لویزان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۵°۴۶′ شمالی ۵۱°۳۰′ شرقی / ۳۵.۷۶۷° شمالی ۵۱.۵۰۰° شرقی / 35.767; 51.500

لویزان واقع در منطقه ۴ شهرداری تهران از دهکده های قدیمی شمیران، از شمال به ازگل، از جنوب به تپه‌های شمس آباد، از غرب به حسین آباد و از شرق به شیان محدود می‌شود

لویزان در لغت به معنی محل غله کوفته و هنوز از کاه جدا نشده است. در ترکیب له آویزان به معنی محل تهیه شراب انگوری است و تلفظ آن به صورت لویشان در فرهنگ نامه های فارسی آمده است.


شغل اهالی محل در دوران گذشته علاوه بر زراعت و گاوداری، اشتغال در کارخانه اسلحه سازی و صنایع نظامی بوده و خانه‌های سازمانی لویزان، معروف به «چهارصد دستگاه»، مخصوص کارمندان ارتش و صنایع دفاع است که در شمال این منطقه واقع است. دکتر منوچهر ستوده درباره لویزان می نویسد: لویزان از دهکده های قدیمی شمیران و در شمال شرقی مبارک آباد است. در شش کیلومتری شرق تجریش است و از شمال به ازگل و از جنوب به شمس آباد و از غرب به حسین آباد و از شرق به شیان محدود می شود. اراضی این ده متعلق به آقای هروی(بصیرالدوله) است. جمعیت این ده 857 تن مرد و 455 تن زن است که جمعا به 1312 تن می رسند و بیشتر افراد بومی هستند. در جنوب شرقی ده تپه ای است که گورستان عمومی ده است و مرقد امام زاده ای بر بالای تپه است. محصولات این دهکده غلات و حبوبات است. توت فرنگی و گیلاس دارد. محلی ها به گاوداری مشغولند. آب بهاره رودخانه شاه آباد به این جا می رسد و اهالی از آن استفاده می کنند. در شرق این آبادی چهارصد دستگاه ساختمان برای کارمندان و درجه داران ارتش ساخته شده است(ستوده، 1374: 743).

همچنین در کتاب تهران در گذشته و حال آمده است:

اراضی لویزان قسمتی در محدوده 25 ساله افتاده و قسمتی خارج از محدوده است. جمعیتش در فرهنگ جغرافیایی ایران 508 تن، و در فرهنگ آبادی های کشور 1910 تن در380 خانوار ذکر گردیده است. سبب این اختلاف توسعه روز افزون این آبادی است. شغل اهالی زراعت است و جمعی در مهمات سازی کار می کنند(کریمان، 1355 :440).

دو رشته قنات موجود که باغ‌های منطقه را سیراب می‌کرده است، عبارت است از قنات مبارک آباد و حاج قاسمی. حمام قدیمی لویزان هنوز هم به صورت گذشته به دو صورت عمومی و خصوصی بر پا است.


از مکان های مهم لویزان می توان از امامزاده پنج تن، پارک جنگلی لویزان٬باغ پرندگان تهران و موقوفه فرهنگی ادب نام برد. امام زاده لویزان در کتاب جغرافیای تاریخی شمیران این گونه معرفی شده است:
بر فراز تپه ای که در مشرق جاده بین تهران و کوه پایه های شمال شرقی شهر قرار دارد، آن جا که آبادی شمس آباد تمام می شود و خانه ها و باغ های لویزان آغاز می گردد، بقعه ای به نظر می رسد که ساختمان اصلی آن بنا ی چهارگوشی با پوشش گنبد ی است به طول و عرض خارجی قریب ده متر و محوطه داخلی آن از هر طرف بیش از هفت متر است. اصل بقعه یقینا بنای قدیمی ساده بوده که تقریبا به همان حال نگهداری شده است و در عهد قاجاریه بر چهار طرف آن ایوان ساده افزوده روی تمام بنا را شیروانی زده اند. مطابق آن چه از زیارت نامه این بقعه به زحمت بر می آید. این جا مرقد چهار برادر به نام های سالم، ابوطالب، رضا و رحیم پسران شیث فرزند کاظم فرزند علی بن الحسین زین العابدین (ع) می باشد. ضریح مشبکی به طرز موسوم به جعفری و سبز رنگ به طول کمتر از سه و عرض بیش از دو متر دارد و اهمیت صنعتی و تاریخی در این بقعه مشاهده نمی شود ولی موقعیت زیبا و منظره دل پسند آن که مشرف به آبادی های مختلف شمیران است جلب توجه می نماید(ستوده، 1374: 744).[۱]

مه گرفتگی خیابان هنگام تقاطع اتوبان صدر- بابایی




منابع[ویرایش]

  1. شهرداری منطقه 4