لقمان سرخسی
لُقمان، یکی از عرفای قرن چهارم هجری و معاصر ابوسعید ابی الخیر میباشد. مقبره این عارف سرخسی در یک کیلومتری شمال شهر سرخس قرار دارد.
ابن بطوطه در باره لقمان گفتهاست: «ازمشهد به سرخس رفتیم که شیخ لقمان سرخسی از مردم آن شهر بوده است.»
درکتاب اسرار التوحید صفحه ۱۶۳ آمدهاست: «لقمان سرخسی در ابتدا مجاهده بسیار داشت و معامله با احتیاط. ناگاه کشفی افتادش و عقلش برفت. گفتند لقمان آن چه بود و این چیست؟ گفت هرچند بندگی کردم بیش میبایست، درماندم و گفتم الهی پادشاهان را چون بنده پیر شود آزادش میکنند، تو پادشاه عزیزی و در بندگی تو پیر گشتم آزادم کن. گفت ندایی شنیدم که گفتند ای لقمان آزادت کردیم و نشان آن این بود که عقل از تو برگیریم.پس وی از عقلای مجانین بوده است.»
واز شیخ ابوسعید ابوالخیر روایت کردهاند که:«یک روز از پیش خواجه ابوعلی میآمد و به شارستان سرخس رسید، لقمان مجنون بر تلی از خاکستر نشسته بود.» ابوسعید بسیار گفتی که:«لقمان آزاد کرده حق است از امر و نهی.»
شیخ عطار نیشابوری از زبان لقمان سرخسی میگوید:
| گفت لقمان سرخسی کای اله | پیرم و سرگشته و گم کرده ره |
از مشاهیر معاصر با لقمان، میتوان از شیخ ابوسعیدابی الخیر و شیخ ابوالفضل سرخسی را نام بردو عطارنیشابوری درتذکره الاولیاءاز وی یادکردهاست.[۱]
ازابوسعید درسرخس پرسیدند که ظریف کیست؟ شیخ گفت: درشهرشما لقمان.[۲]
[ویرایش] جستار
[ویرایش] منابع
- دکتر احمد رنجبر. خراسان بزرگ. چاپ ۱۳۶۳. انتشارات امیر کبیر تهران.
- دکتر عباس سعیدی. سرخس دیروز و امروز. چاپ ۱۳۴۵. انتشارات توس.
- دهخدا. لغت نامه.
