لهجه تهرانی
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد.
 |
در متن این مقاله از هیچ منبع و ماخذی نام برده نشدهاست. شما میتوانید با افزودن منابع بر طبق اصول اثباتپذیری و شیوهنامهٔ ارجاع به منابع، به ویکیپدیا کمک کنید. مطالب بیمنبع احتمالاً در آینده حذف خواهند شد. |
 |
این مقاله نیازمند ویکیسازی است. لطفاً با توجه به راهنمای ویرایش و شیوهنامه آن را تغییر دهید. در پایان، پس از ویکیسازی این الگوی پیامی را بردارید. |
لهجه تهرانی یکی از لهجههای زبان فارسی است.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] ویژگیها
تبدیل «ان» و «انه» و بعضاً «ام» پایانی در بسیاری تکواژها:
- خانه -> خونه
- جان -> جون
- آرام -> آروم
استثنا در واژگان بسیار رسمی از جمله اکثر جمعها با «ان» جاریاست.
[ویرایش] تلفظ را
رای مفعولی به صورت ro یا o تلفظ میشود. در حالت نیمهرسمی پس از مصوت ro و پس از صامت o. گاه با ی میانجی بعد از مصوت yo تلفظ میشود.
- ما را ببین --> ما رو ببین.
- دست را بلند کن. --> دستو بلند کند.
- علی را ببین. --> علی رو ببین --> علییُ ببین.
[ویرایش] جمع
واژگان همواره با «ها» که با تخفیف «ه» ادا میشود جمع بسته میشوند.
- کتابها --> کتابا
[ویرایش] ضمایر
[ویرایش] ضمایر فاعلی
به جای ضمیرهای سوم شخص صفتهای اشارهٔ جانشین اسم استعمال میشود.
- سوم شخص مفرد
او -> آن --> اون
- سوم شخص جمع
ایشان --> آنها -->اونها -->اونا
[ویرایش] های ناملفوظ
های ناملفوظ در همهٔ موارد با کسره تلفظ میشود. تنها استثنا کلمهٔ «نه» است که با فتحه ادا میشود.
[ویرایش] صرف فعل
- شناسهٔ سوم شخص مضارع به جای «د» های ناملفوظ است. «میکند --> میکنه»
- شناسهٔ دوم شخص جمع به جای «اید --> این» ادا میشود. «میکنید --> میکنین»، «رفتید --> رفتین»
- شناسهٔ سوم شخص جمع با تخفیف دال پایانی ادا میشود: «میکنند --> میکنن»
[ویرایش] تلفظ ضمایر متصل
تمام ضمایر متصل با مصوت پیشین کسره ادا میشوند جز اول شخص مفرد.
کتابَم کتابِت کتابِش.
[ویرایش] واژهها
در لهجهٔ تهرانی وامواژه های زیادی وجود دارد از جمله:
[ویرایش] راهنمای آوا نویسی
در این نوشتار از نمادهای زیر برای آوانویسی استفاده شدهاست
â = تلفظ حرف آ در واژهٔ آبادان
a = تلفظ حرف ا در واژه احمد
ٍe = تلفظ حرف ا در واژه ابراهیم
C = چ
i = تلفظ حروف ای در واژه ایران
š = ش
Q = غ یا ق
O = تلفظ حرف ا در واژهٔ امید
U = تلفظ حرف و در واژهٔ کوچه
X = خ
Ž = ژ
[ویرایش] منابع
[ویرایش] جستارهای وابسته
 گویش ها و لهجههای زبان فارسی |
|---|
| گویش ایرانی |
| تهرانی · اصفهانی · شیرازی · فارسی کرمانشاهی · قمی · قزوینی · زابلی (سیستانی) · لارستانی · یزدی · کرمانی · خوزستانی · خراسانی · بوشهری · بروجردی · جهودی |
| گویش دری |
| کابلی · هراتی · پنجشیری · هزارگی · فارسی بلخی · آیماق · دهواری |
| گویش تاجیکی |
| خجندی · کولابی · دروازی · بخارایی |
