مانندگی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

[[

'''مانندگی'''یا زیگوستی (Zygosity) به همانندی دو فنوتیپ (رخ‌مانه)در یک الل(صفت) یک ارگانیسم (اندامگان) می‌گویند.

اگر هر دو فنوتیپ یک ارگانیسم یکسان باشند به آن هم‌ماننده یا هموزیگوس (Homozygous) می‌گویند. اگر دو فنوتیپ با هم تفاوت داشته باشند به آن دگرماننده یا هتروزيگوس (Heterozygous) می‌گویند. اگر یکی از دو فنوتیپ در اندامگان نباشد، به آن نیمه‌ماننده یا همیزیگوس (Hemizygous) می‌گویند. و اگر هر دو فنوتیپ نباشند به آن هیچ‌ماننده یا نولی زیگوس (Nullizygous) می‌گویند.

هم‌مانند(هموزیگوت)[ویرایش]

یک سلول یا ارگانیسم هنگامی برای یک ژن ویژه هموزیگوس است که فنوتیپ های یکسانی از آن ژن در هر دو کروموزوم همتا فام‌تن همتا آن سلول (یاخته) موجود باشد. به آن سلول یا ارگانیسم هم‌مانند یا هموزیگوت (Homozygote) می‌گویند.

به ارگانیسم دیپلوئیدی می‌گویند که هر دو الل مربوط به ژن آن مثل هم باشد. برای آن که الل جهش یافته از نوع مغلوب بتواند در صفت ژنتیکی بروز کند حتماً باید ارگانیسم از نوع هموزیگوت باشد یعنی هر دو الل جهش یافته با هم در آن باشد تا صفت ژنتیکی مربوطه را نشان دهد.[۱]

دگرماننده[ویرایش]

یک اندامگان یا یاخته هنگامی برای یک ژن دگرماننده است که دارای دو رخ‌مانهٔ گوناگون از آن ژن باشد. به آن یاخته یا اندامگان دگرمانند می‌گویند.

به ارگانیسم دیپلوئیدی می‌گویند که دو الل مربوط به ژن آن متفاوت از هم باشد. برای آن که الل جهش یافته از نوع غالب بتواند در صفت ژنتیکی بروز کند ارگانیسم می‌تواند از نوع هتروزیگوت باشد یعنی هر دو الل جهش یافته غالب لازم نیست در آن باشد تا صفت ژنتیکی مربوطه را نشان دهد بلکه اگر یکی از الل‌های جهش‌یافته غالب در آن باشد برای بروز صفت ژنتیکی مربوطه در آن ارگانیسم کافی است.[۲]

نیمه‌ماننده[ویرایش]

هنگامی که یک یاخته یا اندامگان دوگان تنها بر روی یکی از فام‌تنهای همتای خود ژن یک صفت ویژه را دارا باشد و بر روی فام‌تن دیگر، آن ژن موجود نباشد به آن اندامگان نیمه‌مانند می‌گویند و آن یاخته یا اندامگان برای آن صفت نیمه‌ماننده می‌باشد. نیمه‌مانندگی هنگامی دیده می‌شود که یک ژن از روی یکی از فام‌تن‌ها پاک شده باشد و یا اینکه در اندامگان‌های دگرکامه (Heterogametic)، یکی از ژنها بر روی یکی از فام‌تن‌های جنسی جای داشته باشد.

هیج‌ماننده[ویرایش]

یک اندامگان هیج‌ماننده دارای دو رخ‌مانهٔ جهش‌یافته از یک ژن می‌باشد. به این اندامگان جهش‌یافته هیج‌مانند (Nullizygote) می‌گویند.

منابع[ویرایش]

  1. Biologie moléculaire de la cellule by Lodish, Berk, Matsudaira et al., Publisher: De Boeck & Larcier, chapitre 10: La structure moléculaire des gènes et des chromosomes, page 424, 3ème édition, 2005
  2. Biologie moléculaire de la cellule by Lodish, Berk, Matsudaira et al., Publisher: De Boeck & Larcier, chapitre 10: La structure moléculaire des gènes et des chromosomes, page 424, 3ème édition, 2005

[[]]