متفورمین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
متفورمین
شناساگرها
CAS 657-24-9 YesY
پاب‌کم 4091
کم‌اسپایدر 3949 YesY
UNII 9100L32L2N YesY
شماره EINECS 211-517-8
دراگ‌بانک DB00331
KEGG D04966 YesY
ChEBI CHEBI:6801 YesY
ChEMBL CHEMBL1431 YesY
کد اِی‌تی‌سی A10BA02
Jmol-3D images Image 1
Image 2
خصوصیات
فرمول مولکولی C4H11N5
جرم مولی ۱۲۹٫۱۶ g mol−1
Exact mass 129.101445377 g mol−1
log P 1.254
داروشناسی
فراهمی زیستی 50–60%
Routes of
administration
Oral
Elimination
half-life
6.2 hours
Excretion Renal
اطلاعات مجوز US
Legal status

POM(UK) -only(US)

Pregnancy
category
C(استرالیا) B(ایالات متحده آمریکا)
ترکیبات مرتبط
ترکیبات مرتبط
تمامی داده‌ها مربوط به شرایط استاندارد(در  °C۲۵ و  kPa۱۰۰) است، مگر آنکه خلاف آن ذکر شده باشد.
Infobox references

نام تجاری : متفورتکس

'متفورمین'
Metformin.svg
نام آیوپاک N,N-dimethylimidodicarbonimidic diamide
شمارهٔ CAS 657-24-9
فرمول شیمیایی
طبقه بندی درمانی شیمیایی تشریحی A10BA02
PubChem 3961
نیمه عمر ۶٫۲ ساعت
متابولیسم --
دفع ادراری
زیست فراهمی ۵۰- ۶۰ ٪ درحالت ناشتا
موارد مصرف دیابت
راه استعمال دهانی
اشکال دارویی قرص ۵۰۰-۱۰۰۰ میلیگرمی

نام ژنریک : متفورمین (به انگلیسی: METFORMIN)

رده درمانی: کاهنده قند خون .

اشکال دارویی: قرص

موارد مصرف[ویرایش]

متفورمین به عنوان کاهنده قند خون در درمان دیابت نوع دو (دیابت غیروابسته به انسولین) بکارمی‌رود. متفورمین در اختلال متابولیسم کربوهیدرات و درمان سندرم تخمدان پلی کیستیک نیز تجویز میشود.

مقدار و نحوه مصرف دارو[ویرایش]

مقدار مصرف دارو را پزشك تعيين مي كند ولي مقدار مصرف معمول اين دارو به شرح زير مي باشد : بزرگسالان : در صورت مصرف متفورمين تنها : در ابتدا 500 ميليگرم معادل يك قرص دوبار در روز همراه صبحانه و ناهار سپس در صورتيكه نياز باشد پزشك در طول هفته دوز دارو را افزايش مي دهد و به مقدار 500 یا 850 ميليگرم دو يا سه بار در روز همراه غذا می رساند. متفورمين همراه با سایر داروهای کاهنده قند : پزشك دوز هر دارو را اندازه گيري مي كند . متفورمين همراه با انسولين : ابتدا 500 ميليگرم يك بار در روز سپس پزشك در صورت نياز دوز دارو را افزايش مي دهد . کودکان بالای 10 سال : 500 ميليگرم دو بار در روز همراه صبحانه و عصرانه و در صورت نیاز پزشك دوز دارو را افزايش مي دهد. کودکان زیر 10 سال : مقدار داروی مورد نیاز توسط پزشک تعیین می شود.

مکانیسم اثر[ویرایش]

این دارو مقاومت به انسولین را در بیماران دیابتی کم می‌کند.

عوارض جانبی[ویرایش]

هیپوگلیسمی، بی اشتهایی، تهوع، استفراغ، نفخ، تولید گاز بیش از حد در روده‌ها، و اسهال، خستگی، دردهای عضلانی، تنگی نفس، خواب آلودگی، یا معده درد.

موارد احتیاط[ویرایش]

  • از نوشيدن الكل و فرآورده هاي حاوي الكل خودداري كنيد .
  • از مصرف داروها بدون تجويز پزشك خودداري كنيد بخصوص داروهاي بدون نسخه مانند آسپرين ، داروهاي كنترل كننده اشتها ، آسم ، سرماخوردگي ، تب ، سينوزيت.
  • مشخصات پزشكي خود را شامل مبتلا بودن به بيماري ديابت ، ليست داروهاي مصرفي با مقدار مصرف آن را همواره حتي در مسافرت به همراه داشته باشيد و در صورت امكان برنامه غذايي خود را تغيير ندهيد .
  • در صورت عمل جراحي و يا تست هاي تشخيصي با اشعه ايكس پزشك را از مصرف دارو با خبر كنيد .
  • در صورت ايجاد علائم لاكتيك اسيدوز كه شامل : اسهال ، تنفس سريع و سطحي ، درد و اسپاسم شديد ماهيچه اي ، خواب آلودگي غير معمول ، خستگي و ضعف غير معمول مي باشد هر چه سريع تر به پزشك مراجعه كنيد.
  • پس از تاخير در خوردن غذا و يا نخوردن آن يا بيشتر از معمول ورزش كردن يا نوشيدن مقدار زيادي الكل يا مصرف دارويي خاص يا مصرف بيشتر از حد انسولين ، سولفونيل اوره و يا داروهاي اين دسته و يا اسهال و استفراغ قند خون كاهش مي يابد . علائم آن عبارتند از : احساس دلواپسي و دلشوره ، تغييرات رفتاري مانند افراد مست ، تاري ديد ، عرق سرد ، پريشاني ، پوست سرد و رنگ پريده ، اشكال در تمركز ، خواب آلودگي ، گرسنگي مفرط ، طپش سريع قلب ، سردرد ، تهوع ، عصبانيت ، كابوس ، خواب پرتلاطم ، لرزش ، اختلال در تكلم ، ضعف و خستگي غير معمول كه سريع پيشرفت كرده و باعث وخيم تر شدن حال مريض مي شود و بايد سريع بوسيله قندهاي فعال سريع الاثر درمان شود .
  • راههاي مفيدي كه باعث افزايش قند خون مي شوند عبارتند از :
  • خوردن حبه قند يا نوشيدن آب ميوه يا نوشابه غير رژيمي و يا شربت نشاسته يا عسل.
  • از خوردن شكلات بعلت اينكه چربي موجود در شكلات مانع از آزادشدن سريع قند موجود در آن مي شود پرهيز كنيد .
  • در مواقعيكه يكساعت و يا بيشتر غذا نخورديد يك غذاي مختصر مانند تكه اي گوشت يا ساندويچ و يا شيريني بخوريد .
  • پس از تب يا عفونت يا مصرف كمتر از حد انسولين ، سولفونيل اوره ، متفورمين و داروهايي از اين دسته و يا فراموش كردن مصرف دارو يا ورزش نكردن به ميزان كافي يا مصرف داروهاي خاص براي درمان علائم ديگر ديابت و تغيير ميزان قند خون يا سرپيچي از رژيم غذايي و پرخوري كردن قند خون افزايش مي يابد و علائم آن عبارتند از:

تاري ديد ، خواب آلودگي ، خشكي دهان ، افزايش حجم و تكرر ادرار ، كاهش اشتها ، تهوع و استفراغ ، معده درد ، خستگي ، عطش غير معمول كه بايد براي درمان آن هر چه سريع تر به پزشك مراجعه كرد . در صورتيكه بيمار در اين مرحله درمان نشود دچار پوست خشك برافروخته ، تنفس بدبو ، وجود كتون در ادرار ، تنفس سطحي و مشكل شده كه هيپرگلسيمي شديد رخ داده و منجر به كتواسيدوزيس و مرگ مي شود .

  • در صورت افزايش قندخون براي اطمينان از اينكه قند خون تنظيم شده بايد مرتب با پزشك چك كرد و بدون نظر پزشك دوز دارو را تغيير نداد.

تداخل دارويي[ویرایش]

مصرف همزمان با سولفونيل اوره‌ها ممكن است موجب بروز هايپوگليسمي شود. در صورت مصرف همزمان اين داروها غلظت خوني گلوكز بايد مرتبا ًاندازه‌گيري شود. در صورت لزوم مصرف متفورمين با انسولين، براي جلوگيري از بروز هايپوگليسمي و به دست آوردن نسبت مناسب مصرف آنها، در شروع درمان بيمار بايد بستري شود. در صورت مصرف همزمان با سايمتيدين، كليرانس كليوي متفورمين ممكن است كاهش يابد. مقدار مصرف متفورمين بايد كاهش يابد. در صورت مصرف همزمان داروهاي ضد انعقاد با متفورمين، ممكن است مقدار مصرف داروهاي ضد انعقاد احتياج به تنظيم داشته باشد. برخي داروها ممكن است قند خون را افزايش داده و ازدياد دوز متفورمين را ضروري نمايند. مهمترين اين داروها عبارتند از: بلوكرهاي كانال كلسيمي، كورتيكواستروئيدها، استروژن‌ها، ‌ضد بارداري‌هاي هورموني، ايزونيازيد، نياسين، فنوتيازين‌ها، فني‌توئين، داروهاي مقلد سمپاتيك، تيازيدها و ديگر ديورتيك‌ها، و هورمونهاي تيروئيدي. داروهاي كاتيوني (آميلورايد، سايمتيدين، ديگوكسين، مورفين، پروكائين آميد، كينيدين، كينين، رانيتيدين، تريامترن، تريمتوپريم و وانكومايسين) ممكن است با متفورمين در ترشح كليوي رقابت نموده و سطح آن را افزايش دهند.

یافته‌های جدید[ویرایش]

بر اساس پژوهشهای اخیر، این دارو احتمالاً در آینده خواهد توانست برای درمان سرطان پستان به کار رود. یافته های جدید نشان میدهد که انرژی لازم برای رشد سلولهای سرطانی (در پستان) توسط میتوکندری‌های سلولها تولید میشود و این انرژی تولیدی در سلولهای سرطانی پنج برابر بیشتر از سلولهای دیگر است.

متفورمین موجب سرکوب فعالیت میتوکندری میشود و میتواند در آینده روشی برای درمان سرطان پستان به کار رود.

آزمایشهای دیگری نیز تاثیر متفورمین برای سرکوب رشد تومورهای سرطانی پستان نشان داده‌اند.

منابع:

1. http://www.pezeshkan.org/?p=24638

2. http://www.dr-ameri.com/fa/detailsnews.aspx?newsid=2710

3. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20305377#

جستارهای وابسته[ویرایش]

دیابت سرطان

منابع[ویرایش]

  • سایت دارونما
  • فرهنگ داروهای ژنریک ایران، دکتر حشمتی ، ۱۳۸۷

پانویس[ویرایش]