قرمزدانه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
قرمزدانه مکزیکی

قرمزدانه ماده رنگزای طبیعی است که منشا جانوری داشته و ار بدن حشراتی به همین اسم بدست می‌آیند.

تاریخچه قرمز دانه در ایران[ویرایش]

قرمزدانه از دیر باز در ایران برای رنگرزی منسوجات و الیاف مورد استفاده در بافت فرش دستباف به کار رفته است. این رنگ در ایران به رنگ لاکی معروف بوده است. رنگ لاکی از حشره لاک و در طی فرایند لاک گیری بدست می آید. این رنگ از طریق هندوستان تامین می شد.

انواع قرمزدانه[ویرایش]

  • قرمزدانه هندی یا لاک هندی
  • قرمزدانه لهستانی
  • فرمز دانه مکزیکی یا Cochineal
  • قرمزدانه مدیترانه ای که بر روی نوعی بلوط در اطراف دریای مدیترانه زندگی می‌کند.
  • کرم ورمیلو

قرمزدانه هندی[ویرایش]

حشره قرمزدانه هندی در مناطق حاره ای هندوستان و بر روی میوه‌های گوشتی و شیرین می‌نشیند. از بدن این حشره بیشتر لاک بدست می آید و در فرایند لاک گیری، مقداری رنگ قرمز پررنگ نیز بدست می آید که در ایران به رنگ لاکی معروف است.

قرمزدانه لهستانی[ویرایش]

کلونی قرمز دانه لهستانی بر روی ریشه گیاه است. این گیاه در نواحی کوهستانی آرارات رشد می کند.

قرمز دانه مکزیکی[ویرایش]

قرمزدانه مکزیکی یا Cochineal حشره‌ای است که از بدن آن ماده‌ای رنگی به همین نام استخراج می‌شود. این حشره که از شیره گیاهان به‌ویژه برخی انواع کاکتوس تغذیه می‌کند بومی مناطق گرمسیری آمریکای جنوبی و مرکزی و کشور مکزیک است. بدن این حشره ماده‌ای به نام اسید کارمینیک دارد که وسیله دفاعی آن در برابر دیگر حشرات است. قرمزدانه‌ها را در زمان تخم‌ریزی از روی گیاهان جمع‌آوری می‌کنند و با جوشاندن، آنها را می‌کشند و سپس خشک می‌کنند. حدود ۱۷ تا ۲۴ درصد اسید کارمینیک در وزن خشک حشره و تخم‌های آن وجود دارد که با استخراج و امتزاج آن با املاح آلومینیوم و کلسیم رنگدانه سرخرنگ کارمین یا قرمزدانه به‌دست می‌آید که در رنگ‌های خوراکی، رنگرزی و لوازم آرایشی کاربرد دارد.

قرمزدانه مدیترانه ای[ویرایش]

این نوع حشره بر روی نوعی بلوط که در آب و هوای مدیترانه ای رشد می کند زیست دارد.

کرم ورمیلیو[ویرایش]

تهیه ماده رنگی از قرمزدانه[ویرایش]

رنگرزی با قرمزدانه[ویرایش]

کاربرد قرمزدانه در صنعت[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • «ویکی‌پدیای انگلیسی». بازبینی‌شده در ۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۱۱. 
  • فرهنگ بزرگ مواد. نوشته مهندس پرویز فرهنگ، چاپ اول، ۱۳۷۹، انتشارات سپیده سحر