قولنج شکستن

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

قولنج شکستن قولنج اصطلاحی است که درمورد دردهای مبهم در نواحی مختلف بدن به‌کار می‌رود. در گذشته، برای درد احشای داخل شکم نظیر کلیه نیز اصطلاحاتی مثل قولنج کلیوی به‌کار می‌رفته‌اند، چنان‌که در لغت‌نامهٔ دهخدا نیز اصطلاح «قولنج» به‌صورت «دردی که غفلتاً در ناحیهٔ شکم خصوصاً نواحی مجاور به قسمت‌های مختلف قولون‌ها حاصل شود» توضیح داده شده‌است.[۱] امروزه اصطلاح قولنج بیشتر برای دردهای مرتبط با عضلات و مفاصل به‌کار می‌رود [۲]. اصطلاح قولنج شکستن هم به‌معنی وارد کردن فشار به مفاصل به‌شکلی است که باعث آزاد شدن صدایی کوتاه و خشک از آن‌ها شود. این کار معمولاً درمورد مفاصل انگشتان انجام می‌شود، اگرچه برخی قولنج مفاصل بین مهره‌های گردن یا پشت یا مفاصل بزرگ‌تر، مثل زانو و مچ دست و پا، را نیز می‌توانند بشکنند.

علت[ویرایش]

اگرچه علت ایجاد صدا از مفصلی که قولنجش می‌شکند با قطعیت مشخص نشده، اما فرضیه‌های زیر برای آن مطرح شده‌اند[۳] [۴]:

  • حفره‌زایی در داخل مفصل: بر اثر ایجاد فشار منفی، مایع درون مفصل دچار حفره‌های ریزی می‌شود که به‌سرعت متلاشی می‌شوند و صدا ایجاد می‌کنند؛
  • پاره شدن استحکامات درون‌مفصلی؛
  • کشیده شدن ناگهانیِ رباط‌های داخل مفصل.

از بین مکانیسم‌های یادشده، مورد اول بیشتر مورد توافق است. محققان در سال ۱۹۷۱ نشان دادند که اِعمال کشش برروی مفاصل سینوویال باعث می‌شود که گازهایی که در مایع درون‌مفصلی محلول بوده‌اند (ازجمله دی‌اکسید کربن)، قابلیت انحلال خود را در این مایع به‌طور موقت از دست بدهند و حباب تشکیل دهند. سپس این حباب‌ها متلاشی می‌شوند و صدای "تِق‌مانند"ی تولید می‌کنند. برای این‌که مفصل بتواند دوباره چنین حالتی را تجربه کند، زمانی لازم است تا گازها کاملاً در مایع مفصلی حل شوند. در طول این مدت‌زمان، اِعمال دوبارهٔ فشار باعث ایجاد صدا نخواهد شد[۴].

ضررها[ویرایش]

اگرچه این باور در عامهٔ مردم وجود دارد که قولنج شکستن باعث آسیب به مفصل می‌شود و منجر به ابتلا به آرتریت می‌گردد، اما شواهد علمی این فرضیه را تأیید نمی‌کنند[۵].

دکتر دونالد آنگر (به انگلیسی: Donald Unger)، در یک مطالعهٔ شخصی، به‌مدت بیش از شصت سال قولنج مفاصل انگشتان دست چپ خود را شکست، اما درمورد دست راست خود این کار را انجام نداد. نتیجهٔ مطالعهٔ وی حاکی از آن بود که آرتریت یا هیچ عارضهٔ خاصی در دست چپ وی ایجاد نشد. دکتر آنگر به‌خاطر این مطالعه جایزهٔ ایگ‌نوبلِ سال ۲۰۰۹ را دریافت کرد[۶].

منابع[ویرایش]

  1. دهخدا، علی‌اکبر. «قولنج». لغت‌نامهٔ دهخدا. بازبینی‌شده در ۸ اکتبر ۲۰۱۰. 
  2. «قولنجتان را نشکنید». آفتاب، ۶ سپتامبر ۲۰۱۰. بازبینی‌شده در ۸ اوت ۲۰۱۰. 
  3. Brodeur R. (1995). "The audible release associated with joint manipulation.". J Manipulative Physiol Ther 18 (3): 155–64. PMID 7790795. 
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ Unsworth A, Dowson D, Wright V. (1971). "'Cracking joints'. A bioengineering study of cavitation in the metacarpophalangeal joint.". Ann Rheum Dis 30 (4): 348–58. PMID 5557778. 
  5. Castellanos J., Axelrod D. (1990 volume = 49). "Effect of habitual knuckle cracking on hand function". Annals of the Rheumatic Diseases: 49(5):308–9.  Check date values in: |date= (help)
  6. Mirsky, Steve (December 2009). "Crack Research: Good news about knuckle cracking.". Scientific American. Retrieved 16 December 2009.