مؤسسه فرهنگی اکو

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مؤسسهٔ فرهنگی اکو نهاد فرهنگی سازمان همکاری‌های اقتصادی (اکو) است که در سال ۱۳۷۴ تأسیس شده‌است و مرکز آن در ایران (شهر تهران) می‌باشد. وظیفهٔ این بنیاد گسترش همکاری و تبادلهای فرهنگی میان کشورهای عضو اکو است.

نقشه کشورهای عضو اکو

تاریخچه سازمان[ویرایش]

سازمان همکاری اقتصادی (اکو) یک سازمان منطقه‌ای-بین‌المللی است که در سال ۱۳۴۱ با نام سازمان همکاری منطقه‌ای برای توسعه (Regional Cooperation for Development)به منظور ترویج همکاری اقتصادی، علمی و فرهنگی توسط سه کشور ایران، پاکستان و ترکیه تأسیس شد که خود دارای سازمان اقتصادی و مؤسسه فرهنگی بود. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، این سازمان در سال ۱۳۵۷ به حال تعلیق درآمد.

پس از آن کشورهای ایران، پاکستان و ترکیه به بازسازی بخشهای مختلف این سازمان و تجدیدنظر در قوانین موجود در آن پرداخته و در سال ۱۳۶۲ بخش اقتصادی این سازمان با نام جدید سازمان همکاری اقتصادی (Economic Cooperation Organization)- که به اختصار (اکو) خوانده می‌شود- دوباره فعال گردید.

در سال ۱۳۶۴ بخش فرهنگی این سازمان مورد تجدیدنظر و بازسازی قرار گرفت.

در سال ۱۳۷۱ با پیوستن هفت عضو جدید یعنی کشورهای افغانستان، جمهوری آذربایجان، قزاقستان، ترکمنستان، قرقیزستان، ازبکستان، و تاجیکستان این سازمان کاملا فعال گردید و فعالیت آن تا به امروز ادامه دارد.

در نهایت با تصویب اساسنامه مؤسسه فرهنگی اکو در سال ۱۳۷۴ توسط چهار کشور افغانستان، ایران، پاکستان و تاجیکستان، این مؤسسه به طور کامل فعال شد.

وظیفه موسسه انجام تحقیقات نظام یافته در خصوص میراث مشترک فرهنگی منطقه تعیین شد تا در جهت تقویت آگاهی‌های مربوط به اتحاد ناگسستنی این کشورها گام بردارد و مطالعات بنیادین انجام دهد که این مطالعات در قالب انتشار کتاب، ماهنامه، فصلنامه، گاهنامه و غیره منتشر گردد. همچنین مؤسسه موظف گردید تا در جهت آشنا سازی و مرتبط کردن صاحب نظران و شخصیتهای عالی رتبه، اساتید دانشگاه‌ها، دانشجویان منطقه را به یکدیگر تلاش نماید و تمهیدات لازم را جهت ایجاد ارتباطی نزدیکتر و نیز شناخت صحیح بین مردم منطقه از طریق برنامه‌های فرهنگی اتخاذ نماید.

این موسسه با داشتن بودجه‌ای جداگانه، اساسنامه خاص خود را دارد و بودجه آن را چهار کشور فغانستان، ایران، پاکستان و تاجیکستان به طور سالانه پرداخت می‌کنند. طبق توافق‌های انجام شده، به زودی کشورهای آذربایجان، قزاقستان و ترکیه نیز به جمع تصویب کنندگان اساسنامه مؤسسه خواهند پیوست.

اکنون شعبه این موسسه در شهرهای دوشنبه در تاجیکستان، کابل درافغانستان و همچنین شیراز و اصفهان در ایران نیز دایر می‌باشد. قرار است شعبه دیگر آن به زودی در پاکستان گشایش یابد.

اهداف و فعالیتها[ویرایش]

اهداف[ویرایش]

طبق اساسنامه مؤسسه فرهنگی اکو، این مؤسسه به عنوان یک سازمان مبتکر، هماهنگ کننده، تامین کننده و نظارت کننده در چهارچوب اکو به منظور پیشبرد فعالیتهای زیر عمل خواهد کرد:

۱- تقویت و ارتقای همکاری و مشارکت نزدیک بین مردم منطقه به طور اعم و مشارکت بین رسانه‌های گروهی، روشنفکران و هنرمندان به طور اخص،

۲- تحقیق در زمینه میراث مشترک فرهنگی کشورهای منطقه به منظور تقویت آگاهیهای مربوط به اتحاد ناگسستنی شان و کشف سننی که سبب پیوند مردم منطقه با یکدیگر می‌شود،

۳- انتشار نتایج مطالعات آنها در قالب کتاب، ماهنامه، فصلنامه، گاهنامه و سرگذشتنامه به زبان انگلیسی و در صورت امکان به زبانهای منطقه،

۴- انتشار آثار منتخب نویسندگان، هنرمندان، اندیشمندان و عکاسان عالی رتبه معاصر و غیره از کشورهای عضو به زبان انگلیسی و زبانهای منطقه،

۵- آموزش زبانهای منطقه در موسسه و شعبات آن در صورت امکان، همچنین اتخاذ اقدامات موثر جهت تقویت زبانهای مزبور در دانشگاهها و سایر موسسات آموزش زبان منطقه،

۶- تنظیم برنامه‌های تبادل فرهنگی نظیر بازدید محققان، آموزگاران، نویسندگان، هنرمندان، سخنرانان مهمان، شخصیتهای عالی رتبه، دانشجویان، جوانان و اعضای سازمانهای زنان،

۷- تقویت همکاری میان دانشگاهها و دیگر موسسات فرهنگی منطقه،

۸- سازماندهی برنامه‌های مبادله دانشگاهی در زمینه فرهنگ،

۹- برپائی مراسم ادبی و آموزشی و فرهنگی و نمایشگاههایی که منعکس کننده زندگی اجتماعی و فرهنگی مردم کشورهای عضو باشد،

۱۰-برپائی نمایشگاههائی در خصوص فرهنگ مردم، سنن و هنرهای مدرن،

۱۱-به عهده گرفتن مسئولیت جوایز اکو در زمینه ادبیات و هنرهای زیبا. این برنامه سالی یک بار اجرا خواهد شد و چگونگی جایزه اکو توسط موسسه معین خواهد شد.

۱۲- اجرا و هماهنگی برنامه‌های هفته فرهنگی اکو.

۱۳- اتخاذ تدابیر لازم جهت مبادله فیلم‌های مستند و برنامه‌های رادیو و تلویزیونی که با زندگی، سنن و فعالیتهای اجتماعی منطقه مرتبط باشد.

۱۴- تقویت همکاری در زمینه تاریخ، مردم‌شناسی، انسان‌شناسی، باستان‌شناسی و گردآوری و نگهداری میراث مشترک فرهنگی و معماری منطقه،

۱۵- تاسیس شبکه ارتباطی بین مراکز فرهنگی و کتابخانه‌ها و موزه‌های ملی منطقه به منظور تبادل کتابها، نسخه‌های خطی و آثار ارزشمند هنری، اسلاید یا میکروفیلمهای کتابهای قدیمی،

۱۶- تبادل برنامه‌های آموزشی برای محققان در زمینه مرمت و مصون‌سازی کتابهای قدیمی و دست نوشته‌ها،

۱۷- تاسیس و توسعه کتابخانه هائی که کتابها، مجله‌ها، روزنامه‌ها، مواد سمعی –بصری و تجهیزات مرتبط با زندگی و فرهنگ مردم کشورهای عضو را تهیه و امکانات تولید این مواد را برای استفاده محققان، استادان، روزنامه نگاران و غیره فراهم آورند،

۱۸-ارتقای همکاری منطقه‌ای مرتبط با ورزش،

۱۹- تقویت همکاری بین سازمانهای خبری منطقه از طریق ایجاد شبکه‌های ارتباطی بین آنها

۲۰- انتشار یک فصلنامه به زبان انگلیسی و تا حد امکان به زبانهای ملی منطقه در شعبات محلی و به زبان فارسی در دفتر مرکزی به منظور: ارتقای تفاهم بیشتر میان مردم منطقه با تاکید بر ادبیات، فرهنگ مردمی، موسیقی سنتی و اداب و رسوم ملی کشورهای عضو، برانگیختن علاقه مردم کشورهای عضو به مسایل فرهنگی، آموزشی و اجتماعی موجود منطقه، نتشار اخبار وقایع فرهنگی در منطقه مانند کنفرانس‌ها، سمینارها، کنگره‌ها و غیره

۲۱- به کار گرفتن سایر اقدامات ضروری جهت تقویت تفاهم عمیق تر و روابط نزدیک تر در میان مردم منطقه از طریق برنامه‌های فرهنگی

فعالیتها[ویرایش]

۱- برگزاری نخستین جشنواره تئاتر اکو به مدت ۱۰ شب در چهار شهر ایران

۲- حضور سالانه در نمایشگاه کتاب تهران

۳- برگزاری نمایشگاه نقاشی کودکان اکو

۴- برگزاری نمایشگاه عکس جهت جمع‌آوری کمکهای انسان دوستانه برای قربانیان زلزله سال ۲۰۰۵ پاکستان با همکاری سفارت پاکستان در ایران (به مدت ۵ روز در سه شهر ایران)

۵- برگزاری نخستین جشنواره فیلم کوتاه اکو با نمایش ۴۰۰ فیلم به طور همزمان در تهران و ۵ شهر دیگر ایران

۶- برگزاری دومین جشنواره فیلم کوتاه اکو در بیشکک، پایتخت قرقیزستان، و سایر شهرهای این کشور

۷- برگزاری نمایشگاه عکس از کشورهای عضو اکو

۸- تأسیس اتحادیه کتابخانه‌های ملی کشورهای عضو اکو

۹- همکاری در ساخت «پارک اکو» در اراضی عباس‌آباد، تهران و متعاقبا در سایر کشورهای عضو

۱۰- برگزاری شبهای موسیقی پاکستان توسط گروه قوالی از این کشور در شهرهای اصلی ایران

۱۱- برگزاری نخستین نمایشگاه چاپ و بسته بندی اکو

۱۲- برگزاری سمفونی صلح و عدالت، تالار وحدت تهران (۲۰۰۹)

۱۳- تشکیل ارکستر سمفونی اکو

۱۴- برگزاری نخستین نمایشگاه خوشنویسی اکو در تاجیکستان (۱۳۸۹)

۱۵- ابتکار ایجاد بخش فیلم، تئاتر و موسیقی اکو در جشنواره بین‌المللی فیلم، تئاتر و موسیقی فجر (۲۰۰۹)

۱۶- اجرای نمایش «مقام عاشقی» در سوریه و کیش (داستان ملاقات شمس و مولانا به کارگردانی محمد حاتمی و بازیگری رویا نونهالی)

۱۷- اعزام نخستین تور فرهنگی به کشور تاجیکستان

۱۸- برگزاری ششمین جشنواره مجسمه‌های شنی، مازندران

۱۹- برگزاری کنسرت موسیقی در آذربایجان

۲۰- برگزاری نخستین جشنواره خوشنویسی اکو در تاجیکستان

۲۱- برگزاری دومین جشنواره خوشنویسی اکو در افغانستان

فعالیت های سال 2013


فعالیت های سال 2014

1- نمایشگاه عکس و صنایع دستی افغانستان (8-10 ژانویه 2014)

2- نمایشگاه گلیم و گبه و هنر مدرن (14-16 ژانویه 2014)

3- هفته فرهنگی کاشان (20-26 فوریه 2014)

4- نمایشگاه پوشاک مدرن زن ایرانی (3-6 مارس 2014)

5- نمایشگاه تاجیکستان در چهل قاب (10-14 مارس 2014)

6- نمایشگاه صنایع دستی فاخر ایران (22-24 آوریل 2014)

7- نمایشگاه عکس سماع مولانا (12-16 می 2014)

8- همکاری در نمایش تئاتر آخرین برگ، صلح و دوستی (12 می 2014)

9- بزرگداشت مختوم قلی فراغی ( 7 می 2014)

10- حضور و برپایی غرفه در نمایشگاه کتاب تهران (1-9 آوریل 2014)

11- برگزاری نشست در سرای اهل قلم نمایشگاه کتاب تهران با عنوان دبیات محور پیوند مردم منطقه 2 آوریل 2014)

انتشارات[ویرایش]

مجلات[ویرایش]

۱- ماهنامه اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی «اکوتایمز» به زبان انگلیسی (۱۷ شماره)

۲- ماهنامه اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی «اکو نوروز» به زبان فارسی (۶ شماره)

۳- ماهنامه اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی «اکو نوستی» به زبان روسی (۶ شماره)

۴- فصلنامه فرهنگی ECI Cultural Magazine به زبان انگلیسی (۷ شماره)

۵- فصلنامه فرهنگی ECO Heritage به زبان انگلیسی (۵ شماره)

کتابها[ویرایش]

۱- دیوان فارسی جم سلطان، عبدالرحمن ناجی طوقماق، تهران-۱۳۸۰

۲- دستور کامل و آموزش زبان اردو برای فارسی زبانان، دکتر شاهد چوهدری، تهران -۱۳۸۱

۳- افسانه‌هایی از جاده ابریشم، الهامه مفتاح، تهران -۱۳۸۶

۴- در ساحل غم، عبدالرحمن ناجی طوقماق، تهران -۱۳۸۶

۵- فلسفه قزاق، عبدالملک نیسن بایوف (به زبان تاجیکی)، تهران – ۱۳۸۱

۶- دیوان رودکی، قادر رستم، مترجم شاه منصور شاه میرزا، تهران -۱۳۸۷

۷- اقبال در ایینه اشعارش، اکبر جباری، تهران -۱۳۸۷ (جلد شمیز، جلد گالینگور)

۸- پژواک، تهران -۱۳۸۷

۹- اندرز نامه رودکی، میرزا ملا احمدوف، تهران -۱۳۸۷

اساسنامه مؤسسه فرهنگی اکو[ویرایش]

وضعیت قانونی[ویرایش]

مؤسسه، به عنوان یک سازمان دایمی تخصصی اکو، دارای مهر و نشان مشترک بوده و با رعایت مقررات این اساسنامه و طبق مقررات مالی و پرسنلی مخصوص به خود، برنامه‌های خود را اجرا و امور خور را هدایت خواهد کرد.

تشکیلات[ویرایش]

هیأت امنا[ویرایش]

موسسه یک هیأت امنا مرکب از افراد زیر خواهد داشت:

الف: وزرای فرهنگ و یا هر وزیر دیگری که مسئولیت امور فرهنگی کشورهای عضو برعهده دارد،

ب: دبیرکل اکو

ج: رئیس مؤسسه

د: یک مقام عالی رتبه فرهنگی از هر کشور که توسط وزرای مربوط تعیین خواهد شد.

هیأت امنا هر دو سال یا سه سال یک بار به صورت دوره‌ای در قلمرو کشورهای عضو جلسه تشکیل خواهد داد.

رئیس[ویرایش]

رئیس مؤسسه از میان شخصیت‌های عالی رتبه فرهنگی منطقه بر اساس پیشنهاد هیأت امنا توسط شورای وزیران به صورت دوره‌ای برای یک دوره سه ساله و بر اساس حروف الفبا منسوب خواهد شد. ریاست مؤسسه مسئول اجرای سیاست‌های کلی و تصمیمات گرفته شده از سوی هیأت امنا خواهد بود و اقدامات شایسته برای اجرای برنامه‌های مصوبه مؤسسه را بکار خواهد بست.

مدیر اجرایی[ویرایش]

مدیریت و اداره امور مؤسسه به یک مدیر اجرایی سپرده خواهد شد که ریاست کمیته اجرایی را به عهده خواهد داشت مدیر اجرایی تبعه کشورهای عضو به صورت دوره‌ای خواهد بود مدت مدیریت او سه ساله خوهد بود و می‌تواند مجدداً منصوب شود معهذا بیشتر از دو دوره متواری منصوب نخواهد شد.

کمیته اجرایی[ویرایش]

مدیر اجرایی توسط کارشناسان فرهنگی مساعدت خواهد شد که ترجیحاً در زمینه‌های مختلف از اتباع کشورهای عضو بر مبنای مساوی خواهد بود. کارشناسان فرهنگی کمیته اجرایی را تشکیل می‌دهند و تعداد ایشان بر اساس نیاز مؤسسه متفاوت خواهد بود.

کارمندان محلی[ویرایش]

کارمندان محلی که شامل کارمندان اداری، دبیرخانه و دونپایه می‌باشند باید از اتباع کشورهای عضو بوده اما باید مقیم ایران و در ایران استخدام شوند.

شاغلین دیگر[ویرایش]

با تأیید شورای وزیران اکو مؤسسه می‌تواند به طور موقت مشاورین و کارشناسانی را که برای اجرای کارآمد وظایف خود ضروری تشخیص می‌دهد بر اساس، قیود و شروطی که مناسب می‌داند استخدام نماید.

دفتر مرکزی یا شعب[ویرایش]

دفتر مرکزی مؤسسه در تهران خواهد بود مؤسسه یک شعبه (یا واحد هماهنگی) در هریک از کشورهای عضو خواهد داشت که بر اساس مقرارت حاکم آن کشورها تأسیس خواهد شد، شعب در ارتباط نزدیک با دفتر مرکزی انجام وظیفه خواهند نمود و اجرای برنامه‌های مصوب را تسهیل خواهند کرد. مؤسسه گزارش‌های سالیانه دوره‌ای شامل مروری بر فعالیت‌های جاری و پروژهای آتی مؤسسه را جهت بررسی و تصویب کشورهای عضو از طریق دبیرخانه به کمیته مربوط و شوراهای اکو تسلیم خواهد کرد. مؤسسه بر اساس رهنمودهای هیأت امنا برنامه درازمدت فعالیت مؤسسه را تهیه خواهد کرد که باید به تصویب شورای وزیران برسد.

ارتباط با سازمان‌های دیگر[ویرایش]

مؤسسه در ارتباط نزدیک با سازمان‌های بین‌المللی فرهنگی، همچنین سازمان‌های دولتی و غیر دولتی کشورهای عضو خواهد بود، هرگونه موافقتنامه همکاری با سازمان‌ها و آژانس‌های فوق‌الذکر باید منطبق با خط مشی شورای ذیصلاح اکو باشد.

تأمین مالی[ویرایش]

مؤسسه برای برنامه و اداره، دارای بودجه و وجوه مستقلی خواهد بود که شامل موارد زیر است:

الف: پرداخت از طریق کشورهای عضو

ب: هبه و وقف

ج: منابع دیگر

رؤسای مؤسسه[ویرایش]

سلیم نیساری، علی اکبر پرورش، مرحوم دکتر محمود بروجردی، محمد علی شعاعی، دکتر مهدی سنائی، از سال ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۸ محمد رجبی رئیس این موسسه، از سال ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۲ حجت‌اللّه ایوبی و از سال ۱۳۹۲ تاکنون افتخار حسین عارف از کشور پاکستان ریاست موسسه رابه عهده دارد.

جستار وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]