مارلون براندو

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
مارلون براندو جونیور
Marlon Brando - The Wild One.jpg
تولد ۳ آوریل ۱۹۲۴(۱۹۲۴-04-0۳)
اوماها، نبراسکا
مرگ ۱ ژوئیه ۲۰۰۴ (۸۰ سال)
لس‌آنجلس، کالیفرنیا
سال‌های فعالیت ۲۰۰۴ - ۱۹۴۴
همسر(ها) آنا کاشفی (۱۹۵۹-۱۹۵۷)
مویتا کاستاندا (۱۹۶۲-۱۹۶۰)
تریتا تریپیا (۱۹۷۲-۱۹۶۲)
وب‌گاه رسمی وب‌گاه رسمی

مارلون براندو (به انگلیسی: Marlon Brando, Jr.) (تولد ۳ آوریل ۱۹۲۴ - درگذشته ۱ ژوئیه ۲۰۰۴) بازیگر آمریکایی برندهٔ جایزه اسکار و ستایش شده‌ترین بازیگر تاریخ سینمای جهان است. او پیشکسوت سبک معروف "متد اکتینگ" بود که بلافاصله پس از او بازیگرانی مانند جیمز دین و مونتگومری کلیفت و سالها بعد پل نیومن، داستین هافمن و رابرت دنیرو با درخشش خود این سبک را در سینمای آمریکا تثبیت کردند.

زندگینامه[ویرایش]

مارلون براندو ساعتی پس از نیمه شب سوم آوریل ۱۹۲۴ در اوماها در ایالت نبراسکا به دنیا آمد. او یکی از تاثیرگزارترین بازیگران تاریخ سینما است. بسیاری بهترین نقش او را پدر خوانده می‌دانند. این بازیگر آمریکایی در بین بسیاری از علاقه‌مندان به سینما و منتقدان به عنوان «بهترین بازیگر تاریخ سینما» شناخته می‌شود.آنچنان که خودش بیان کرده هرگز فکر نمی کرده در جهان سینما به چنین شهرتی برسد و می گوید همه چیز اتفاقی شد.او در دوران نوجوانی به اجبار پدر وارد آکادمی نظامی شد ، ولی آن را نیمه تمام گذاشت و بعد ها به آکادمی بازیگری استلا آدلر (زنی که تا کنون یکی از بزرگترین استادان بازیگری مخصوصا در رشته تاتر شناخته می شود) رفت ، و سپس به تاتر برادوی راه یافت.در واقع بیشتر بازیگران بزرگ هالبوود مدتی را در تاتر برادوی خاک خورده‌اند.با نمایش اتوبوسی به نام هوس که بعد ها در فیلم آن را نیز نقش آفرینی کرد نامش سر زبانهاافتاد.همچنین بنا به گفته خودش نقد هایی که بعد از تاتر اتوبوسی به نام هوس در روزنامه ها نوشته شد یکی از دلایلی هست که او در تمام عمر خود رابطه ی خوبی با روزنامه ها و مجلات نداشت ، روزنامه ها در مورد این نمایش که مارلون در آن نقش یک مرد نظامی بی احساس و وحشی خوی را بازی میکرد نوشته بودند که مارلون براندو در حقیقت شخصیت خود را در این نمایش به صحنه برده است. اون بعد از سه سال پیایی بازی در نمایش اتوبوسی به نام هوس بالاخره قراردادهایی با کمپانی های سازنده فیلم نوشت و در اولین فیلم سینمایی اش به نام مردان که در آن نقش یک سرباز جانباز را بازی میکرد ظاهر شد. او خیلی زودتر از هر کسی در جهان سینما راه خود را به سوی ترقی و شهرت باز کرد و طی سالها نقش آفرینی در مقابل دوربین همیشه به سلطان صحنه ها مشهور بود.

ابتدای زندگی[ویرایش]

مارلون براندو جونیور، سوم آوریل ۱۹۲۴ در اوماهای نبراسکا چشم به جهان گشود، مادرش بازیگر تئاتر بود  و پدرش در تولید مواد شیمیایی فعالیت داشت. یازده ساله بود که همراه با خانواده به ایلی نویز مهاجرت کرد. در این زمان والدینش از یکدیگر جدا شدند و مدتی کوتاه همراه با خواهرش جوسلین و فرانسز با مادرش زندگی کرد. [۱]

تمایل مارلون به بازیگری در تئاتر وابسته به حرفه و ترغیب‌های مادرش بود. پیش از مارلون، خواهرش جوسلین جذب بازیگری شد. جوسلین به نیویورک رفت تا در آکادمی هنرهای دراماتیک آمریکا به آموزش بازیگری مشغول شود . بعدها او سر از برادوی درآورد و بازیگری در تلویزیون و سینما را نیز به تجربیات خود افزود.

پس از آنکه دیگر خواهر مارلون به نیویورک رفت تا در رشته هنر تحصیل کند او نیز راه خواهرش را در پیش گرفت. براندو دوران کودکی تلخ و سختی را از سر گذراند و چندین بار از مدرسه اخراج شد تا در ۱۶ سالگی به مدرسه نظام رفت جایی که پدرش قبلاً به آنجا رفته بود. مارلون نوجوان در مدرسه نظامی به فعالیت‌های نمایشی مشغول شد. او نظم محیط های نظامی را تاب نمی‌آورد. بارها از مدرسه فرار کرد و دستگیر شد هر چند هم کلاسی‌هایش او را دوست داشتند و از او حمایت می‌کردند، اما عاقبت تصمیم گرفت تحصیل در مدرسه نظام را نیمه کاره رها کند.

ورود به تئاتر[ویرایش]

براندو در سال ۱۹۴۲ به مدرسه تئاتر حرفه ای آمریکا پیوست و در این مکان به تجربه های کارگاهی تئاتر دست زد. پس از آن بود که سر از اکتورز استودیو درآورد و تحت آموزش استلا آدلر استاد بزرگ بازیگری زمان قرار گرفت و در این دوران، بازیگری به شیوه استانیسلاوسکی را آموخت. هر چند همواره با آدلر در کشمکش بود و عاقبت اکتورز استودیو را رها کرد.

براندو به خاطر خلق و خوی معترض و ناخوشایندی که داشت، باعث شده بود تا از یکی دو کار تئاتری اخراج شود. بعد به عضویت یک گروه محلی درآمد و با نمایش "مادر را به یاد می‌آورم" به برادوی پا گذاشت.

در سال ۱۹۴۸ و در سن ۲۴ سالگی به نقش استنلی کوالسکی در نمایش "اتوبوسی به نام هوس" در برادوی روی صحنه رفت . ایفای نقش یک کهنه سرباز در نمایش "کافه تراک لاین" نامش را بر سر زبان‌ها انداخت. هر چند این نمایش با شکستی تجاری همراه شد، اما منتقدان چنان از قدرت بازیگری براندو به وجد آمده بودند که او را "متعهدترین بازیگر برادوی" نامیدند.

در سال ۱۹۵۳ براندو در نمایش "سلاح‌ها و مرد" به کارگردانی لی فالک نیز خوش درخشید. او برای بازی در این نقش پیشنهاد دستمزد هفته‌ای ۱۰۰۰۰ دلاری در برادوی را رد کرد تا در این نمایشنامه در بوستون روی صحنه برود در حالی که تنها ۵۰۰ دلار دستمزد هفتگی می گرفت، این آخرین نقش آفرینی مارلون براندو روی صحنه تئاتر بود.

زندگی حرفه ای و فیلم های شاخص[ویرایش]

براندو به نقش استنلی کوالسکی در کنار ویوین لی در فیلم اتوبوسی بنام هوس

پس از درخشش روی صحنه در نمایش "اتوبوسی به نام هوس" از سوی الیا کازان فیلمساز نامدار دوران دعوت شد تا در نسخه سینمایی این نمایش به نقش آفرینی مشغول شود. شخصیت استنلی کوالسکی در نسخه سینمایی نمایشنامه کلاسیک "اتوبوسی به نام هوس" با نام براندو عجین شد و شهرتی جهانی یافت. این فیلم و فیلم "در بارانداز" (هر دو به کارگردانی الیاکازان ) در دهه ۱۹۵۰ نام براندو را به عنوان استعدادی جدید در بازیگری سینما بر سر زبان‌ها انداخت. او در میان سالی با ایفای نقش دن ویتو کورلئونه در فیلم "پدرخوانده" نام خود را جاودان ساخت. نقشی که دومین جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد را برایش به ارمغان آورد.

مردان (۱۹۵۰)[ویرایش]

براندو نخستین بار در فیلم "مردان" بازی کرد. او برای ایفای این نقش یک ماه در بیمارستان مجروحین جنگی بستری شد تا به جزئیات رفتاری نقش دست یابد ، کاری که از دید بسیاری از بازیگران مجرب آن دوران مانند لارنس الیویه یا کلارک گیبل حماقت محض محسوب می شد. [۲]

اتوبوسی بنام هوس (۱۹۵۱)[ویرایش]

مارلون براندو در کنار آنتونی کوئین در فیلم زنده باد زاپاتا

پس از درخشش روی صحنه در نمایش "اتوبوسی به نام هوس" از سوی الیا کازان فیلمساز نامدار دوران دعوت شد تا در نسخه سینمایی این نمایش به نقش آفرینی مشغول شود. بازی نامتعارف براندو در نقش استنلی کوالسکی در این فیلم به انقلابی در تکنیک‌های بازیگری تعبیر شد و شیوه بازیگری متد را با تغییری اساسی مواجه ساخت. پس از آن برای تست بازیگری در نقش اصلی فیلم "شورش بی دلیل" به استودیوی برادران وارنر رفت. نقشی که عاقبت جیمز دین برای ایفای آن برگزیده شد. بازی قدرتمندش در نسخه سینمایی "اتوبوسی به نام هوس" نامزدی جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد را برایش به ارمغان آورد . نامزدی اسکار در سه سال بعدی نیز با فیلم‌های "زنده باد زاپاتا"،" جولیوس سزار" و "در بارانداز" تکرار شد و برای فیلم آخر، نخستین بار این جایزه را به خانه برد.

وحشی (۱۹۵۳)[ویرایش]

وحشی دیگر فیلم مهم براندو در دهه درخشان ۱۹۵۰ بود. او که در نقش یک موتورسیکلت سوار یاغی در این فیلم خوش درخشیده بود به بت نسل جوان تبدیل شد. تصویری که از او یک جوان عاصی عصر راک اند رول ارایه داد، به شمایل این عصر بدل شد.

از اینجا به بعد تاثیر پدیده براندو روی نسل جوان دو چندان شد. تصویر جدید جوانان یاغی در آمریکا بر اساس ویژگی‌های ظاهری براندو در فیلم "وحشی" (موتورسیکلت بزرگ، کاپشن چرمی و شلوار جین) شکل گرفت. پس از نمایش موفق این فیلم، فروش کارخانجات بزرگ موتورسیکلت آمریکا سیر صعودی به خود گرفت. "وحشی" در خارج از آمریکا نیز با توفیق تجاری روبرو شد تاثیراتی مشابه بر فرهنگ کشورهای دیگر جهان گذاشت.

در بارانداز (۱۹۵۰)[ویرایش]

مارلون براندو در نقش تری مالوی در فیلم در بارانداز

تحت کارگردانی الیاکازان و با همراهی گروهی از مستعدترین بازیگران دوران، براندو جایزه اسکار را برای ایفای نقش‌تری مالوی در "در بارانداز" به دست آورد. براندو و همبازی‌اش در این فیلم "راد استایگر"، برخی سکانس‌های نوشته شده توسط کازان را نپسندیده و در این صحنه‌ها به بداهه پردازی روی آوردند.

  • پنج فیلم نخست کارنامه بازیگری براندو، نام او را به عنوان یک استعداد بی‌نظیر و خارق‌العاده بازیگری در ذهن علاقه‌مندان و منتقدین سینما ثبت کرد. او سه سال متوالی جایزه فیلم بریتانیا (بفتا) را در سالهای ۱۹۵۱ تا ۱۹۵۱ به خود اختصاص داد.
  • در دهه پنجاه توفیق براندو با بازی در نقش‌هایی کم نظیر چون اسکای مسترسون در "مردان و عروسک‌ها" مترجمی ژاپنی تبار در "چای خانه ماه اوت" خلبان نیروی هوایی در "سایانورا" و یک افسر نازی در "شیرهای جوان" ادامه یافت. او برای "سایونارا" هم نامزد اسکار شد.
  • او در سالهای دهه ۱۹۵۰ در کنار جیمز دین و مونتگمری کلیفت به یکی از ستاره های مشهور هالیوود بدل شد.

دهه ۱۹۶۰[ویرایش]

در دهه ۱۹۶۰ براندو فیلم‌هایی چون "شورش در کشتی بونتی"، "سربازهای یک چشم" (تنها فیلمی که براندو خود آن را کارگردانی کرد)، "تعقیب"، "انعکاس در چشمان طلایی" و "کوئیمادا، بسوزان" (فیلمی شکست خورده که براندو آن را بهترین اثر بازیگری خود می‌دانست) بازی کرد.

با این فیلم‌ها کارنامه هنری براندو در پایان دهه ۶۰ به شدت لطمه خورده و او می‌رفت تا به دست فراموشی سپرده شود به همین دلیل به سوی فیلم‌های کم بودجه یا مستقل روی آورد. برخی از مورخین سینما دلیل این عزلت گزینی را فعالیت‌های اجتماعی براندو، به ویژه حمایتش از گروه افراطی "پلنگ‌های سیاه" می‌دانند.

پدرخوانده (۱۹۷۲)[ویرایش]

در آغاز دهه هفتاد براندوی میان سال با بازی در نقش خاطره انگیز "دن ویتو کورلئونه" در فیلم " پدرخوانده" به یکباره کارنامه هنری خود را دوباره احیا کرد.

فرانسیس فورد کوپولا کارگردان پدرخوانده در این باره می‌گوید: براندو خود تست چهره پردازی‌اش را انجام داد او با گذاشتن دو تیله در دهانش، فرم ویژه فک و صورت و شیوه پرخش گفتاری دن کورلئونه را شکل داد.

کاپولا شیفته شخصیت پردازی براندو برای نقش ویتو کورلئونه شده بود. اما باید با مسئولان استودیو می‌جنگید تا براندو را که به بدخلقی و رفتار غیر مسئولانه سر صحنه فیلم‌ها شهرت یافته بود به آنان بقبولاند. مدیران کمپانی پارامونت می‌خواستند با دنی تامس برای ایفای این نقش قرارداد ببندند اما تامس که خود شاهد تمرین‌های براندو برای این نقش بود پارامونت را وادار ساخت تا با مسئولیت کاپولا این نقش را به براندو بسپارند.

فعالیت های اجتماعی[ویرایش]

فعالیت‌های اجتماعی براندو در زمینه احقاق حقوق مدنی سیاهان و سرخپوستان، بخش دیگری از شخصیت جذاب و چند بعدی این مرد را رقم می‌زند. ضمن آنکه او با رفتارهای تند وغیر عادی‌اش لقب "پسر بد هالیوود" را به خود اختصاص داد.

براندو در راهپیمایی مشهور حقوق مدنی ۱۹۶۳ نیز حضور داشت.

او در سال ۱۹۷۳ دندان‌های یک عکاس پاپاراتزی را شکست. خصوصیات اخلاقی غریب براندو، کودکی نامتعارف و پرمحنتش، زندگی خانوادگی از هم گسیخته و مصیبت بارش، سختگیری‌هایش هنگام حضور سر صحنه فیلم های متعدد از جمله عدم تمایل یا ناتوانی در حفظ دیالوگ‌ها و سرپیچی از فرامین کارگردان‌ها و رفتاری کودکانه، همه و همه می‌توانست کارنامه حرفه‌ای هر بازیگری را نابود سازد.

درگذشت[ویرایش]

براندو روز یکم ژانویه ۲۰۰۴ (یازدهم تیر ۱۳۸۳) در سن ۸۰ سالگی در گذشت علت واقعی مرگ او به دلیل اصرارهای عجیب وکیلش هرگز به درستی و صحت فاش نشد.

بعدها بخش پزشکی دانشگاه UCLA علت مرگ براندو را مشکلات تنفسی ناشی از تصلب بافت‌های ریوی اعلام کرد. هرچند این نکته نیز هرگز مورد تایید وکیلش قرار نگرفت، علاوه بر آن براندو در سال‌های پایانی عمر دچار نارسایی قلبی بود و گفته می‌شود از بیماری قند و سرطان کبد رنج می‌برد. [۳]

آثار به یادماندنی[ویرایش]

از فیلم‌های مشهوری که وی در آن‌ها ایفای نقش کرده‌است می‌توان به آثار زیر اشاره کرد

جوایز[ویرایش]

فیلم‌ها[ویرایش]

سال نام فیلم نقش توضیحات
۱۹۵۰ مردان کن
۱۹۵۱ اتوبوسی به نام هوس استنلی کوالسکی نامزد جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد
۱۹۵۲ زنده باد زاپاتا! امیلیانو زاپاتا بفتا، گلدن گلوب، جشنواره کن نامزد جایزه اسکار
۱۹۵۳ جولیوس سزار مارک آنتوان نامزد جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد
بهترین بازیگر خارجی از بفتا
وحشی جانی استرابلر (راوی)
۱۹۵۴ در بارانداز تری مالوی جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد
جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر مرد فیلم درام
بهترین بازیگر خارجی از بفتا
دزیره ناپلئون بوناپارت
۱۹۵۵ مردان و عروسک‌ها اسکای مسترسون
۱۹۵۶ چایخانه ماه اوت ساکینی نامزد جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر مرد فیلم موزیکال یا کمدی
۱۹۵۷ سایونارا سرگرد لوید گروور نامزد جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد
۱۹۵۸ شیرهای جوان ستوان کریستین دیستل
۱۹۵۹ نسل فراری والنتین هاویر
۱۹۶۱ سربازهای یک چشم ریو همچنین کارگردان
۱۹۶۲ شورش در کشتی بونتی ستوان فلچر کریستین
۱۹۶۳ آمریکایی زشت مک‌وایت سفیر آمریکا نامزد جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر مرد فیلم درام
۱۹۶۴ داستان وقت خواب فردی بنسون
۱۹۶۵ موریتوری رابرت کرین
۱۹۶۶ آپالوزا مت فلچر
تعقیب کلانتر کلدر
۱۹۶۷ کنتسی از هنگ کنگ آگدن میرز
انعکاس در چشمان طلایی سرگرد ولدان پندرتون
۱۹۶۸ کَندی گراندل
شب روز بعد شوفر
۱۹۶۹ بسوزان! سر ویلیام واکر
۱۹۷۲ شب‌روها پیتر کوینت نامزد بهترین بازیگر از بفتا
پدرخوانده ویتو کورلئونه جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد
جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر مرد فیلم درام
نامزد بهترین بازیگر از بفتا
آخرین تانگو در پاریس پل نامزد جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد
۱۹۷۶ آب بندهای میسوری رابرت لی کلیتون
۱۹۷۸ سوپرمن جورِل
۱۹۷۹ اینک آخرالزمان کلنل والتر کولتز
۱۹۸۰ فرمول آدام استیفل
۱۹۸۹ فصل سفید خشک یان مک‌کنزی نامزد جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد
نامزد جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر نقش مکمل مرد
نامزد جایزه بفتا
۱۹۹۰ تازه کار کارمین ساباتینی
۱۹۹۲ کریستوف کلمب: اکتشاف توماس دی تورکامادا
۱۹۹۵ دون خوان دمارکو دکتر جک میکلر
۱۹۹۶ جزیره دکتر مورو دکتر مورو
۱۹۹۷ شجاع مک‌کارتی
۱۹۹۸ پول بادآورده واردن سورنسن
۲۰۰۱ امتیاز مکس

جملات قصار[ویرایش]

ترجیح می دهم روی موتور سیکلتم باشم و به خدا فکر کنم تا اینکه در کلیسا باشم و به موتور سیکلتم فکر کنم[نیازمند منبع]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

ویکی‌پدیای انگلیسی مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Marlon Brando»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد.

پیوند به بیرون[ویرایش]

جستجو در ویکی‌گفتاورد مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به مارلون براندو در ویکی‌گفتاورد موجود است.
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ مارلون براندو موجود است.