قرمزدانه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
قرمزدانه
قرمزدانه، Dactylopius coccus
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: بندپایان
رده: حشره
راسته: نیم‌بالان
بالاخانواده: شپشک
گونه: D. coccus
نام علمی
Dactylopius coccus
قرمزدانه مکزیکی

قرمزدانه ماده رنگزای طبیعی است که منشا جانوری داشته و ار بدن حشراتی به همین اسم بدست می‌آیند.

تاریخچه قرمز دانه در ایران[ویرایش]

قرمزدانه از دیر باز در ایران برای رنگرزی منسوجات و الیاف مورد استفاده در بافت فرش دستباف به کار رفته است. این رنگ در ایران به رنگ لاکی معروف بوده است. رنگ لاکی از حشره لاک و در طی فرایند لاک گیری بدست می آید. این رنگ از طریق هندوستان تامین می شد.

انواع قرمزدانه[ویرایش]

  • قرمزدانه هندی یا لاک هندی
  • قرمزدانه لهستانی
  • فرمز دانه مکزیکی یا Cochineal
  • قرمزدانه لهستانی که بر روی نوعی بلوط در اطراف دریای مدیترانه زندگی می‌کند.

قرمزدانه هندی[ویرایش]

حشره قرمزدانه هندی در مناطق حاره ای هندوستان و بر روی میوه‌های گوشتی و شیرین می‌نشیند. از بدن این حشره بیشتر لاک بدست می آید و در فرایند لاک گیری، مقداری رنگ قرمز پررنگ نیز بدست می آید که در ایران به رنگ لاکی معروف است.

قرمز دانه مکزیکی[ویرایش]

قرمزدانه مکزیکی یا Cochineal حشره‌ای است که از بدن آن ماده‌ای رنگی به همین نام استخراج می‌شود. این حشره که از شیره گیاهان به‌ویژه برخی انواع کاکتوس تغذیه می‌کند بومی مناطق گرمسیری آمریکای جنوبی و مرکزی و کشور مکزیک است. بدن این حشره ماده‌ای به نام اسید کارمینیک دارد که وسیله دفاعی آن در برابر دیگر حشرات است. قرمزدانه‌ها را در زمان تخم‌ریزی از روی گیاهان جمع‌آوری می‌کنند و با جوشاندن، آنها را می‌کشند و سپس خشک می‌کنند. حدود ۱۷ تا ۲۴ درصد اسید کارمینیک در وزن خشک حشره و تخم‌های آن وجود دارد که با استخراج و امتزاج آن با املاح آلومینیوم و کلسیم رنگدانه سرخرنگ کارمین یا قرمزدانه به‌دست می‌آید که در رنگ‌های خوراکی، رنگرزی و لوازم آرایشی کاربرد دارد.

منابع[ویرایش]

  • «ویکی‌پدیای انگلیسی». بازبینی‌شده در ۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۱۱. 
  • فرهنگ بزرگ مواد. نوشته مهندس پرویز فرهنگ، چاپ اول، ۱۳۷۹، انتشارات سپیده سحر