لهجه تهرانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد.

پرش به: ناوبری, جستجو

لهجه تهرانی یکی از لهجه‌های زبان فارسی است.

فهرست مندرجات

[ویرایش] ویژگی‌ها

تبدیل «ان» و «انه» و بعضاً «ام» پایانی در بسیاری تکواژها:

  • خانه -> خونه
  • جان -> جون
  • آرام -> آروم

استثنا در واژگان بسیار رسمی از جمله اکثر جمع‌ها با «ان» جاری‌است.

[ویرایش] تلفظ را

رای مفعولی به صورت ro یا o تلفظ می‌شود. در حالت نیمه‌رسمی پس از مصوت ro و پس از صامت o. گاه با ی میانجی بعد از مصوت yo تلفظ می‌شود.

  • ما را ببین --> ما رو ببین.
  • دست را بلند کن. --> دستو بلند کند.
  • علی را ببین. --> علی رو ببین --> علی‌یُ ببین.

[ویرایش] جمع

واژگان همواره با «ها» که با تخفیف «ه» ادا می‌شود جمع بسته می‌شوند.

  • کتاب‌ها --> کتابا

[ویرایش] ضمایر

[ویرایش] ضمایر فاعلی

به جای ضمیرهای سوم شخص صفت‌های اشارهٔ جانشین اسم استعمال می‌شود.

  • سوم شخص مفرد

او -> آن --> اون

  • سوم شخص جمع

ایشان --> آن‌ها -->اون‌ها -->اونا

[ویرایش] های ناملفوظ

های ناملفوظ در همهٔ موارد با کسره تلفظ می‌شود. تنها استثنا کلمهٔ «نه» است که با فتحه ادا می‌شود.

[ویرایش] صرف فعل

  • شناسهٔ سوم شخص مضارع به جای «د» های ناملفوظ است. «می‌کند --> می‌کنه»
  • شناسهٔ دوم شخص جمع به جای «اید --> این» ادا می‌شود. «می‌کنید --> می‌کنین»، «رفتید --> رفتین»
  • شناسهٔ سوم شخص جمع با تخفیف دال پایانی ادا می‌شود: «می‌کنند --> می‌کنن»

[ویرایش] تلفظ ضمایر متصل

تمام ضمایر متصل با مصوت پیشین کسره ادا می‌شوند جز اول شخص مفرد.

کتابَم کتابِت کتابِش.

[ویرایش] واژه‌ها

در لهجهٔ تهرانی وامواژه های زیادی وجود دارد از جمله:

[ویرایش] راهنمای آوا نویسی

در این نوشتار از نمادهای زیر برای آوانویسی استفاده شده‌است

â = تلفظ حرف آ در واژهٔ آبادان

a = تلفظ حرف ا در واژه احمد

ٍe = تلفظ حرف ا در واژه ابراهیم

C = چ

i = تلفظ حروف ای در واژه ایران

š = ش

Q = غ یا ق

O = تلفظ حرف ا در واژهٔ امید

U = تلفظ حرف و در واژهٔ کوچه

X = خ

Ž = ژ


[ویرایش] منابع


[ویرایش] جستارهای وابسته

این نوشتار خُرد است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.