاری از دریلهای خودکار استفاده میشود. و مته ها اغلب به طور خودکار توسط تجهیزات دیگری تعویض میشوند. مته های معمولی دارای عمر کمتری در مقابل مته های سخت کاری شده توسط کاربید هستند.مته های PCB معمولا درون طوقه ای با سایز استاندارد قرار میگیرند که به راحتی درون سه نظام دریل محکم شوند.اغلب قبل از ریختن مواد طوقه در اطراف مته ها ، آنها را با محارهایی در جای خود به طور دقیق و در عمق مناسب محکم میکنند.

به علت اینکه این نوع مته ها در سرعتهای بسیار بالا ( 30000 تا 100000 دور بر دقیقه حتی بیشتر) استفاده میشوند . اندازه کوچک آنها ، شکنندگی مواد تشکیل دهنده ، کوچکترین لرزش دست اپراتور باعث شکستگی آن و چه بسا برخورد غیر مترقبه با اجسام اطراف شود.به علت طبیعت نازک و حساس آنها این مته ها را نمی توان با دریلهای دستی و حتی با دریلهای پیشرفته معمولی پرسی با دور دوران بسیار کم ولی با سه نظام بسیار لنگ استفاده کرد.زیرا باعث شکستن مته ها خواهد شد.

استفاده از تیز کننده ها ، و آسان در دسترس بودن دریلهای PCB با سرعت گردش بسیار بالا ( همانند ابزار moto توسط dermal ) در دریلهای ایستاده و ثابت دارای سابقه استفاده تاریخی در گفتگو های محاوره ای و شبیح سازی در آزمایشگاههای خانگی PCB است.اگر این مته ها برای دیگر مواد استفاده شوند باید از نظر سرعت برش و مقاومت مواد به برش (سختی ) ، زاویه شیب لبه ، پیش بینی جلوبرندگی در یک دور ، همگی در طراحی مته های ماشین کاری با سرعت بالا برای کار بر روی سطح نسبتا ترد پشم شیشه (فایبر گلاس) مورد نظر قرار میگیرند.نمونه ای از این مته ها در شکل با قابی سبز رنگ نشان داده شده است.

مته های سیم کشی  : ( Installer bit )
[ویرایش]

مته ها


                                                                نمای بسته ایی از یک مته 3/8 اینچ ( 9 میلی متر)

این نوع مته ها گونه ای از انواع مته های هستند که با دریلهای دستی قابل حمل استفاده میشوند.آنها همچنین با نام مته های bell-hanger یا تمام کننده شناخته میشوند.نشانه مشخصه این نوع مته ،ایجاد یک خط مورب بودن درون سوراخ و در سرتاسر آن در قطعه کار و نزدیک نوک آن است.یکمرتبه سوراخ کاری با این مته درون دیوار ،یک سیم میتوان به همراه آن رد کرد که درون سوراخ قرار گیرد.به صورتی که هنگام بیرون آوردن مته از سوراخ سیم در سوراخ باقی بماند.بعدا از این سیم میتوان برای کشیدن و رد کردن کابل یا لوله از درون دیوار کمک گرفت.این مته در جاهایی که دیوار دارای فضای خالی زیادی است و همچنین در فضایی که سیم کشی سخت است کمک بسیار زیادی میکند.برخی از انواع مته های سیم کشی دارای سوراخ عرضی در انتهای دسته مته هستند.از درون سوراخ ایجاد شده در انتهای دسته مته می توان سیمی را عبور داد که پس از سوراخ کاری با باز کردن مته از سه نظام آن را به همراه سیم از آنطرف سوراخ کشید.سینکلر اسمیت از بخش بروکلین ، نیو یورک این اختراع را در تاریخ 25 ژانویه 1898 با شماره ثبت اختراع 597.750 در آمریکا ثبت کرد.
مته های سیم کش از مواد مختلف و اشکال مختلف برای سوراخ کاری چوب،مصالح ساختمانی و فلزات ساخته میشوند.
برخی از انواع مته های سیم کش در آمریکا دارای یک شفت مکمل ثابت خیلی بلند تا 72 اینچ ( 1.8 متر ) با یک مته کوچک در انتهای آن است.در ساخت شفت به جای استفاده از فولاد خشکه از فولاد فنری استفاده میشود.همچین این کار از شکستن مته جلوگیری میکند.این کار منحصر به فرد باعث خمیده شدن مته درون دیوار میشود.برای مثال برای سوراخ کاری و از بین بردن زائده های میلگرد ها درون بتن در قالب بدون نیاز به خارج کردن مواد درونی آن از روی دیوار استفاده میشود.این مته ها معمولا به همراه ابزارهای خاصی برای نشانه گیری و ثابت کردن مته برای رسیدن به محل و زاویه دلخواه به کار برده میشوند. اگر چه این کار به همراه مشکلاتی برای اپراتور در همگام سوراخ کاری ثابت به همراه است.گوناگونی و انعطاف پذیری مته های سیم کش به طور معمول در اروپا دیده نمیشود.

مته حفاری چاه : ( Well drilling bit )
[ویرایش]

مته ها


                                                             نمونه یک مته سه قطبی .تقریبا به اندازه یک بشکه

انواع مختلفی از مته ها برای حفر چاه استفاده میشود که بستگی به نوع چاه دارد.
دراینجا سه طبقه بندی عمده داریم :
به صورت مته نرم ، متوسط ، سخت.
مته نرم دورانی که در ماسه های یکپارچه ، رسی ،هسته آهکی نرم،بستر قرمز و سنگ خاک رسی استفاده میشوند.
مته متوسط که در بسترهای کلسیت ، دولومیت ،سنگهای آهکی ، و سنگ رسی سخت استفاده میشوند.
در صورتیکه مته های سخت در سنگهای رسی سخت ،کلسیتها،سنگهای رسوبی،سنگ چخماق،سنگ آهکی سخت و سایند استفاده میشود.


مواد سازنده مته : ( Material for bit construction )
[ویرایش]


مته ها


                                                                                        مته با روکش نیترید تیتا نیوم

برای ساختن یک مته از چندین نوع ماده مختلف بسته به نوع کاربرد آن استفاده میشود.

فولادها : ( Steels )
[ویرایش]

==مته فولاد کم کربن== که فقط برای سوراخکاری روی چوب استفاده میشود.این نوع مته دارای لبه نگهدارنده نمیباشند و نیاز به تیز کردن مداوم ندارند.کار کردن روی چوبهای سخت میتواند طول عمر این مته را کاهش دهد.آنها در مقایسه با دیگر ابزارهایی که عمر طولانی تر دارند قیمت زیادی دارند.
==مته فولادی با کربن زیاد== که از فولاد با درصد کربن بالا ساخته میشوند.این کار باعث بهبود بخشیدن پوسته فولادی مته میشود.این کار به علت دما دادن و سخت کاری روی آن اتفاق می افتد.از این مته ها می توان برای سوراخکاری روی چوب و فلزات استفاده کرد اگر چه این مته ها دارای ضریب خطا کم در مقابل دما در هنگام سوراخ کاری هستند اما دمای بیش از حد باعث خمیری شدن آن و در نتیجه نرم شدن لبه های برش میشود.
==فولاد سرعت بالا ( HSS )== نوعی از فولاد است که مقاومت بسیار زیادی در مقابله با تغییرات دمایی دارد.از آنها میتوان برای سوراخکاری روی فلزات ،چوب سخت ،و دیگر موادی که سرعت برش بالا تری نیاز دارند استفاده کرد.استفاده از آنها تا حد زیادی جایگذین انواع دیگر مته شده است.
==فولاد آلیاژی کبالت.== نوعی از فولاد سرت بالا است دارای مقدار زیادی کبالت در آن است.مزیت اصلی آنها در بی اثر بودن دما بر آنها در دماهای بالا است.به همین علت از آنها برای سوراخکاری روی فولاد های زد زنگ (استاینلس استیل )استفاده میشود.بزرگترین مشکل فولاد آلیاژی کبالت در شکنندگی خیلی زیاد آنها در برابر ( HSS ) است.

کاربیدها : ( Carbides )
[ویرایش]

کاربید تنگستن کاربیدهای و دیگر مواد بسیار سخت است که می تواند در تقریبا تمام مواد قطعه کار دریل در حالی که نگه داشتن لبه بیش از بیت های دیگر. با توجه به هزینه بالا و تردی خود ، آنها اغلب فقط در tipped ابزار ، که در آن قطعات کوچک screwed brazed و یا بر روی نوک بیت. با این حال ، آن است که تبدیل شدن به رایج در مغازه ها کار برای استفاده از مته کاربید سخت ، و در صنایع خاص ، به ویژه مته PCB ، آن را امری عادی است برای برخی از زمان بوده است.

الماس یا کربن : ( diamond )
[ویرایش]

بلور الماس چند لایه ، ( Polycrystalline Diamond ) ( PCB ) یک از بسیار سخت است که مقاومت زیادی در برابر سایش دارد.این مواد از لایه های ریز الماس ( کربن ) تشکیل شده است.ضخامت این لایه ها معمولا در حدود 0.5 میلی متر ( 0.019 اینچ ) است.این لایه ها در درون پوششی از ماده خاکستری از جنس کاربید تنگستن قرار دارند.مته های ساخته شده از این مواد با یکی از دو روش زیر بدست می آیند.در روش اول این مواد ( PCB ) را با لحیم های ریز به دور قطعه کار در لبه های برش ثابت می کنند.در روش دوم این مواد ( PCB ) را در حالت مذاب به صورت رگه هایی در درون کاربید تنگستن در یک نوک قرار میدهند.بعد از این کار می توان این نوک را با لحیم کاری به یک شفت از جنس کاربید متصل کرد و از این مجموعه کارها میتوان یک ابزار مرکب داشت که دارای کمترین شکست در دور آن است.
از مته های ( PCB ) معمولا در صنعت ماشن سازی،صنعت هوا فضا،و دیگر صنایعی که احتیاج به سوراخکاری روی آلیاژهای ساینده مثل آلومینیوم،فیبرهای کربن،بتن مصلح،پلاستیکها و دیگر مواد ساینده استفاده کرد.این مته ها همچنین در کارهایی که دیگر ابزار ها و موادی که مضر میباشند باعث افزایش سوددهی میشوند.

پوششها : ( Coating )
[ویرایش]

==اکسید سیاه ، ( Black Oxide )== یکی از پوششهای گران قیمت است.پوشش اکسی سیاه مقاومت بالایی در برابر حرارت و چربی و مقاومت خوبی در برابر خوردگی دارد.در نتیجه استفاده از این ماده مته ها عمر طولانی تری نسبت به مته های سرعت بالای فولادی ( High speed Steel ) دارند.
==نیترید تیتانیوم ، ( Titanium Nitride ) ( TIN )== یکی از سرامیکهای بسیار سخت است و هنگامی که به عنوان پوشش برای مته های سرعت بالا فولادی ( High speed Steel ) به کار رود (معمولا مته های دو لبه) میتوند عمر برش کاری آنها را 3 بار و بیشتر افزایش دهد. یک مته نیترید تیتانیوم را به خوبی تیز کرد .زیرا لبه های جدید دارای پوشش نیستند و نمی توانند در هنگام کار پوشش مناسب را داشته باشد.
==نیترید آلیاژ آلومینیوم-تیتانیوم ، ( Titanium Aluminum Nitride ) ( TiAN )== یکی دیگر از پوششهایی است که به طور معمول از آن استفاده می شود.این ماده مزیت بسیار بالایی نسبت به نیترید تیتانیوم دارد و میتواند عمر کارکرد مته را 5 بار و بیشتر افزایش دهد.
==نیترید آلیاژ کربن و تیتانیم ، ( Titanium Carbon Nitride ) ( TiCN )== یکی از دیگر موادی است که برای پوشش کاری استفاده میشود و مزیت های بیشتری نسبت به نیترید تیتانیوم دارد.
==پودر کربن ، ( Diamond Powder )==اغلب برای مواد ساینده استفاده میشود از این ماده برای برش موادی از قبیل کاشی ،سنگ و مواد خیلی سخت استفاده میشود.برای از بین بردن اکثر دمای تولید شده توسط مته در هنگام کار از آب برای خنک کردن مته و جلوگیری از خراب شدن آن استفاده میشود.
==نیترید زیرکونیوم ، ( Zirconium Nitride )== یکی از موادی است که برای پوشش مته ها برای برخی ابزارهای صنعتی به کار میرود.

منابع[ویرایش]

[۱]

[۲]

پرونده:FINAL DRILL(1) مته و انواع ان.pdf
FINAL DRILL(1) مته و انواع ان