لبنان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
فارسی مصرى

مختصات: ۳۳°۵۴′ شمالی ۳۵°۳۲′ شرقی / ۳۳.۹۰۰° شمالی ۳۵.۵۳۳° شرقی / 33.900; 35.533


لبنان
پرچم
شعار ملی-
سرود ملیسرود ملی لبنان
پایتخت
(و بزرگترین شهر)
بیروت
۲°۲۰′ شمالی ۱°۴۰′ شرقی / ۲.۳۳۳° شمالی ۱.۶۶۷° شرقی / 2.333; 1.667
زبان رسمی عربی
نوع حکومت جمهوری پارلمانی
نام حاکمان 
رئیس جمهور
نخست‌وزیر

میشل سلیمان
تمام سلام 
موارد منجر به تشکیل
از فرانسه
۳۰ آبان ۱۳۲۲ (۲۲ نوامبر ۱۹۴۳)
مساحت
 -  مساحت ۱۰٬۴۵۲کیلومتر مربع (۱۶۶ام)
 -  آب‌ها (٪) ۱٬۶
جمعیت
 -  سرشماری ۴٬۱۹۶٬۴۵۳ 
(۱۲۵ام)
 -  تراکم جمعیت ۴۰۱‎/km۲‏ (۲۵ام)
واحد پول لیره لبنان (LBP)
منطقه زمانی EET
 -  تابستانی (DST) DST (ساعت جهانی)
دامنه اینترنتی .lb
پیش‌شماره تلفنی +۹۶۱

لبنان کشوری کوچک و کوهستانی در غرب آسیا و خاورمیانه و در کنار کرانه خاوری دریای مدیترانه است که پایتخت آن شهر بندری بیروت است. لبنان از شمال و شرق با کشور سوریه، از جنوب با کشور اسرائیل و از غرب با دریای مدیترانه همسایه‌ است و جزیره قبرس نیز در نزدیکی سواحل این کشور قرار دارد.

نام "لبنان" از واژه سامی «لبن» گرفته شده که اشاره به قله‌های سفید کوهستان‌های آن دارد.

تا قبل از جنگ داخلی ۱۹۹۰-۱۹۷۵ لبنان کشوری متمول در منطقه و پایتخت بانکداری جهان عرب محسوب می‌شد و تعداد زیادی توریست را جذب خود می‌کرد، تا حدی که بیروت را به عنوان پاریس خاورمیانه می‌شناختند و همچنین به دلیل قدرت مالی بسیار لبنان را به عنوان سوئیس خاورمیانه می‌شناختند. بلافاصله بعد از پایان جنگ تلاش های بسیاری صورت گرفت تا اقتصاد را بهبود بخشند و زیرساخت های کشور را از نو بسازند که نتایج مثبت آن در سال های اخیر آشکار شده‌است. تا قبل از ابتدای سال ۲۰۰۶، بازسازی لبنان به پایان رسید و تعداد بسیاری توریست به گردشگاه های لبنان سرازیر شدند. اما با شروع جنگ اسرائیل لبنان در ۱۲ ژوئیه ۲۰۰۶ تعداد بسیاری نظامی و غیرنظامی صدمه دیدند و خسارات بسیاری به زیرساخت های کشور وارد شد و جمعیت گسترده‌ای بی خانمان شدند. از سپتامبر ۲۰۰۶ دولت لبنان برنامه رسیدگی به اموال مخروبه بیروت، طیر و دیگر دهات واقع در جنوب لبنان را شروع کرده‌است.

ریشه‌شناسی[ویرایش]

نام لبنان ( با تلفظ لُبنان در زبان عربی استاندارد و لِبنان در گویش محلی) از ریشه سامی "LBN" گرفته شده که دارای معانی متعددی همچون «شیر» و «سفید» است که شاید اشاره به کوه‌های برف پوش لبنان دارد. در زبان انگلیسی نام لبنان را با حرف تعریف the به مانند سودان و اوکراین و گامبیا به کار می‌برند. اطلاق حرف معرفه the شاید به این خاطر باشد که وقتی نام این کشورها به وجود آید به جای ممالک مستقل تنها مناطقی جغرافیایی محسوب می‌شدند.

تقسیماتِ اداریِ کشور لبنان[ویرایش]

Lebanon governorates english.png


از آنجا که مردم لبنان در ۶۰ سال گذشته به شهرنشینی روی آورده‌اند، بیشتر جمعیت این کشور در شهرها یه ویژه در پایتخت آن بیروت و اطراف آن سکنی گزیده‌اند. بیش از نیمی از لبنانی‌ها در بیروت زندگی می‌کنند.

لبنان از شش استان (به عربی: ألمحافظة) تشکیل شده‌است.


جغرافیا[ویرایش]

لبنان سرزمینی بلند و کوهستانی است که در کرانه شرقی دریای مدیترانه قرار دارد. کرانه‌های لبنان ۲۵۵ کیلومتر درازا دارد. رودخانه‌های مهم لبنان عبارت‌اند از: عاصی (ألعاصی) و لیطانی (أللیطانی) در دره سهل‌البقاع، و کلب (ألکلب). رشته‌کوه‌های لبنان عبارت‌اند از: رشته‌کوه‌های لبنان شرقی و رشته‌کوه‌های لبنان غربی که میان این دو رشته کوه، دره سهل‌البقاع قرار گرفته‌است.

لبنان به عنوان یک کشور خاورمیانه‌ای از غرب با دریای مدیترانه حدود ۲۲۵ مرز ساحلی دارد و از شمال و شرق با سوریه و از جنوب با اسرائیل هم مرز است. مرز لبنان با سوریه ۳۷۵ کیلومتر است در حالیکه مرز لبنان با اسرائیل تنها ۷۹ کیلومتر است. لبنان یکی از کوچک‌ترین کشورهای دنیاست که مساحتی حدود ۱۰۴۵۲ کیلومتر مربع (۴۰۳۵ مایل مربع) دارد. بسیاری از مناطق آن کوهستانی است به جز مناطق ساحلی کم عرض و دره بقا که بخش مهمی از صنعت کشاورزی لبنان را تشکیل می‌دهد.

اقلیم[ویرایش]

سرزمین لبنان آب‌وهوای مدیترانه‌ای دارد، هوای سواحل در زمستان‌ها سرد و بارانی و در تابستان‌ها گرم و شرجی است. در نواحی بلندتر به ویژه کوهستان‌ها، زمستان‌ها با بارش برف همراه است و دمای هوا به زیر صفر می‌رسد. بخش‌های دیگر این کشور، تابستان‌های گرم و خشک دارد.

در مناطق ساحلی زمستانها کلاً سرد و بارانی و تابستانها گرم و مرطوب هستند. در مناطق مرتفع تر در طول زمستان دما به زیر صفر درجه می‌رسد. تابستان‌ها از سوی دیگر گرم و خشک هستند. اگر چه اکثر مناطق لبنان سالانه شاهد بارانهای بسیاری است (در مقایسه با مناطق خشک کنارش) ولی در مناطق خاصی در شمال شرق لبنان به دلیل وجود قله‌های مرتفع کوه‌های غرب که راه ابرهای بارانی به وجود آمده از مدیترانه را سد می‌کنند باران زیادی نمی‌بارد.

مردم[ویرایش]

نوشتار اصلی: مردم لبنان


مردم لبنان را گروه‌های نژادی و قومی گوناگونی تشکیل می‌دهند. عربها ۶۰٪، آسوریان و سریانیها ۳۶٪ و ارمنیها ۴٪، کردها و یهودیان ۱٪ جمعیت را تشکیل می‌دهند.

جمعیت‌شناسی[ویرایش]

میانگین سنی مردم لبنان ۲۴٫۶ سال است.

زبان[ویرایش]

زبان رسمی لبنان عربی است، اما هر یک از اقلیتهای نژادی به زبان خود سخن می‌گویند. زبان فرانسه نیز کاربرد دارد. لهجه لبنانی از شاخهٔ عربی شامی است، در کاربرد و تلفظ کلمات با دیگر شاخه‌های زبان عربی تفاوت دارد اما به عربی سوری، فلسطینی و مصری نزدیک است .در تلفظ واج «ج»، «ژ» خوانده می‌شود . به جای «ق»، حرف «ئ» و به جای «ث» نیز «ت» تلفظ می‌شود . برای مثال کلمهٔ کثیر به معنای زیاد، کتیر . قلب به معنای دل، ئلب و جدید به معنای تازه، ژدید ادا می‌گردند.

اقتصاد[ویرایش]

نوشتار اصلی: اقتصاد لبنان


دین[ویرایش]



Circle frame.svg

نمودار پیروان مذهب‌ها لبنان (۱۳۸۹)      شیعیان لبنان (۲۷٪)     سنی (۲۷٪)     مارونی (۲۱٪)     ارتودوکس یونانی (۸٪)     کاتولیک یونانی (۵٪)     دروزی (۵٪)     دیگر (۷٪)





Circle frame.svg

پیروان دین‌ها در لبنان      مسلمان (۵۹٫۷٪)     مسیحی (۳۹٪)     دیگر (۱٫۳٪)

برآوردی که مردم لبنان را از نظر دین بررسی می‌کند این گونه است:

موسسه بین‌المللی پژوهشی CIRI آمریکا در یک پژوهش نشان داد که لبنان در صدر کشورهای است که محدودیت‌هایی را بر آزادی شهروندان در زمینه دینی، اعمال نمی‌کنند.[۱]

فرهنگ و هنر[ویرایش]

امروزه فرهنگ و هنر این ملت در آثار موسیقی آن ظاهر شده است[نیازمند منبع] که بر دیگر ملل عرب نیز تأثیر گذاشته است[نیازمند منبع]. خوانندگان مطرح جهان عرب اغلب از لبنان می‌باشند[نیازمند منبع] : الیسا، نوال الزغبی، هیفا وهبی، نانسی عجرم، وائل کفوری، راغب علامه.

لبنان برای هزاران سال محل عبور تمدن‌های مختلف بوده‌است. پس جای تعجب نیست که این کشور کوچک دارای فرهنگی فوق العاده غنی و زنده باشد. وجود گونه‌های بسیار قومی و مذهبی به رسوم پر بار موسیقی، آشپزی و جشنهای لبنان کمک بسیاری کرده‌است. مخصوصاً در بیروت دارای هنر غنی است و نمایش‌ها و نمایشگاه‌ها و شوهای مد و کنسرتهای زیادی در طول سال در نگارخانه‌ها، موزه‌ها، تئاترها و اماکن عمومی برگزار می‌شود. جامعه لبنان مدرن، تحصیلکرده و شاید قابل مقایسه با جوامع اروپایی مدیترانه‌است. اکثر لبنانی‌ها دو زبانه هستند و عربی و فرانسه صحبت می‌کنند. به همین دلیل لبنان عضو سازمان بین‌المللی کشورهای فرانسوی زبان است. با این حال زبان انگلیسی مخصوصا بین دانشجویان لبنانی رایج شده‌است. این کشور نه تنها محل تلاقی مسیحیت با اسلام بلکه دروازه‌ای است که جهان عرب را به اروپا متصل می‌کند.

لبنان همچنین میزبان دانشگاه‌های معتبر مختلفی همچون دانشگاه لبنان، دانشگاه آمریکایی بیروت، دانشگاه سنت جوزف و دانشگاه آمریکایی لبنان است.

فستیوالهای بین‌المللی مختلفی در لبنان برگزار می‌شوند که هنرمندان پر آوازه جهان و مردم بسیار از لبنان و کشورهای دیگر را به سوی خود جذب می‌کنند. مهم‌ترین آن‌ها فستیوالهای تابستانی در بعلبک[۲]، بیت الدین [۳] و بیبلوس [۴] است.

تاریخ[ویرایش]

نوشتار اصلی: تاریخ لبنان

نخستین ساکنان شناخته شده لبنان، کنعانی‌ها، مردمی از نژاد سامی پوده‌اند که به احتمال زیاد با یونانیان دادوستد داشته‌اند، و یونانیان آنان را فنیقی می‌نامیده‌اند. فنیقی‌ها قومی دریانورد و بازرگان بودند و قلمرو آنان شامل دولت-شهرهایی مستقل در شرق مدیترانه و مهاجرنشین‌هایی در کرانه‌های مدیترانه بود. کوروش بزرگ، فنیقیه را گشود، و به مدت دو سده، هخامنشیان فرمانروای این منطقه بوده‌اند. پس از آن، اسکندر مقدونی، شهر صور (پایتخت فنیقیه) را فتح نمود.

دولت‌ها و امپراتوری‌های گوناگونی بر لبنان فرمان رانده‌اند، از جمله شاهنشاهان هخامنشی و ساسانی، یونانیان، امپراتوران روم و بیزانس، خلفای مسلمان، صلیبیان و خلفای عثمانی.

جنگ داخلی[ویرایش]

نوشتار اصلی: جنگ داخلی لبنان

در ماه آوریل ۱۹۷۵ (میلادی) مردان مسلح به روی کلیسایی در شرق بیروت آتش گشودند تا پیر جمیل موسس حزب فالانژ لبنان را ترور کنند.البته او جان سالم به در برد ولی این سوءقصد باعث مجموعه‌ای از اقدامات متقابل شد که در نهایت به جنگ داخلی ۱۵ ساله در لبنان منجر شد.

سیاست[ویرایش]

نوشتار اصلی: سیاست در لبنان


جاذبه‌های گردشگری[ویرایش]

مناطق ساحلی لبنان در مجاورت دریای مدیترانه واقع شده‌اند.[۵]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

۲۰۰۵ H & D Paris Je m'appelle Byblosژان-پیر تیوله Jean-Pierre Thiollet

  • سنفرد هاست. « فینیقی‌ها: گنجینه حماسی لبنان.» لوس آنجلس: نشر کمبریج و بوستون،۲۰۰۵
  • آگوستوس نورتون. « احزاب عمل و شیعه: تلاش برای حفظ لبنان.» آستین و نگزاس: نشر دانشگاه تگزاس، ۱۹۸۷.
  • جاناتان ریلی-اسمیت. « دیدگاه آکسفورددر مورد جنگ‌های صلیبی» نیو یورک: نشر دانشگاه آکسفورد، ۲۰۰۱.
  • کمال صلیبی. « خانه احزاب: بازنمایی تاریخ لبنان.» برکلی: نشر دانشگاه کالیفرنیا، ۱۹۹۰.
  • Carolyn M. Skahill, A Historical Atlas of Lebanon, 2004, the Rosen Publishing Group, ISBN 0-8239-3982-0

پیوند به بیرون[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ لبنان موجود است.
«اخبار»
«فرهنگ و آموزش»
«اطلاعات عمومی»

علم لبنان
موقع لبنان على الخريطه

لبنان (فرنساوى:‏ Liban; ‏رسمى: الجمهوريه اللبنانيه, فرنساوى:‏ République libanaise)‏ دولة صغيرة من دول البحر المتوسط و هي ليها حدود مع سوريا في الشمال و الشرق و اما من ناحية الجنوب فليها حدود مع اسرائيل واستقلت عن فرنسا سنة 1943. لبنان مساحتها 10,452 كيلو متر مربع و عدد سكانها بيزيد شوية عن اربعة مليون.من بعد الاستقلال و لحد الحرب الاهليه (1975-1990) و لبنان كانت مثال للحرية و التعددية في الشرق الاوسط و كانت مشهورة باسم سويسرا الشرق بسبب و السلام و الرخاء و الغنى النسبى اللي كان سكانها عايشين فيه. عاصمتها بيروت و من مدنها المهمه صيدا و صور. مع مصر بتعتبر لبنان من المراكز الثقافيه و الحضاريه النادره فى منطقة الشرق الاوسط. من لبنان خرج عدد كبير من الكتاب و الفنانين لهم وزن من امثال جبران خليل جبران و ايليا ابو ماضى و جرجى زيدان و مى زياده و غيرهم ، و كان للبنانيين عطاء كبير فى نشر الأداب و الفنون الحديثه فى اواخر القرن 19 و بدايات القرن العشرين و بالذات فى مصر وفيها النهارده حركة نشر و ترجمه نشاط.

تاريخ لبنان و انفتاحها على العالم و اتصالها بأوروبا عبر الزمن ادوها ميزه حضاريه و مرونه فى التعامل مع الثقافات و ده انعكس بطريقه ايجابيه على شعبها اللى اتعرف بالتمدن و الحداثه و التجاوب مع متغيرات العصر و التوليرانسيه و القدره على هضم الأفكار الجديده و عشان كده رغم صغر حجم لبنان الجغرافى لكن اثرها كان كبير فى حركة النهضه و التطور اللى شافتها منطقة الشرق الأوسط من بدايات القرن العشرين و لعب اللبنانيين دور ضخم فى تأسيس و تطوير الصحافه و الكتابه و الأدب و المسرح فى مصر. لكن فى الظروف الكاحله اللى حصلت مع التطورات السياسيه و العسكريه حوالين لبنان و جواها فى التلت الأخير من القرن العشرين فانفتاح لبنان و تسامحها وسط منطقه متخلفه بينتشر فيها العنف كان خرم استغلته عناصر من بره و جوه فدخلت لبنان فى مشاكل كتيره و معقده كان افظعها الحرب الاهليه اللى اندلعت فى 1975.

اصل الاسم

اسم لبنان متاخد من الجدر السامى ( الكنعانى ) ل ب ن و اللي معناه ابيض و دا في احتمال كبير يكون اشارة للتلج اللي بيغطي جبل لبنان في الشتا. الاسم دا مذكور في العهد القديم و كمان في ملحمة جلجاميش ( سنة 2900 ق ع ح )و فى نصوص اثرية تانية.

التاريخ

معبد المسله في بيلوس

لبنان ليها تاريخ قديم يمكن عمره اكتر من سبع-ت-الاف سنة و العلما بيعتقدو ان مدينة بيبلوس (جبيل) اللبنانيه هي اقدم مدينه في العالم لسه مسكونة لحد دلوقتى. اللبنانيين شعب عريق بترجع جذورهم للفنيقيين لكن لبنان اتعربت بعد ماستولى عليها العرب. فى العصور الوسطى المدن اللبنانيه زى بيروت و صور كانت من أهم موانى مملكة بيت المقدس لغاية ماطرد الأشرف خليل سلطان مصر الصليبيين من ساحل الشام ( 1290-1291 ).

السكان

لبنان فيها 17 دين و طايفة رسمية بتعترف بيهم الدولة. و من سنة 1932، و بسبب الحساسية الشديدة لموضوع الدين، ف مافيش اي احصاء رسمي لانتماءات السكان الدينية . بيذكر موقع السي اي اية ان حوالي 59.7% من سكان لبنان مسلمبن (سنة و شيعة و دروز و علويين و اسماعيليين) و حوالي 39% من المسيحيين (موارنة و روم ارثودوكس و روم كاتوليك و ارمن و بروتوستانت و اقباط).

و بالاضافة لل 4 مليون لبناني اللي عايشين جوا لبنان ف فيه حوالي 18 مليون لبناني مهاجرين ل دول زي السعودية و فرنسا و اوستراليا و البرازيل و امريكا

اللغه اللبنانى

الف ليرة لبنانيه مكتوب عليها بالفرنساوي والعربي

العربى هو اللغه الرسميه المفروضه بالدستور. الفرنساوي بردو لغه رسميه في لبنان مع العربى و بتعتبر رسميه و بتستخدم على البنكنوت (مع العربى) و على المباني الرسميه و ورق البوسته. الفرنساوى مستخدم بشكل واسع ، خصوصا في الاغراض الاداريه و بيتدرس في مدارس كتيره كلغه اولى مع العربي. واللبنانيين بيتكلموا انجليزي وفرنساوي كويس زائد لغتهم اللبنانى. في الستينات حاول عالم اللغات اللبنانى سعيد عقل يكتب اللبنانى بحروف لاتينى عددها (37) بس الحكومة اللبنانيه رفضت الفكره بشدة بسبب الضغط اللي مارسوه عرب جامعة الدول العربيه. فيه مجموعة من العلما من جامعة موسكو و جامعة القاهره اتوصلو فى دراسه ان 45 % من الكلمات اللبنانى ماهياش عربى.[1][2]

لينكات خارجيه

WPLEBANON.svg
دول البحر المتوسط
دول افريقيا: Flag of Egypt.svg مصر  · Flag of Libya.svg ليبيا  · Flag of Tunisia.svg تونس  · Flag of Algeria.svg الجزاير  · Flag of Morocco.svg المغرب
دول اوروبا: Espagne اسپانيا  · Flag of Turkey.svg توركيا  · Flag of Greece.svg اليونان  · Flag of Albania.svg ألبانيا  · Flag of Montenegro.svg مونتينيجرو  · Flag of Bosnia and Herzegovina.svg البوسنة و الهرسك  · Flag of Croatia.svg كرواتيا  · Flag of Slovenia.svg سلوفينيا  · Flag of Malta.svg مالطا  · Flag of Italy.svg ايطاليا  · Flag of Monaco.svg موناكو  · Flag of France.svg فرنسا  · Flag of Cyprus.svg قبرص
دول آسيا: Flag of Israel.svg إسرائيل  · Flag of Palestine.svg فلسطين  · Flag of Syria.svg سوريا  · Flag of Lebanon.svg لبنان

مراجع

  1. معهد اللغه اللبنانى, بيدرس اللغه المحكيه اللبنانيه
  2. سايت "فينيقيا" تاريخ اللغه المحكيه اللبنانيه
Commons-logo.svg
فيه فايلات فى تصانيف ويكيميديا كومونز عن: